Uzasadnienie
M. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z dnia 30 marca 2016 r. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Składając skargę Skarżąca jednocześnie wniosła o:
- - zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
- - zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie,
- - wymierzenie organowi grzywny,
- - zasadzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę Skarżąca wskazała, ze organ pomimo zwrotu akt przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 15 lutego 2016 r., do dnia wniesienia skargi to t.j. 30 marca 2016 r. nie wydał decyzji. Ponadto Skarżąca wskazała, ze pismem z dnia 22 marca 2016 r. wezwała Zakład Ubezpieczeń Społecznych do zaprzestania naruszeń prawa i niezwłoczne wydanie decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi na bezczynność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią przepisu art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 963, dalej u.s.u.s.) odwołanie do sądu powszechnego nie przysługuje w przypadku decyzji ZUS sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Te sprawy bowiem, w drodze wyjątku, pozostają sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnym i formalnym, a w konsekwencji – decyzje w nich wydane podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wobec tego kontroli sądów administracyjnych podlegać będzie również bezczynność organu w sprawach określonych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK487/08, publ. CBOSA). Ta konstatacja powoduje, że w sprawie będzie miała zastosowanie ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 23, dalej jako: "K.p.a.").
Stosownie do treści art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Poprzez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. W przypadku skargi na bezczynność na podstawie przepisu art. 37 § 1 K.p.a. takim środkiem jest zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a jeżeli takiego organu nie ma, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa
Sąd odrzuca skargę gdy z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (przepis art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.).
Analiza dokumentów załączonych do akt sądowych i administracyjnych wskazuje, iż skarga nie została poprzedzona zażaleniem na bezczynność wniesionym w trybie art. 37 § 1 K.p.a. do organu wyższego stopnia, czyli do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (przepis art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 121). Powołany przepis art. 66 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu jest Prezes Zakładu.
Zalegające w aktach sprawy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 22 marca 2016 r. kierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wyczerpuje trybu przewidzianego w przepisie art. 37 § 1 K.p.a, gdyż jak wskazano powyżej w sprawie jest organ wyższego stopnia.
Niewyczerpanie środków zaskarżenia powoduje natomiast, że skarga podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Odrzucenie skargi równoznaczne jest z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym.
O zwrocie wpisu od skargi sąd postanowił w punkcie drugim postanowienia na mocy art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.