Uzasadnienie
A.P. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, w której wniósł o zobowiązanie tego organu podatkowego do załatwienia sprawy, tj. zastosowania się do jego żądania zwrotu 8.937,33 zł nienależnie wyegzekwowanych odsetek od kosztów egzekucyjnych.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że roszczenia skarżącego są bezpodstawne, o czym zainteresowany został poinformowany pisemnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podległa odrzuceniu ponieważ sprawa, której dotyczyła nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 -dalej cyt. jako "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności publicznej przez sądy obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji państwowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4
Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki przewidziane w tych przepisach.
Należy wskazać, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów jedynie w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Oznacza to, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Innymi słowy, skarga na bezczynność organu jest pochodną dopuszczalności skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej.
Rozpoznanie skargi złożonej w przedmiotowej sprawie uzależnione jest zatem od stwierdzenia, czy sprawa z wniosku skarżącego o zwrot nienależnie pobranych kwot w postępowaniu egzekucyjnym jest rozstrzygana poprzez wydanie aktu z zakresu wyznaczonego przez art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc czy uwzględnienie wniosku mieściłoby się w kompetencjach władczych organu administracji publicznej. Byłoby tak, gdyby istniała podstawa prawna do wydania określonej treści rozstrzygnięcia.
Należy jednak zauważyć, że żaden z przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. nr 229 poz. 1954 ze zm.). nie daje organowi egzekucyjnemu uprawnienia do wydania żądanej przez skarżącego decyzji lub postanowienia.
Nadto należy zauważyć, że jako ewentualną podstawę roszczeń o zwrot nienależnie pobranych kwot należy rozważać przepisy art. 415 i nast. k.c. (art. 168b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - zob. też A. Skoczyłaś [w:] R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczyłaś, Postępowanie egzekucyjne w administracji. 3 Wydanie, Warszawa 2005r. - str. 609). Wniosek stąd, że ewentualny obowiązek świadczenia ze strony organów podatkowych ma charakter cywilnoprawny, a spór wynikły na tle tego roszczenia mógłby stanowić przedmiot sprawy cywilnej (art. 1 k.p.c.).
Skarga A.P. nie dotyczy więc sprawy podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Organ administracji, któremu skarżący zarzucił bezczynność, nie ma bowiem kompetencji do władczego rozstrzygnięcia aktem administracyjnym sprawy będącej przedmiotem wniosku skarżącego.
Rozstrzygnięcie o żądaniu skarżącego nie mieści się zatem w ramach działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a.
Z tej przyczyny skarga podlegała odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Joanna Wierchowicz Krystyna Skowrońska-Pastuszko Jacek Niedzielski