Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 czerwca 2016 r. S. J. (skarżący) wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegającą na niewydaniu decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek i tym samym niepodjęciu działań nakazanych w wyroku o sygn. akt I SA/Bd 405/15.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania podając, że w wyniku wykonania prawomocnego wyroku Sądu o sygn. akt I SA/Bd 405/15, decyzją z dnia 16 czerwca 2016 r. nie znalazł podstaw do umorzenia spornych należności.
W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu skarżący podał, że wezwał ZUS do usunięcia naruszenia prawa osobiście, podczas wizyty w oddziale, w odpowiedzi na co poinformowano go trudnościach z dostarczaniem korespondencji na jego adres. Kopii pisma powyższego wezwania skarżący do dnia wydania niniejszego postanowienia nie przedstawił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych, bez badania jej zarzutów merytorycznych.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Stosownie do brzmienia art. 52 § 2-4 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem skargi wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 3 i 4).
W związku z powyższym, w sytuacji gdy w sprawie nie przysługuje środek zaskarżenia, obligatoryjne jest wyczerpanie toku instancji poprzez wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniesienie stosownej skargi do Sądu, przy czym zaznaczyć należy, iż skarga może dotyczyć jedynie ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w toku instancji.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegająca na niewydaniu decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca nie wyczerpała toku instancji poprzez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa przed złożeniem skargi do tut. Sądu. Ze stwierdzenia skarżącego, że wezwał organ osobiście podczas wizyty w oddziale, z braku stosownego pisma w aktach administracyjnych sprawy oraz z braku przedstawienia go przez skarżącego należy wnioskować, że stosowne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w wymaganej formie nie miało miejsca. Oznacza to, że skarga nie może zostać rozpoznana merytorycznie, nie spełnia ona bowiem wymogów formalnych, które badane są w pierwszej kolejności. Stanowi to negatywną przesłankę dopuszczalności skargi (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.
Niewątpliwie możliwość poddania działalności administracji publicznej sądowej kontroli nie oznacza prawa sądu do zastępowania organów administracyjnych w podejmowaniu aktów administracyjnych z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Obowiązujące przepisy prawa nie dają sądom administracyjnym kompetencji do wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych na wniosek (skargę) strony w innym trybie niż w toku kontroli dokonywanej w wyniku skargi wniesionej przez stronę w terminie 30 dni od dnia otrzymania ostatecznego rozstrzygnięcia kończącego dwuinstancyjne postępowanie administracyjne.
Na marginesie Sąd dodaje, że wyrokiem z dnia 5 października 2016 r. rozpoznano merytorycznie sprawę skarżącego ze skargi na decyzję z dnia 16 czerwca 2016 r., wskazanej przez organ w odpowiedzi na skargę. Powyższym wyrokiem Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W tej sytuacji Sąd na postawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. powyższą skargę odrzucił jako niedopuszczalną.