Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 30 marca 2006 r. Gmina zwróciła się o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych oraz rezerwatach przyrody za 2005 r., wykazując w nim kwotę do zwrotu w wysokości [...] zł.
Wojewoda, działając w trybie i na zasadach określonych w § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie zwrotu utraconych przez gminy dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych, rezerwatach przyrody oraz przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego (Dz. U. Nr 33, poz. 229), sprawdził prawidłowość złożonego wniosku pod względem formalnym i rachunkowym, korygując kwotę rekompensaty należną Gminie.
O powyższym Wojewoda poinformował pismem z dnia 10 lipca 2006 r. Ministra Finansów, który decyzją z dnia [...] r. dokonał – poprzez zmiany w budżecie państwa na 2006 r. – zwiększenia środków finansowych dla dziesięciu gmin (w tym Gminy) przeznaczonych na zwrot utraconych przez te gminy dochodów.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2006 r. Dyrektora Wydziału Finansów i Budżetu Urzędu Wojewódzkiego poinformowano Gminę, że ww. decyzją Ministra Finansów zwiększono plan dotacji na 2006 r. w dziale 756, rozdziale 75615 § 2680 o kwotę [...] zł, która stanowi środki przeznaczone na zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych z podatku od nieruchomości w parkach narodowych i rezerwatach przyrody za rok 2005.
Pismem z dnia 22 sierpnia 2006 r. Wójt Gminy zwrócił się o wyjaśnienie, czy pismo Dyrektora Wydziału Finansów i Budżetu Urzędu Wojewódzkiego z dnia 16 sierpnia 2006 r. stanowi decyzję Wojewody w przedmiocie wniosku Gminy o zwrot utraconych dochodów, czy też sprawa ta została rozstrzygnięta decyzją Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2006 r., której gmina ta nie otrzymała, jak również o podanie przysługującego gminie trybu odwoławczego.
W odpowiedzi pismem z dnia 4 września 2006 r. zastępca Dyrektora ww. Wydziału wskazał, iż pismo z dnia 16 sierpnia 2006 r. nie jest decyzją Wojewody w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego oraz że przedmiotowym pismem, na podstawie decyzji Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2006 r., zwiększono budżet Gminy z przeznaczeniem na zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych z podatku od nieruchomości w parkach narodowych i rezerwatach przyrody za rok 2005.
Pismem z dnia 11 września 2006 r. Gmina zwróciła się o Wojewody o wydanie w trybie pilnym decyzji w przedmiocie zwrotu utraconych przez nią dochodów z tytułu zwolnienia Parku Narodowego od podatku od nieruchomości za 2005 r., wskazując, iż złożony przez nią w tej sprawie wniosek z dnia 30 marca 2006 r. nie został rozpatrzony.
Następnie pismem z dnia 13 września 2006 r. skarżąca poinformowała Ministra Finansów o bezczynności Wojewody we wskazanym przedmiocie i zwróciła się o podjęcie działań zmierzających do spowodowania wydania przez Wojewodę, jako organu pierwszej instancji, decyzji administracyjnej w ww. sprawie.
Pismem z dnia 27 września 2006 r. Gmina ponownie wezwała Wojewodę do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.
Na powyższe pisma adresaci odpowiedzieli odpowiednio pismami z dnia 5 i 31 października 2006 r.
W dniu 27 października 2006 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody, zarzucając mu naruszenie przepisu art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie zwrotu utraconych przez gminy dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych, rezerwatach przyrody oraz przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego oraz wnosząc o nakazanie Wojewodzie wydania decyzji administracyjnej ustalającej wysokość kwoty rekompensaty z tytułu utraconych przez gminę dochodów na skutek zwolnienia Parku Narodowego z podatku od nieruchomości za 2005 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż Wojewoda nie załatwił sprawy należnej gminie rekompensaty w terminie do 31 sierpnia 2006 r., określonym w powołanym rozporządzeniu Ministra Finansów, jak również nie wydał decyzji w tej sprawie w terminie trzymiesięcznym, wynikającym z art. 35 § 3 kpa, ani też nie powiadomił gminy jako strony w trybie przewidzianym w art. 36 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w pełni wykonał obowiązki nałożone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 21 lutego 2006 r., podejmując w terminie działania zgodne z obowiązującymi przepisami. Zdaniem ww. organu nie jest on władny do orzekania w trybie decyzji administracyjnej co do wniosku o zwrot utraconych przez Gminę dochodów. Powyższego nie przewidują bowiem przepisy, przyznające mu wyłącznie kompetencje do czynności materialno-technicznej w postaci sprawdzenia prawidłowości sporządzonych wniosków pod względem rachunkowym i formalnym i przekazania wyliczonych środków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna.
W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy wojewoda jest władny do rozstrzygania w formie decyzji administracyjnej w sprawie z wniosku gminy o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, czego domaga się skarżąca.
W ocenie Sądu odpowiedź na postawione pytanie jest negatywna w świetle normującego tę kwestię rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie zwrotu utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych, rezerwatach przyrody oraz przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego (Dz. U. Nr 33, poz. 229). Przepisy §§ 4 i 5 przywołanego rozporządzenia wprost bowiem stanowią, że właściwy wojewoda sprawdza prawidłowość sporządzonych przez gminy wniosków pod względem rachunkowym oraz formalnym i w terminie do dnia 31 sierpnia roku następującego po roku, w którym nastąpiło zwolnienie, przekazuje na rachunek budżetu gminy kwotę środków stanowiących równowartość wysokości utraconych dochodów z tytułu zwolnień, o których mowa w § 1. Tym samym rację ma Wojewoda, iż podjęte przez niego działania mające na celu sprawdzenie poprawności złożonego przez skarżącą wniosku stanowiły jedynie czynność materialno-techniczną, gdyż organ ten nie jest właściwy do orzekania (w jakiejkolwiek formie) w przedmiocie wysokości przysługującej z ww. tytułu rekompensaty. Redakcja przepisu § 4 cyt. rozporządzenia jest na tyle jednoznaczna, iż poza wykładnią językową przepis ten nie wymaga sięgnięcia do innych interpretacji.
Niemniej należy zauważyć, iż przywołana czynność nie została pozbawiona kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W wyniku takiej kontroli Sąd, uwzględniając skargę, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności, a nadto może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.)
Tym samym przywołana czynność materialno-techniczna, która wywołała pomiędzy stronami niniejszej sprawy spór co do wysokości należnej Gminie rekompensaty, winna zostać zaliczona do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej i jako taka poddana kontroli sądowej. Skoro skarżąca nie zgadzała się z wysokością przyznanego jej zwrotu utraconych dochodów, winna zaskarżyć tę czynność, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.) w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedziała się o kwocie przyznanego jej zwrotu utraconych dochodów. Skarżąca tego nie uczyniła, wnosząc w zamian skargę na bezczynność Wojewody, która jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Wskazać jednakże należy, iż opisane, błędne działanie skarżącej mogło zostać spowodowane brakiem stosownego pouczenia co do środków zaskarżenia w piśmie Wojewody z dnia 16 sierpnia 2006 r. Powyższe pismo winno informować o możliwości wniesienia przez gminę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazane naruszenie prawa proceduralnego przez Wojewodę skutkuje brakiem winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia wezwania i może uzasadniać wniosek o przywrócenie tego terminu.
Powracając do przedmiotu rozpoznawanej skargi, tj. bezczynności Wojewody, stwierdzić należy, iż zgodnie z ustalonym i bezspornym stanem faktycznym podjął on działania zgodne z prawem i w terminie określonym przez prawo, zatem o zarzucanej bezczynności nie może być mowy. Zaznaczyć należy, iż skarga na bezczynność może być uwzględniona tylko w razie niepodejmowania przez organy nakazanych prawem aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.