Uzasadnienie
J. J. (dalej: "skarżąca") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi "decyzję" Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Łęczycy (dalej: "PCPR", "organ") dotyczącą przyznania środków na dofinansowanie turnusu rehabilitacyjnego dla osób niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). W uzasadnieniu wyjaśniła, że PCPR pismem z dnia 22 kwietnia 2021 r. przyznało jej dofinansowanie do turnusu, który zaplanowała w dniach 16-29 maja 2021 r. w Szpitalu Uzdrowiskowym nr [...] C.. Kilka dni przed wyjazdem pracownik PCPR poinformował skarżącą, że nie przekaże przyznanych pieniędzy wskazanemu ośrodkowi, ponieważ PFRON wstrzymał dofinansowanie ze względu na trwającą pandemię Covid-19. Skarżąca wyjaśniła, że mimo to rehabilitację odbyła w zaplanowanym wcześniej terminie, gdyż już wcześniej wpłaciła zaliczkę.
Jednocześnie skarżąca poinformowała PCPR, że nie rezygnuje z przyznanych jej środków i że zaplanowała turnus w październiku. Jednak w tym czasie zachorowała i musiała odwołać uczestnictwo w turnusie. W październiku skarżąca złożyła pismo o wypłacenie środków przyznanych jej w kwietniu, jednak otrzymała decyzję odmowną, ponieważ jej wyjazd na rehabilitację został potraktowany jako prywatny wypoczynek. Tę właśnie odmowę skarżąca kwestionuje przed Sądem.
Pismem z dnia 21 marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi przekazało Sądowi skargę skarżącej na – jak wskazało – "informację" o przyznaniu dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Kolegium stwierdziło, że nie jest władne do udzielenia odpowiedzi na skargę. W załączeniu przekazano pismo przewodnie PCPR z dnia 11 marca 2022 r., którym PCPR przekazało Kolegium – na podstawie art. 133 k.p.a. – skargę skarżącej na "decyzję" z dnia 22 kwietnia 2021 r. wraz z aktami sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, co było przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznanej sprawie, następnie zaś – czy skarga była zasadna, czy też nie.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; a także 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a i 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jak z kolei wynika z przepisów wydanego na podstawie art. 10d ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. nr 230, poz. 1694, dalej: rozporządzenie), osoba niepełnosprawna ubiegająca się o dofinansowanie składa osobiście lub za pośrednictwem opiekuna albo organizatora turnusów rehabilitacyjnych wniosek o dofinansowanie w centrum pomocy właściwym dla miejsca zamieszkania (§ 5 ust. 1). Do wniosku o dofinansowanie dołącza się: 1) kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub kopię orzeczenia, lub kopię wypisu z treści orzeczenia traktowanego na równi z tym orzeczeniem albo kopię orzeczenia o niepełnosprawności;
- 2) wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się osoba niepełnosprawna, o skierowanie na turnus rehabilitacyjny (§ 5 ust. 5). Wnioski o dofinansowanie są rozpatrywane przez centrum pomocy w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku (§ 5 ust. 8). Centrum pomocy w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie powiadamia w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozpatrzenia (§ 5 ust. 14). Informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie zawiera odpowiednio: 1) imię i nazwisko, adres i numer PESEL albo numer dokumentu tożsamości;
- 2) informację o wysokości przyznanego dofinansowania;
- 3) informację o wysokości przyznanego dofinansowania dla opiekuna;
- 4) uzasadnienie w przypadku nieprzyznania dofinansowania (§ 5 ust. 15). Osoba niepełnosprawna, w terminie 30 dni od otrzymania powiadomienia o przyznaniu dofinansowania, nie później jednak niż na 21 dni przed dniem rozpoczęcia turnusu rehabilitacyjnego, przekazuje centrum pomocy informację o wyborze turnusu, w którym będzie uczestniczyła (§ 7). Przekazanie dofinansowania organizatorowi turnusu rehabilitacyjnego następuje w terminie 7 dni od dnia otrzymania oświadczenia organizatora, jednak nie później niż na 7 dni przed dniem rozpoczęcia tego turnusu (§ 8 ust. 3). Warunkiem przekazania dofinansowania jest otrzymanie przez centrum pomocy oświadczenia organizatora turnusu rehabilitacyjnego zawierającego potwierdzenie możliwości uczestniczenia danej osoby niepełnosprawnej w wybranym przez nią turnusie (§ 8 ust. 4). Organizator turnusu rehabilitacyjnego przekazuje centrum pomocy oświadczenie nie później niż na 14 dni przed dniem rozpoczęcia tego turnusu. O dacie przekazania decyduje data wpływu oświadczenia do centrum pomocy (§ 8 ust. 5). Rozliczenie przekazanego dofinansowania następuje na podstawie faktury lub innego dokumentu potwierdzającego opłacenie uczestnictwa osoby niepełnosprawnej oraz pobytu jej opiekuna na turnusie rehabilitacyjnym. Dokumenty księgowe są wystawiane oddzielnie dla każdego uczestnika turnusu (§ 8 ust. 8). Organizator turnusu rehabilitacyjnego przekazuje do centrum pomocy dokumenty, o których mowa w ust. 8, w terminie 14 dni od dnia zakończenia turnusu (§ 8 ust. 9).
Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że PCPR pismem z dnia 22 kwietnia 2021 r., znak [...], po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 9 lutego 2021 r. nr 287, przyznało jej dofinansowanie do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w wysokości 1 637 zł oraz dla jej opiekuna w wysokości 1 092 zł. W piśmie tym wyjaśniono, że w terminie 30 dni od jego otrzymania (nie później niż na 21 dni przed rozpoczęciem turnusu rehabilitacyjnego) skarżąca zobowiązana jest do przedłożenia informacji o wyborze turnusu na załączonym druku. Nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem turnusu rehabilitacyjnego do PCPR powinno też wpłynąć potwierdzenie od organizatora turnusu rehabilitacyjnego (k. 4 akt adm.).
W informacji o wyborze turnusu rehabilitacyjnego z dnia 27 kwietnia 2021 r. skarżąca wskazała termin turnusu od 16 maja 2021 r. do 29 maja 2021 r. (k. 5 akt adm.) i załączyła oświadczenie organizatora turnusu (k. 7 akt adm.).
W dniu 8 czerwca 2021 r. skarżąca złożyła kolejną informację o wyborze turnusu rehabilitacyjnego wskazując termin turnusu od 3 do 10 października 2021 r. (k. 9 akt adm.). Do informacji załączyła oświadczenie organizatora turnusu (k. 10 akt adm.).
W aktach znajduje się też pismo PCPR z dnia 13 września 2021 r. do Starostwa Powiatowego w Łęczycy z prośbą o przekazanie na adres organizatora turnusu rehabilitacyjnego kwoty dofinansowania przyznanej skarżącej (k. 11 akt adm.), a także pismo z 15 września 2021 r. – z prośbą o wstrzymanie wypłaty z powodu rezygnacji skarżącej z wyjazdu na turnus w terminie 3-16 października 2021 r. z powodu choroby, o czym PCPR uzyskał informację telefoniczną od córki skarżącej, a także od organizatora turnusu (k. 12 akt adm.).
W piśmie z dnia 26 października 2021 r. skarżąca wniosła do PCPR prośbę o przekazania dofinansowania turnusu, który odbyła w dniach 16-29 maja 2021 r.
Sąd – po analizie przytoczonych przepisów i stanu faktycznego – stwierdza, że przedmiotem skargi nie jest decyzja administracyjna, bo takiej formy działania PCPR w sprawie dofinansowania turnusów rehabilitacyjnych nie przewidują przepisy prawa. W szczególności decyzją nie jest "informacja" o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie, o którym mowa w § 5 ust. 15 rozporządzenia, a która w rozpoznanej sprawie została zawarta w piśmie z dnia 22 kwietnia 2021 r. o przyznaniu dofinansowania. Zresztą skarżąca nie miała powodu kwestionować tej informacji, skoro była ona dla niej pozytywna. Przedmiotem skargi było nieprzekazanie środków dofinansowania przyznanego na podstawie powyższej informacji za turnus, który skarżąca odbyła w dniach 16-29 maja 2021 r. Samo przekazanie środków jest "czynnością" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a skoro nie zostały one przekazane – zdaniem skarżącej, niezgodnie z prawem – to skarga dotyczy bezczynności PCPR polegającej na niedokonaniu czynności przekazania środków na dofinansowanie turnusu rehabilitacyjnego. Podstawa takiej skargi to art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 p.p.s.a.
Sąd stwierdza, że skarga ta była bezzasadna.
Jak wynika z § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 861), które weszło w życie 8 maja 2021 r., do dnia 5 czerwca 2021 r. ustanawia się czasowe zaprzestanie wykonywania działalności polegającej na organizowaniu turnusu rehabilitacyjnego, o którym mowa w art. 10c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573). Organ poinformował o tym skarżącą wskazując, że kwota dofinansowania za turnus w maju 2021 r. nie zostanie wypłacona, ale aby móc z dofinansowania skorzystać powinna dokonać zmiany terminu wyjazdu. Tymczasem skarżąca wraz córką wzięła udział w turnusie rehabilitacyjnym w okresie od 16 do 29 maja 2021 r. opłacając go w całości z własnych środków. W kolejnym turnusie skarżąca udziału nie wzięła z przyczyn zdrowotnych.
Sąd stwierdza, że niezależnie jednak od przyczyn nieskorzystania z dofinansowania turnusu w późniejszym terminie nie może ona domagać się wypłaty kwoty tytułem udziału w turnusie w maju 2021 r., skoro możliwość organizacji turnusów rehabilitacyjnych na zasadach określonych w art. 10c ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w tym czasie była zabroniona, organ skarżącą o tym poinformował, podobnie jak o tym, że wypłata środków jest uzależniona od wyboru przez skarżącą turnusu w innym terminie. Skoro zatem skarżąca odbyła rehabilitację w tym terminie pokrywając wyjazd z własnych środków nie może teraz domagać się pokrycia tych kosztów środkami PFRON przyznanymi jej przez PCPR na podstawie informacji z 22 kwietnia 2021 r. Oznaczałoby to bowiem, że organ płaci za turnus, którego organizacji w tym czasie, a co za tym idzie – jego dofinansowania – prawo czasowo zabraniało.
Przekazanie skarżącej środków pieniężnych z tego tytułu, tak jak się tego domagała w piśmie z dnia 17 listopada 2021 r. (k. 17 akt adm.) było w świetle prawa niedopuszczalne. Organowi nie można więc zarzucić bezczynności polegającej na niewypłaceniu dofinansowania – jego zaniechanie w tym zakresie było w pełni uprawnione.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). db