Uzasadnienie
A. G. (dalej: skarżąca) pismem z dnia 19 marca 2019 r. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Dyrektora Oddziału w B. (dalej: ZUS, organ rentowy) z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek oraz na przewlekłość postępowania prowadzonego w tej sprawie przez organ rentowy. Skarga została rozdzielona na dwie sprawy.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga na przewlekłość postępowania. Druga sprawa została już rozstrzygnięta wyrokiem tut. Sądu z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 329/19.
Skarżąca sformułowała szereg zarzutów pod adresem organu rentowego jak i komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Zarzuciła nieprawidłowe prowadzenie postępowania przez ZUS, dowolne pokrywanie zaległości składkowych, zamiast księgowania ściągniętych należności na zobowiązania najstarsze. Natomiast w kwestii przewlekłości postępowania skarżąca zarzuciła organowi rentowemu "celowe, kierunkowe oraz bezpodstawne przedłużanie tego postępowania", podkreślając, że sprawa jest prowadzona od 2013 r. Skarżąca wniosła o obciążenie organu rentowego karą jaką formą zadośćuczynienia na jej rzecz.
W odpowiedzi na skargę organ rentowy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu ZUS podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt I SAB/Gl 4/18 badał już skargę na przewlekłość postępowania organu rentowego w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej i w swoim rozstrzygnięciu:
- 1. zobowiązał organ do wydania decyzji w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia 10 grudnia 2013 r., doprecyzowanego w piśmie z dnia 7 stycznia 2014 r., o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek, w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania akt;
- 2. stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
- 3. przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł.
Organ rentowy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Zatem decyzja ZUS została wydana z zachowaniem terminu wskazanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt I SAB/Gl 4/18. Akta skarżącej wpłynęły bowiem do organu w dniu 31 grudnia 2018 r. Natomiast termin do wydania decyzji upływał w dniu 28 lutego 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że chociaż skarżąca nie sformułowała konkretnych zarzutów, ani nie podała ich podstawy prawnej to Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania.
Należy także wyjaśnić, że pojęcie przewlekłości zostało obecnie zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r. (nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) stanowi, że przewlekłość to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
W orzecznictwie sądowym dotyczącym tego zagadnienia wskazuje się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012 r., str. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011 r., str. 69-70), jak również upływ kilku terminów załatwienia sprawy, opieszałość w wyznaczaniu i przeprowadzaniu czynności procesowych niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011 r., str. 238). W świetle powyższego należy przyjąć, że przewlekłość postępowania jest pojęciem względnym, a skarga na przewlekłość postępowania dotyczy sytuacji innych niż formalna bezczynność organu. Przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. O przewlekłości świadczy także nieuzasadnione obiektywnie przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Istotnie skarżąca w dniu 13 grudnia 2013 r. (data wpływu do organu, natomiast wniosek datowany jest na10 grudnia 2013 r.) złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek niepodlegających umorzeniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r. poz. 1551). Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt I SAB/Gl 4/18 rozstrzygnął już sprawę przewlekłości postępowania tego samego organu rentowego w tej samej sprawie i zobowiązał organ rentowy do wydania decyzji w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia 10 grudnia 2013 r. o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek, w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania akt. ZUS otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy w dniu 31 grudnia 2018 r. Zatem organ rentowy wydając decyzję w dniu [...] wykonał w terminie wytyczne Sądu, co przesądza, iż w sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania. Natomiast kwestia wcześniejszej przewlekłości prowadzonego postepowania została stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt I SAB/Gl 4/18.
Reasumując, w tych okolicznościach sprawy nie było żadnych podstaw do uwzględnienia skargi i zastosowania art. 149 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.