Uzasadnienie
W dniu 29 czerwca 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 w zw. z art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną w terminie, która wpłynęła do organu [...] stycznia 2022 r., podczas gdy rozpoznana została dopiero [...] maja 2022 r., a doręczenie postanowienia nastąpiło dopiero [...] maja 2022 r., w konsekwencji czego organ dopuścił się bezczynności oraz rażącego przekroczenia obowiązujących go terminów ustawowych.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie czynności egzekucyjnych oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niedopuszczalna.
W orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten – będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. I OSK 2936/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W sprawie tej skarżąca zarzuca Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Ł. bezczynność w terminowym rozpoznaniu jej skargi na czynność egzekucyjną. Z akt wynika, że w dniu [...] stycznia 2022 r. w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Powyższa czynność egzekucyjna stała się przedmiotem skargi złożonej przez skarżącą przy piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. w trybie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. oddalił tę skargę jako niezasadną. Skarżąca zażaliła się na to rozstrzygnięcie i postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. stwierdził niedopuszczalność złożonego środka zaskarżenia. Organ drugiej instancji uznał, że otrzymany przez skarżącą egzemplarz postanowienia nie zawiera podpisu osoby upoważnionej, jak też imiennej pieczątki osoby składającej podpis, co powoduje, że rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2022 r. nie weszło do obrotu prawnego.
Rozpatrując jeszcze raz skargę na czynność egzekucyjną Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. rozstrzygnął o jej oddaleniu.
Skarżąca zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, zarzucając jednocześnie nierozpatrzenie skargi w terminie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. nie dopuścił się bezczynności w sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2022 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
W dniu [...] czerwca 2022 r. skarżąca zaskarżyła do sądu bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. Opisany stan sprawy wskazuje, że przedmiotowa skarga na bezczynność została wniesiona po rozpatrzeniu w dniu [...] maja 2022 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. skargi na czynność egzekucyjną.
Podkreślenia zatem wymaga, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd NSA wyrażony w ww. uchwale.
Podkreślić również należy, że formalnie uchwała ta dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, ale zawarte w jej uzasadnieniu rozważania mogą mieć również znaczenie dla postępowań kończących się innymi rozstrzygnięciami administracyjnymi. W rozważaniach tych Naczelny Sąd Administracyjne uznał, że pogląd sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest nieprawidłowy z tego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności.
Należy ponadto zaznaczyć, że choć ww. uchwała odnosi się do skarg na bezczynność organu złożonych po dniu wydania decyzji ostatecznej, to zważywszy na argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać też należy niedopuszczalność skargi w sytuacji, gdy na skutek zaskarżenia postanowienia organu I instancji postępowanie drugoinstancyjne pozostaje w toku, a przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność organu I instancji.
Wobec powyższego sąd stwierdza, że niniejsza skarga na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. nie mogła zostać wniesiona po zakończeniu postępowania przez ten organ. Nie ulega wątpliwości, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. w dacie złożenia skargi na bezczynności, ani też obecnie nie prowadził/nie prowadzi postępowania, a stan taki wyłącza możliwość przypisania mu bezczynności. Skarżąca, chcąc przyspieszyć postępowanie w sprawie mogła podjąć działania mające na celu przeciwdziałanie bierności organu drugiej instancji. Przy czym, sąd zauważa, że jak wynika z akt sprawy postępowanie zażaleniowe uruchomione przez skarżącą zostało zakończone w dniu [...] czerwca 2022 r., zatem postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] maja 2022 r. jest ostateczne.
Podsumowując, skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu I instancji, po tym, jak organ ten rozstrzygnął sprawę (zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego). Powyższe stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność. Wobec tego sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329). O zwrocie wpisu sąd orzekł w myśl art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy.