Uzasadnienie
Pismem z dnia 31 stycznia 2023 r. G. D. (dalej: podatnik, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, zarzucając Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w M. bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania kontrolnego.
Zdaniem skarżącego: "czynności kontrolne w zakresie wymienionych faktur w piśmie z 28.12.2022 r. były już prowadzone w 2020 r. we wrześniu, następnie kolejne czynności kontrolne były prowadzone przez A. S. w dniu 07.06.2022 r. Następnie w dniu 15.09.2022 r. wszczęto czynności kontrolne w danym zakresie, które trwają nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Zgodnie z posiadaną dokumentacją z JPK_VAT, wszystkie informacje o fakturach znane są od 2019 roku. Przekazano aż 3 razy te same faktury. Pierwszy termin to 06.2022 r., w wersji elektronicznej. Następnie po raz drugi w wersji elektronicznej przekazano całą dokumentację, zgodnie z prośbą w październiku. W listopadzie poproszono mnie, abym po raz trzeci dostarczył tą samą dokumentację w postaci papierowej. Wszystkie te czynności mają jedynie służyć przedłużaniu postępowania w zakresie czynności sprawdzających od 2020 r. Przypomnę, że kontrolę wszczęto już w sierpniu 2022 r. Jak urzędnicy odwiedzali miejsce prowadzonej wcześniej JDG. Z kamer wynika, że odwiedzali przez 2-3 tygodnie w sierpniu miejsce siedziby prowadzonej w latach 2018-2021 tzw. JDG".
W odpowiedzi na skargę z dnia 23 lutego 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że przesłanką wszczęcia kontroli była informacja przesłana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dotycząca kontrahenta skarżącego, który oświadczył, że nie prowadził współpracy z firmą skarżącego. Przed wszczęciem kontroli prowadzone były wobec strony czynności sprawdzające, a kontrolą podatkową wszczętą na podstawie art. 284 § 4 Ordynacji podatkowej objęto prawidłowość rozliczenia z budżetem z tytułu podatku VAT za sierpień 2019 r., grudzień 2019 r. oraz I i II kwartał 2020 r. Szczegółowy przebieg czynności kontrolnych opisano na str. 2 - 6 odpowiedzi na skargę. Chronologia podejmowanych przez organ działań zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego wskazuje, zdaniem organu, że kontrola podatkowa nie była prowadzona wobec skarżącego w sposób przewlekły. Czynności, do których wzywano kontrolowanego, tj. przedłożenie dokumentacji, złożenie wyjaśnień związane były z zakresem prowadzonej kontroli. Jednocześnie uwzględniano wnioski kontrolowanego dotyczące terminów dokonania czynności. Natomiast w związku z nieprzedłożeniem wyciągów bankowych organ wystąpił o informacje do banku.
Zmiana terminu zakończenia kontroli podatkowej powstała z przyczyn niezależnych od organu i była skutkiem zaplanowanego terminu przeprowadzenia czynności przez inny organ podatkowy, oczekiwania na informacje od kontrahentów kontrolowanego; wynikała także z postawy podatnika, który nie stawił się celem wszczęcia kontroli, wnosił o zmianę terminu złożenia wyjaśnień, odmówił przekazania dokumentacji bankowej, nie przekazał danych w strukturze JPK_FA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (zasada ta nie obejmuje jedynie prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Rzecznika Praw Dziecka). Jednocześnie, w art. 52 § 2 P.p.s.a. ustawodawca wskazał, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Z kolei, z art. 53 § 2b P.p.s.a. wynika, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W tym kontekście normatywnym nie ulega wątpliwości to, że wyznacznikiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie ponaglenie, przy czym nie jest normatywnie regulowane to, w jakim czasie przed skierowaniem skargi do Sądu powinno ono mieć miejsce. Ponadto, brak jest normatywnego wymogu oczekiwania przez skarżącego na efekt ponaglenia, jakie skierował on do właściwego organu.
Ponaglenie powinno spełniać wszelkie wymogi formalne tego rodzaju pisma. W przeciwnym bowiem wypadku, jeżeli ewentualne braki formalne ponaglenia nie zostaną usunięte w wyznaczonym terminie, istnieje podstawa do jego pozostawienia bez rozpatrzenia. Jeśli zaś do tego dojdzie, nie jest spełniona normatywna podstawa do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt I FSK 206/22 dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w dniu 15 stycznia 2022 r. skarżący wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Postanowieniem z dnia 8 marca 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach pozostawił to ponaglenie bez rozpatrzenia z uwagi na niepodpisanie ponaglenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że pismo nie spełnia wymogów ustawowych, ani co do formy pisemnej ani elektronicznej, ponieważ zostało wniesione w formie zwykłego maila i zamieszczono pod nim skan podpisu wnoszącego.
W związku z powyższym wezwano stronę pismem z 26 stycznia 2023 r. [...] do osobistego stawiennictwa w siedzibie tut. organu w terminie 7 dni od odebrania wezwania, w celu uzupełnienia ponaglenia poprzez złożenie na nim własnoręcznego podpisu, z pouczeniem, że jego nieuzupełnienie w terminie spowoduje, że zostanie ono pozostawione bez rozpatrzenia.
W ww. wezwaniu wskazano ponadto, że strona może ponownie wnieść to ponaglenie w zwykłej formie pisemnej za pośrednictwem Poczty Polskiej albo w formie elektronicznej z kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu podatkowego. Dodatkowo pouczono podatnika, że systemem teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy do doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest obecnie elektroniczna platforma usług administracji publicznej ePUAP działająca w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2023 r. poz. 57).
Przedmiotowa korespondencja została odebrana przez podatnika w dniu 14 lutego 2023 r. W tym samym dniu w odpowiedzi na wezwanie na skrzynkę e-mail tut. Izby Administracji Skarbowej wpłynęło po raz kolejny ponaglenie ze skanem podpisu oraz zamieszczoną adnotacją: G. D. 14.02.2023 17:29:05 (GMT+1)Dokument podpisany elektronicznie podpisem zaufanym.
W tym stanie rzeczy ze względu na brak podpisu na ponagleniu i nieuzupełnienie tego braku formalnego, co skutkowało wydaniem w dniu 8 marca 2023 r. postanowienia o pozostawieniu ponaglenia bez rozpatrzenia nie sposób przyjąć, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach została poprzedzona ponagleniem. Jak wskazano m.in. w przywołanym wyżej postanowieniu NSA z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt I FSK 206/22 Sąd zobowiązany jest uwzględnić brak przesłanki do zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym, wynikający z pozostawienia ponaglenia bez rozpatrzenia, co miało miejsce przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie.
Nie można bowiem uznać, że w chwili wniesienia skargi, warunek uprzedniego ponaglenia był spełniony. Sąd powinien wziąć pod uwagę kwestię pozostawienia ponaglenia bez rozpatrzenia, bowiem rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w tym względzie wywoływało skutek ex tunc – od chwili wniesienia ponaglenia do wspomnianego organu. Skutki ponaglenia dla dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego można rozważać jedynie w kontekście ponaglenia skutecznie wniesionego (por. np. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2203/20).
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.