Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 30 maja 2023 r., sygn. akt I SAB/Łd 11/23

Uzasadnienie

W dniu 21 lutego 2023 r. P. D. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę (zatytułowaną "zażalenie") na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) w sprawie niewypłacenia kwoty 1 zł pomocy publicznej, przyznanej w decyzji Burmistrza Błaszek z dnia 10 sierpnia 2022 r., nr RPO 3153.2.14.21007.2022.2, w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, w ramach limitu na 2022 rok. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Burmistrz Błaszek bez wydania stosownej decyzji i wiedzy strony wskazaną kwotę przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sieradzu. W związku z powyższym skarżący zażądał zwrotu tych środków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga na bezczynność SKO winna podlegać rozpatrzeniu w trybie określonym w dziale VII k.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski". Natomiast w sprawach dotyczących postępowania skargowego uregulowanego w k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Z akt sprawy wynika, że wobec strony skarżącej Naczelnik Urzędu Skarbowego w Sieradzu prowadził postępowanie egzekucyjne obejmujące tytułu wykonawcze wystawione przez Burmistrza Błaszek.

Burmistrz Błaszek wystawił na Zobowiązanego tytuły wykonawcze:

1. • z 9 maja 2017 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od lipca 2013 r. do marca 2017 r.,
2. • z 19 lipca 2017 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od kwietnia do czerwca 2017 r.,
3. • z 6 listopada 2017 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od lipca do września 2017 r.,
4. • z 31 stycznia 2018 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres października do grudnia 2017 r.,
5. • z 23 maja 2018 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od stycznia do marca 2018 r.,
6. • z 23 sierpnia 2018 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od kwietnia do czerwca 2018 r.,
7. • z 26 listopada 2018 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od lipca do września 2018 r.,
8. • z 31 stycznia 2019 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od października do grudnia 2018 r.,
9. • z 11 czerwca 2019 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od stycznia do marca 2019 r.,
10. • z 22.08.2019 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od kwietnia do czerwca 2019 r.,
11. • z 26 listopada 2019 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od lipca do września 2019 r.,
12. • z 6 lutego 2020 r. Nr [...] na należności z tytułu opłaty za odbiór odpadów komunalnych za okres od października do grudnia 2019 r.

W oparciu wskazane tytuły wykonawcze organ egzekucyjny zawiadomieniem z 14 kwietnia 2021 r. nr [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu podatku akcyzowego w Urzędzie Miejskim w Błaszkach, obejmującej wynikający z decyzji Burmistrza Błaszek z dnia 10 sierpnia 2022 r., nr RPO 3153.2.14.21007.2022.2, zwrot podatku akcyzowego w wysokości 1 zł.

W związku z brakiem wypłaty, pismem z dnia 14 listopada 2022 r. zatytułowanym "skarga", skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, P. D. wyraził swoje niezadowolenie z powodu nieprzekazania mu należnej kwoty 1 zł pomocy publicznej, opisując przebieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sieradzu na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Błaszek.

Z adnotacji urzędowej z dnia 5 grudnia 2022 roku, sporządzonej przez Prezesa SKO wynika, że pismo skarżącego strony z dnia 14 listopada 2022 r. jest kolejnym złożonym w tej samej sprawie, zarzuty zostały rozpatrzone przez Kolegium w odpowiedzi udzielonej w dniu 4 sierpnia 2022 r., znak SKO.4192.291.22 i skarga została uznana za bezzasadną. W związku z powyższym Prezes SKO w Sieradzu, na podstawie art. 239 § 1 k.p.a. podtrzymał swoje poprzednie stanowisko z adnotacją w aktach sprawy – bez zawiadamiania skarżącego.

W konsekwencji powyższego strona skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo zatytułowane "zażalenie" na bezczynność SKO w Sieradzu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl zaś art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii dopuszczalności skargi wniesionej w niniejszej sprawie należy wskazać, że stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Dodać przy tym należy, że stosowanie do art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - do organu prowadzącego postępowanie.

Z treści przywołanych przepisów wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność organu sprowadza się do tego, że skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków zaskarżenia przewidzianych w wyżej wymienionym art. 37 § 1 k.p.a. Powinien zatem wnieść ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a jeżeli nie ma takiego organu - wnieść je do organu prowadzącego postępowanie.

Jednocześnie należy wskazać, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ww. ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie, badając spełnienie powyższych wymogów formalnych przedmiotowej skargi na bezczynność SKO w Sieradzu, Sąd uznał, że zostały one spełnione, bowiem skarżący pismem z dnia 14 listopada 2022 r. wystąpił do SKO za pośrednictwem organu I instancji z ponagleniem w trybie art. 37 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy organ – tj. SKO w Sieradzu uznało, że jest to skarga w rozumieniu Działu VIII k.p.a., a ponadto, że dotyczy ona sprawy już wcześniej rozstrzygniętej w tym samym trybie i na podstawie art. 239 § 1 k.p.a. podtrzymał swoje poprzednie stanowisko z adnotacją w aktach sprawy – bez zawiadamiania skarżącego. Następnie w dniu 21 lutego 2023 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem SKO, skargę na bezczynność organu.

A zatem w niniejszej sprawie bezspornym jest, że przed wniesieniem skargi (zatytułowanej "zażalenie") skarżący wyczerpał przysługujący mu środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Sąd podziela przy tym w pełni prezentowany w orzecznictwie pogląd, że powołany przepis skutek wyczerpania tego środka wiąże z wniesieniem środka zaskarżenia, a nie jego rozpatrzeniem przez organ (por. np. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. II OSK 2654/13, postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2015 r. I OSK 2915; dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Przechodząc zatem w dalszej kolejności do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z dni 9 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1987/2018, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W piśmiennictwie prawniczym podnosi się zaś, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 86).

Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności, a jeżeli tak, to czy upłynął do tego termin.

Rozpatrywana sprawa dotyczy w istocie skargi na bezczynność w przedmiocie zwrotu kwoty 1 zł pomocy publicznej, przyznanej w decyzji Burmistrza Błaszek z dnia 10 sierpnia 2022 r., w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, w ramach limitu przyznanego stronie na 2022 rok. P. D. skarży się na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu dot. niewypłacenia mu wynikającej z ww. decyzji kwoty.

Zasady zwrotu akcyzy reguluje ustawa z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2188). Przewidziany w tej ustawie zwrot akcyzy jest formą pomocy finansowej (dotacja celowa) dla producentów rolnych. Natomiast forma i wielkość tej pomocy uregulowana została poprzez odwołanie się do ilości oleju napędowego zakupionego przez producenta rolnego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku i obejmuje zwrot części podatku akcyzowego, którego zapłatę potwierdzają załączone do wniosku faktury VAT (art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 2 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego rolnikom). Wierzytelność o zwrot akcyzy jest zatem wierzytelnością pieniężną.

Z kolei sposób i tryb czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności, została uregulowana w art. 89 u.p.e.a. Zajęcie wierzytelności pieniężnej innej niż określone w art. 72-85 stanowi środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 u.p.e.a.

W treści skargi strona zażądała zwrotu niesłusznie pobranej kwoty 1 zł, która jego zdaniem stanowi pomoc publiczną, która nie podlega egzekucji.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że w sprawie nie zachodzi bezczynność SKO w Sieradzu ani żadnego innego organu, bowiem zgodnie z literą prawa doszło do zajęcia wierzytelności wynikającej z decyzji z dnia 10 sierpnia 2022 r., w prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sieradzu postępowaniu egzekucyjnym, wskutek czego doszło do zajęcia spornej należności.

W ocenie Sądu, organ egzekucyjny mając na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym zastosował prawidłowo, w zgodzie z regulującymi przepisami prawa, przewidziany w u.p.e.a. - w art. 1a pkt 12 lit. a tiret piąte - środek egzekucyjny i skarga na bezczynność SKO w tym przedmiocie nie jest uzasadniona.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej "p.p.s.a.", skargę oddalił.

O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) w sprawie opłat za czynności adwokackie.

A.Rz.