Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 marca 2012r. skarżący W. P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 100 zł oraz o ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Skarżący jest właścicielem domu jednorodzinnego w trakcie budowy o powierzchni 120 m2, innego majątku nie posiada. Żona skarżącego otrzymuje zasiłki z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" w wysokości ok. 400 zł miesięcznie. Kwota ta stanowi źródło utrzymania rodziny. Argumentując wniosek powołał się na skrajne ubóstwo.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Pismem z dnia 30.03.2012 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie następujących dodatkowych oświadczeń:
- - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (np. rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, TV, Internet, podatek, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, ew. koszty leczenia, komunikacji, ew. koszty spłaty rat kredytów, pożyczek itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy, w przypadku odpowiedzi twierdzącej, podania zakresu otrzymywanej pomocy,
- - przedłożenia wszystkich aktualnych decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej potwierdzających wszelką przyznaną skarżącemu i jego żonie pomoc w zakresie finansowym jak również rzeczowym,
- - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie aktualnego stanu budowy domu oraz warunków zamieszkiwania w przedmiotowej nieruchomości,
- - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie posiadanych przez skarżącego nieruchomości (podania ich rodzaju, powierzchni, miejsca położenia) - w okresie od 01.01.2009r do 24.03.2012r., w przypadku zbycia ewentualnego majątku określenia formy zbycia (darowizna, sprzedaż itp.) podania daty zbycia, w przypadku sprzedaży podania kwoty uzyskanej z tego tytułu oraz jej przeznaczenia.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie nadesłanym w dniu 10 kwietnia 2012r. złożył oświadczenie, iż ostatni zasiłek z MOPS otrzymał za lipiec 2011r. który wynosił w przeliczeniu ok. 3 zł na 1 dzień. Odnośnie kosztów utrzymania oświadczył, iż ostatniego zakupu butli gazowej dokonał w lutym za kwotę 55 zł, oświadczył iż nie posiada telewizji jak również Internetu nie ponosi w związku z tym wydatków. Wskazał również, iż od kilku lat posiada nieopłacony rachunek za wodę. Wyjaśnił, iż wydatki związane z energią elektryczną w wysokości 200 zł na miesiąc częściowo pokrywa MOPS w "[...]". Środki finansowe na opał również otrzymuje z MOPS, w tym roku na około 10 m3 opału. Wyjaśnił, że środki te skończyły się w lutym, od tego czasu zajmowany, wygospodarowany w niewykończonym budynku jeden pokój, pozostawał bez ogrzewania.
Skarżący podniósł także, iż nie posiada środków na zakup odzieży, butów, na środki czystości tj. 1 mydło i 1 proszek miesięcznie wydatkuje 3-4 zł. Oświadczył, iż jest zepchnięty na margines społeczny, nie otrzymuje innej pomocy od rodziny czy innych ośrodków. Poza niewykończonym budynkiem nie posiada innych nieruchomości. Dodatkowo wskazał, iż jego żona choruje na serce, od kilku lat się nie leczy, w ocenie skarżącego zagrożona jest zawałem lub wylewem.
Do złożonego oświadczenia załączył kserokopię karty świadczeń zawierającą wyszczególnienie kwot pomocy udzielonej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w "[...]" na rzecz T. P. w latach 2008-2012. Z dokumentu wynika, iż rodzina korzysta z pomocy w formie zasiłków celowych na różne cele (m.in. na zakup posiłku lub żywności, opłacenie energii elektrycznej, zakup opału, zakup sprzętu gospodarstwa domowego itp.).
Mając na uwadze powyższe zważono co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącego i jego małżonki przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie.
W sytuacji, gdy jedynym źródłem utrzymania rodziny skarżącego są świadczenia socjalne (zasiłek pielęgnacyjny i zasiłki z pomocy społecznej) za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi oraz ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Skarżący nie posiada również majątku, który umożliwiałby pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. Dom, który stanowi jedyny jego majątek, służy bowiem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny. W konsekwencji, w warunkach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z wniesieniem skargi do sądu oraz ustanowieniem radcy prawnego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji