Uzasadnienie
W dniu 3 marca 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga "A" - Spółka jawna na bezczynność Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie zobowiązania tego organu do doręczenia pełnomocnikowi spółki postanowienia z dnia [...] nr [...].
Jak wskazano w skardze, Urząd Celny odmówił pełnomocnikowi spółki jawnej "A" doręczenia postanowień zapadłych w trzech sprawach o nr [...] DO [...], które wydane zostały w dniu [...]. Wprawdzie pełnomocnik spółki pokwitował otrzymanie przedmiotowych postanowień na dowodzie doręczenia, jednak w kopercie faktycznie postanowień tych nie było.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Celnego wniósł o oddalenie skargi, podnosząc iż przedmiotowe postanowienia wydane w dniu [...] zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami doręczone pełnomocnikowi strony, co potwierdzają wpisy do pocztowej książki nadawczej oraz dowód doręczenia - zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki pokwitowanej przez Kancelarię Adwokacką w dniu [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Bezsporne w sprawie jest, iż Naczelnik Urzędu Celnego wydał w dniu [...] postanowienie kończące postępowanie w sprawie na podstawie art. 165 a Ordynacji podatkowej. Sporne natomiast jest, czy postanowienie to doręczone zostało pełnomocnikowi strony. W związku z tym strona – "A" Spółka jawna wniosła o zobowiązanie organu do doręczenia tego postanowienia uznając, że jego niedoręczenie oznacza bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
Wskazać zatem należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1/ decyzje administracyjne;
2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4/ inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
akty wymienione w pkt 5 do 7 tego przepisu;
8/ bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne - stosownie do art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. - obejmuje więc orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a wymienionego przepisu.
Oznacza to, iż skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w sytuacji, gdy ów organ, będąc właściwym do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, ewentualnie innego niż określone w pkt. 1 -3 aktu lub do dokonania czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pozostaje w zwłoce.
Organ pozostaje w zwłoce – bezczynności, gdy w terminie wynikającym z przepisów nie wydaje aktu (decyzji, postanowienia, uchwały) lub nie dokonuje czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków strony, które to akty lub czynności stanowią załatwienie sprawy wszczętej z urzędu lub na wniosek strony.
Akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. powinny więc ustalać, stwierdzać lub potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa.
Tryb i sposób załatwienia sprawy zdeterminowany jest zawsze przepisami prawa, przy czym niewątpliwe jest, iż załatwienie sprawy w formie czynności, a nie wydania aktu, obejmuje wyłącznie czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa materialnego, określających prawa i obowiązki strony postępowania.
Sprawę wszczętą wnioskiem strony organ załatwił wydaniem postanowienia, na które służy zażalenie.
Czynność doręczenia tego postanowienia nie jest czynnością materialną (ustalającą, stwierdzającą lub potwierdzającą prawa lub obowiązki), o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., lecz czynnością czysto techniczną (faktyczną). Fakt jej dokonania może być ustalony i oceniony w postępowaniu wszczętym zażaleniem.
Ponieważ z art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. wynika, że sąd jest właściwy w sprawach bezczynności organów jedynie w przypadkach niewydania aktów oraz niedokonania czynności stwierdzających uprawnienie lub obowiązek, to czynność doręczenia wydanych aktów nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Z tych względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.