Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 września 2011 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 04 listopada 2011 r. Sąd wezwał skarżącą oraz organ do podania, czy w związku ze złożoną skargą zobowiązana złożyła na podstawie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia [...] skarżąca podała, że w dniu [...] złożyła skargę do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłość postępowania. Odpis niniejszej skargi strona przekazała w załączeniu do pisma. Ponadto, skarżąca również przekazała pismo Dyrektora Departamentu Realizacji Dochodów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] stanowiące odpowiedź na złożoną przez stronę w dniu [...] skargę.
Z kolei Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w piśmie z dnia [...] poinformował, że skarżąca nie złożyła w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenia do organu wyższego stopnia tj. Dyrektora Izby Skarbowej w B. Organ potwierdził informację udzieloną przez stronę, że złożyła ona jedynie skargę na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłość postępowania do Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., na którą pismem z dnia [...] Dyrektor Departamentu Realizacji Dochodów udzielił skarżącej odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Złożenie przedmiotowej skargi jest niedopuszczalne.
Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl natomiast art. 52 § 2 wskazanej ustawy, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Z zestawienia powyższych przepisów wynika więc, że dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie wypowiedziały się organy obu instancji.
Z akt sprawy wynika, że strona w dniu [...] wniosła skargę do tutejszego Sądu na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego. Niniejsze postępowanie przed organem zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia [...] i prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz ustawy z dnia 07 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).
Należy zauważyć, że w ramach przedmiotowej sprawy, w przypadku skargi na bezczynność organu lub przewlekłość prowadzonego przezeń postępowania środkiem zaskarżenia o którym mowa w art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 tej ustawy, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 tej ustawy lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłość postępowania, którego skutkiem jest uruchomienie działania nadzorczego organu wyższego stopnia, wnosi się bezpośrednio do tego organu, którym w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art. 23 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej w B. Z nadesłanych na wezwanie tutejszego Sądu przez skarżącą i Zakład Ubezpieczeń Społecznych informacji, zawartych w pismach z dnia [...], wynika natomiast, że strona niezadowolona z czasu trwania postępowania przed organem, złożyła jedynie skargę na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłość postępowania do Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Organ ten w świetle powołanych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest jednak organem wyższego stopnia, do którego wnosi się zażalenie w przedmiotowej sprawie.
Ani skarżąca ani Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wskazali, że strona niezadowolona z przewlekłego (jej zdaniem) postępowania złożyła zażalenie do właściwego organu tj. Dyrektora Izby Skarbowej w B. W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżąca w niniejszej sprawie przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, co powoduje, że złożona przez nią skarga jest przedwczesna i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Na marginesie już tylko Sąd zauważa, że złożony przez stronę wniosek z dnia [...] o zwolnienie spod egzekucji świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego został rozpatrzony postanowieniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], którym organ odmówił zgody na zwolnienie spod egzekucji świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego. Następnie postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B, po rozpatrzeniu zażalenia strony, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania.
W konsekwencji tego postanowienia organu drugiej instancji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...], a więc dwa dni przed wniesieniem skargi przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, odmówił zgody na zwolnienie spod egzekucji świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając skargę za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.