Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. prowadził wobec B. sp. z o.o. sp. k. w C. (dalej zwana: spółka, skarżąca, strona) kontrolę podatkową w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik 2020 r.
W toku kontroli organ m.in. wydał postanowienie z 26 lipca 2022 r., którym włączył do akt, jako dowód w sprawie: 1) zanonimizowaną odpowiedź Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z 21 stycznia 2022 r. na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. o przeprowadzenie kontroli w firmie T. Sp. z o.o. sp.k., 2) zanonimizowaną odpowiedź włoskiej administracji podatkowej z 29 kwietnia 2022 r. na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. o przeprowadzenie kontroli w firmie S. SRL.
Organ zakończył kontrolę protokołem kontroli doręczonym spółce (pełnomocnikowi) 1 sierpnia 2022 r. W ślad za tym pełnomocnik spółki, pismem z 3 sierpnia 2022 r., powołując się na doręczony protokół kontroli, wystąpił o doręczenie kompletnego załącznika nr 17 do w/w protokołu oznaczonego jako zanonimizowana odpowiedź włoskiej administracji podatkowej, a w szczególności załączników do tej odpowiedzi, a nadto o doręczenie postanowienia organu z 26 lipca 2022 r.
Pismem z 4 sierpnia 2022 r. organ poinformował pełnomocnika spółki, że w/w załącznikiem nr 17 jest zanonimizowana odpowiedź włoskiej administracji podatkowej, a nie załączniki do niej. Wskazał też, że postanowienie organu z 26 lipca 2022 r. zostało wyekspediowane do strony 27 lipca 2022 r., tym nie mniej organ przesyła je pełnomocnikowi ponownie.
Podaniem z 5 sierpnia 2022 r. strona wystąpiła o wyjaśnienie wątpliwości co do treści w/w postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z 26 lipca 2022 r. Powołując się na art. 215 § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 292 Ordynacji podatkowej spółka podniosła, że postanowieniem tym organ włączył jako dowód w sprawie, w toku kontroli, zanonimizowaną kserokopię odpowiedzi Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w W. z 21.01.2022 r. oraz zanonimizowaną odpowiedź włoskiej administracji podatkowej z 29.04.2022 r. Z treści zanonimizowanej odpowiedzi włoskiej administracji podatkowej wynika, że do tej odpowiedzi włoska administracja załączyła szereg dokumentów, które jako załączniki do niej stanowią nieodłączną część.
W związku z tym strona zwróciła się o wyjaśnienie, czy do sprawy została włączona zanonimizowana odpowiedź włoskiej administracji podatkowej łącznie z załącznikami do tej odpowiedzi, czy też bez tych załączników. Z treści postanowienia organu nie wynika bowiem, co dokładnie zostało włączone jako dowód w sprawie.
Po doręczeniu w/w protokołu kontroli, pismem z 15 sierpnia 2022 r. pełnomocnik spółki wniósł zastrzeżenia do protokołu kontroli, m.in. w punkcie 15 kwestionując kompletność zanonimizowanej odpowiedzi włoskiej administracji podatkowej w zakresie załączników. Do tych zastrzeżeń organ odniósł się w piśmie z 26 sierpnia 2022 r., w tym w kwestii w/w załączników.
Z kolei uprzednim pismem z 11 sierpnia 2022 r., stanowiącym – jak wynika z jego treści – odpowiedź na wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia Naczelnika Urzędu z 26 lipca 2022 r., organ ten ponownie poinformował spółkę, że załącznik nr 17 do protokołu stanowi zanonimizowana odpowiedź włoskiej administracji podatkowej, a nie załączniki do niej.
Podaniem z 10 września 2022 r. spółka wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach ponaglenie w związku z bezczynnością Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. w załatwieniu wniosku strony z 5 sierpnia 2022 r. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia z 26 lipca 2022 r., na podstawie art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Postanowieniem z 12 października 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał ponaglenie za bezzasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik spółki zarzucił Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w C. bezczynność w załatwieniu wniosku strony z 5 sierpnia 2022 r. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia z 26 lipca 2022 r. Wystąpił o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku spółki w terminie 14 dni od daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania sądowego w/g norm przepisanych.
Przypominając przebieg zdarzeń pełnomocnik przyznał, że organ I instancji wystosował do strony pismo z 11 sierpnia 2022 r. zatytułowane "odpowiedź". Była to odpowiedź na wniosek spółki z 5 sierpnia 2022 r. złożony w trybie art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej, jednakże odpowiedź ta nie jest postanowieniem, gdyż nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 217 § 1 i 2 ustawy. Ponadto nie zawiera jednoznacznej informacji, czy Naczelnik Urzędu postanowieniem z 26 lipca 2022 r. włączył do sprawy odpowiedź włoskiej administracji podatkowej wraz z załączonymi do tej odpowiedzi przez włoską administrację podatkową wszystkimi załącznikami. Stąd uznać należy, że organ pozostaje w bezczynności w wydaniu postanowienia zgodnie z art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej. Niezałatwienie sprawy ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a przekroczenie terminu jest znaczne i niezaprzeczalne. Stan zwłoki organu podatkowego podyktowany jest celowym i intencjonalnym działaniem obliczonym na odstąpienie strony od obrony swoich praw. Strona nadal nie ma pełnej wiedzy, jakie dowody znajdują się w aktach kontroli podatkowej, co uniemożliwia pełną analizę argumentacji kontrolujących dotyczącej wskazanych w protokole ustaleń.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu wniósł o jej oddalenie. Wywiódł, że nie pozostaje w bezczynności. Z treści postanowienia z 26 lipca 2022 r. jasno wynika jakie dokumenty zostały włączone w poczet materiału dowodowego, a wątpliwości pełnomocnika w tym zakresie zostały wyjaśnione w piśmie z dnia 11 sierpnia 2022 r. oraz w odpowiedzi na zastrzeżenia do protokołu kontroli.
W piśmie procesowym z 25 listopada 2022 r. pełnomocnik spółki podtrzymał stanowisko prezentowane w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga okazała się niezasadna. Sąd, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej zwana: P.p.s.a.), nie dopatrzył się bezczynności Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. w sprawie z wniosku spółki o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienie organu z 26 lipca 2022 r.,
Określając ramy prawne sprawy przywołać trzeba art. 3 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 149 § 1 i 1a P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezczynność organu występuje, gdy zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W realiach rozpoznawanej sprawy, jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji wydał postanowienie z 26 lipca 2022 r., którym włączył do akt, jako dowód w sprawie, określone materiały, tj.: zanonimizowaną odpowiedź Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z 21 stycznia 2022 r. oraz zanonimizowaną odpowiedź włoskiej administracji podatkowej z 29 kwietnia 2022 r.
Podaniem z 5 sierpnia 2022 r. strona wystąpiła o wyjaśnienie wątpliwości co do treści w/w postanowienia, na podstawie art. 215 § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 292 Ordynacji podatkowej, w części dot. załączników do zanonimizowanej odpowiedzi włoskiej administracji podatkowej.
Organ I instancji pismem z 11 sierpnia 2022 r. (doręczone 12 sierpnia 2022 r.) odpowiedział na wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia Naczelnika Urzędu z 26 lipca 2022 r., informując spółkę, że załącznik nr 17 do protokołu stanowi zanonimizowana odpowiedź włoskiej administracji podatkowej, a nie załączniki do niej. Organ podał jednocześnie, że do protokołu załączył w/w odpowiedź bez załączników, gdyż część załączników dotyczy kserokopii dokumentów przedłożonych kontrolującym przez samą skarżącą spółkę. Mianowicie włoski kontrahent przedłożył kserokopie dokumentów przesłanych do Włoch przez skarżącą, o czym świadczą adnotacje księgowe na fakturach w języku polskim, identyczne z tymi okazanymi kontrolującym w toku kontroli.
W związku z tym w protokole kontroli poinformowano skarżącą, że do tego protokołu nie załączono załączników z dokumentów udostępnionych przez kontrolowanego i tych samych od jej kontrahenta. Organ wyjaśnił też, że pozostałe załączniki nadesłane przez włoską administrację nie dotyczą tej sprawy.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zarzut bezczynności Naczelnika Urzędu jest chybiony. Organ podatkowy załatwił bowiem żądanie spółki dot. wyjaśnienia wątpliwości co do treści w/w postanowienia z 26 lipca 2022 r. w kwestii. załączników do zanonimizowanej odpowiedzi włoskiej administracji podatkowej, informując stronę o sposobie załatwienie tego wniosku. Wyjaśnić trzeba, że w postępowaniu w sprawie bezczynności Sąd nie rozstrzyga i nie wypowiada się co do merytorycznej poprawności załatwienia żądania strony.
Wyjaśnić trzeba i to, że w ujęciu Ordynacji podatkowej postanowienie to akt indywidualny, który - poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie - nie rozstrzyga sprawy co do istoty, lecz dotyczy poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, jest wydawany w celu załatwienia poszczególnych kwestii procesowych i nie rozstrzyga o istocie sprawy (chyba że przepisy ordynacji podatkowej stanowią inaczej). Natomiast o tym, czy dany akt jest postanowieniem rozstrzyga jego treść, a nie nazwa. W tej sprawie pismo organu z 11 sierpnia 2022 r. zawiera: oznaczenie organu podatkowego; datę jego wydania; oznaczenie strony; rozstrzygnięcie; podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Rację ma pełnomocnik spółki, że powyższe pismo organu z 11 sierpnia 2022 r. nie zawiera wszystkich elementów przewidzianych dla postanowienia, o których mowa w art. 217 Ordynacji podatkowej.
Usunięciu tych braków służą jednak narzędzia dot. rektyfikacji aktu administracyjnego. Braki te nie przemawiają natomiast za bezczynnością organu w załatwieniu wniosku spółki, skoro po 6 dniach strona uzyskała odpowiedź na swoje żądanie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.