Uzasadnienie
M. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z dnia 20 lutego 2018 r. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy związanej z prowadzonym wobec niej postępowaniem egzekucyjnym w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz. Wniosła o zobowiązanie ZUS do wydania aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, zobowiązanie ZUS do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 P.p.s.a.
Uzasadniając skargę wskazała, że organ nie odpowiada na jej pisma i nie rozpoznaje jej wniosku naruszając art. 35 § 3, art. 12 § 1 i art. 8 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią przepisu art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1778, dalej: u.s.u.s.) odwołanie do sądu powszechnego nie przysługuje w przypadku decyzji ZUS sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Te sprawy bowiem, w drodze wyjątku, pozostają sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnym i formalnym, a w konsekwencji – decyzje w nich wydane podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wobec tego kontroli sądów administracyjnych podlegać będzie również przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s.
Ta konstatacja powoduje, że w sprawie będzie miała zastosowanie ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: K.p.a.).
Stosownie do treści art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: P.p.s.a.), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Poprzez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia.
W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania na podstawie przepisu art. 37 § 1 K.p.a. takim środkiem jest ponaglenie, jeżeli:
- 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Stosownie do art. 37 § 3 K.p.a. ponaglenie wnosi się:
- 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
- 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Sąd odrzuca skargę gdy z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (przepis art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.).
Analiza dokumentów załączonych do akt sądowych i administracyjnych wskazuje, iż skarga nie została poprzedzona ponagleniem w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania wniesionym w trybie art. 37 § 1 K.p.a. do organu wyższego stopnia, czyli do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 66 ust. 5 u.s.u.s.). Powołany przepis art. 66 ust. 5 stanowi, że w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu jest Prezes Zakładu.
Zalegające w aktach sprawy pisma Skarżącej z 23 listopada 2017 r. kierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. nie wyczerpują trybu przewidzianego w przepisie art. 37 § 1 K.p.a., gdyż po pierwsze, jak wskazano powyżej w sprawie istniej organ wyższego stopnia, a po wtóre pisma te, zatytułowane "odwołanie", nakierowane były:
- - jedno na przerwanie toczącej się egzekucji,
- - drugie na zakwestionowanie dokumentacji w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek.
Niewyczerpanie środków zaskarżenia powoduje natomiast, że skarga podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Odrzucenie skargi równoznaczne jest z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym.