Uzasadnienie
Skarżąca, B.P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego.
W skardze wskazała, że organ odmówił postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. wszczęcia postępowania administracyjnego, które to postanowienie wydane zostało na skutek wniesienia przez skarżącą żądania wszczęcia postępowania administracyjnego z dnia [...] stycznia 2022 r. Skarżąca twierdzi, że wystarczający czas na wydanie ww. rozstrzygnięcia to pięć dni roboczych, a organ celowo zajmował się sprawą prawie miesiąc, aby przedłużyć czas oczekiwania skarżącej na stanowisko w sprawie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości a także o przyznanie sumy pieniężnej w wymiarze maksymalnym na jej rzecz.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa, której dotyczy przedmiot zaskarżenia, nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zakres właściwości sądu administracyjnego określać muszą przepisy ustawy, ponieważ wymaga tego art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zakres kontroli sądowoadministracyjnej określa m.in. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) dalej jako: "P.p.s.a.".
Poza aktami pozytywnymi wydawanymi w sprawach indywidualnych (decyzjami administracyjnymi, postanowieniami, aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, sprzeciwami) we właściwości sądu administracyjnego pozostaje także kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, ale tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.
Przepisy te kolejno stanowią, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., sąd administracyjny orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Należy do nich m.in. ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.) – dalej też "ustawa wdrożeniowa".
Ustawa wdrożeniowa reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów P.p.s.a. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany. Jednakże aby uruchomić procedurę sądowoadministracyjną na podstawie art. 3 § 3 P.p.s.a., podstawa prawna do wniesienia skargi musi wynikać wprost z przepisów ustawy wdrożeniowej (por. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 3187/18).
W art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przewidziano, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. Jest to jedyny przepis ustawy wdrożeniowej, który przewiduje legitymację skargową w celu zainicjowania sprawy sądowoadministracyjnej.
W P.p.s.a. ani ustawie wdrożeniowej nie przewidziano możliwości poddania kontroli sądu administracyjnego tego, czy właściwa instytucja nie prowadzi naboru wniosków w trybie konkursowym w sposób przewlekły, albo pozostaje bezczynna. Konkurs taki nie jest prowadzony w trybie postępowania administracyjnego lub podatkowego, ani takiego, do którego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej znajdowałyby zastosowanie, jak tego wymaga art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I SAB/Sz 13/18).
W myśl art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu, przy uwzględnieniu przepisów ustawy wdrożeniowej. Stąd ukonstytuowanie drogi sądowoadministracyjnej nastąpiło w odrębnym od P.p.s.a. akcie prawnym, jakim jest ustawa wdrożeniowa, ponieważ wobec jej braku kontrola sądowoadministracyjna takich postępowań byłaby niemożliwa do przeprowadzenia.
Oceny tej nie zmienia dyspozycja art. 64 ustawy wdrożeniowej polecająca w zakresie w tej ustawie nieuregulowanym do postępowania przed sądami administracyjnymi stosować odpowiednio przepisy P.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150, art. 152. Powołana treść normatywna wskazuje tylko, jakie przepisy znajdować mają zastosowanie przed sądem administracyjnym podczas rozpatrywania dopuszczalnej skargi, a to z powodu uregulowania w ustawie wdrożeniowej pewnych kwestii odmiennie niż w P.p.s.a. Przepis ten nie odnosi się jednak do etapu postępowania przesądowego i w żądnym razie nie wskazuje, że rozstrzygnięcia podejmowane przez właściwą instytucję w toku konkursu są aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Wskazać należy, że w myśl art. 50 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Z kolei w myśl art. 67 ustawy wdrożeniowej do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.
Mając na względzie powyższe należy uznać, że droga sądowa w sprawie zainicjowanej skargą tj. w sprawie przewlekłości postępowania, nie jest dopuszczalna.
Pogląd taki wyrażany jest również w doktrynie. Jak wskazał Rafał Poździk w Komentarzu do art. 57 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, Rafał Poździk (red.), Agnieszka Wołyniec-Ostrowska, publ. w systemie LEX, "w kontekście rozważań o terminie na rozpatrzenie protestu trzeba wskazać, że ustawodawca nie przewidział uprawnień procesowych dla wnioskodawców w przypadku zwłoki w rozpoznaniu protestu lub przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego (zob. P. Krzykowski, Podział środków unijnych., s. 146–147)". Pogląd taki podzielany jest też w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 27 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Rz 14/17).
Przedmiot skargi nie podlega zatem kontroli sądu administracyjnego, nie mieści się w granicach kognicji wyznaczanej ustawami, w tym przez przepisy art. 53, 58 i 59 oraz art. 61 ustawy wdrożeniowej, do którego nie można stosować przepisów art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. Skarga podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi przyjmuje formę postanowienia i może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.