Uzasadnienie
I SA/Go 17/08
TF S.A., zwane dalej skarżącym, TF lub Spółką, w dniu 19 marca 2008 r. wniosło do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej podając, że organ ten postanowieniami z dnia [...] listopada 2007 r. wszczął postępowania, w ramach których do dnia wniesienia skargi nie zostały wydane decyzje, pomimo upływu ustawowego terminu. Dyrektor Izby Skarbowej zawiadomił stronę o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie, niemniej w ocenie Spółki nie zasługują one na uwzględnienie albowiem przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie są tak ogólne i nieprecyzyjne, iż całkowicie uzasadniony jest wniosek, że organ podatkowy pozostaje w sprawie bezczynny.
Dyrektor Izby Skarbowej przekazał skargę z aktami oraz udzielił odpowiedzi na skargę, w której wnosił o oddalenie skargi i przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania.
Jak wynika z akt sprawy oraz z treści odpowiedzi na skargę, TF w piśmie z dnia [...] października 2007 r. złożyło wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] marca 1995 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1995 r.
W swoim wniosku o wznowieniu postępowania Spółka powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt SK 63/06, w których orzeczono o niezgodności z Konstytucją art. 54 § 1 pkt 1 Ordynacji Podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 1995 r.
W piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej zawiadomił Spółkę, że wznowione postępowanie nie zostanie zakończone w terminie określonym w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Jako przyczynę niedotrzymania terminu podał "konieczność prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego". Nowy termin załatwienia sprawy został zakreślony do 12 marca 2008 r. Z kolei zawiadomieniem z dnia 17 marca 2008 r. organ określił następny nowy termin zakończenia postępowania do dnia 2 kwietnia 2008 r., a jako przyczynę niedotrzymania poprzednio wyznaczonego terminu wskazał "konieczność dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustaleń dotyczących postępowania zabezpieczającego organu podatkowego".
Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia [...] lipca 2008 r. poinformował Sąd że zakończył postępowanie wydaniem [...] maja 2008 r. decyzji nr [...], wnosząc o umorzenie prowadzonego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się pod określonymi warunkami. Regulują je przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.
- – zwanej dalej P.p.s.a.) i Sąd rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada spełnienie tych przesłanek.
W wyżej powołanej ustawie zostały przewidziane formalnoprawne warunki dopuszczalności skargi, do której należy m.in. wyczerpanie środków zaskarżenia.
W myśl art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a.).
W przypadku na bezczynność środkami zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. są zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwanej Ordynacja podatkowa). Postępowanie podatkowe jest prowadzone przez właściwe organy na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, tak więc w niniejszej sprawie przed wniesieniem skargi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej jako organu podatkowego prowadzącego postępowanie wznowieniowe, należało wyczerpać środki zaskarżenia, to jest złożyć ponaglenie na podstawie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten określa, że na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia. Środek powyższy w doktrynie i judykaturze jest traktowany jako szczególnego rodzaju środek zaskarżenia, skoro jego konsekwencją jest konieczność zajęcia przez organ wyższego stopnia, w formie prawem przewidzianej, stanowiska w kwestii zasadności zarzutu bezczynności.
Sąd nie uwzględnił wniosku Dyrektora Izby Skarbowej o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstawą wniosku było wydanie przez organ [...] maja 2008 r. decyzji nr [...], zatem zdaniem organu nastąpił brak podstawy do zastosowania regulacji art. 149 P.p.s.a.
Jednak umorzenie postępowania przed sądem administracyjnym jest możliwe tylko wówczas, gdy zostało ono prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza brak przeszkód formalnych merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jeżeli skarga zawiera braki nieusuwalne, sąd jest zobligowany odrzucić skargę, a nie umorzyć postępowanie (tak też Bogusław Dauter "Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008 str. 145).
W rozpoznanej w sprawie takim brakiem było nie wniesienie środka zaskarżenia w postaci ponaglenia.
W tym stanie rzeczy skargę należy uznać za niedopuszczalna z powodu uprzedniego niewyczerpania środków zaskarżenia i w związku z tym na podstawie art. 50 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucić ją, co Sąd orzekł w sentencji.
(-) Alina Rzepecka (-) Krystyna Skowrońska – Pastuszko (-) Dariusz Skupień