Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. R.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 1 października 2009 r. wniósł skargę z dnia 16 września 2009 r. na postępowanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, a także na postanowienie tego organu z dnia "[...]", Nr "[...]", w sprawie zabezpieczenia na majątku, podpisane przez Wicedyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, nie posiadającego stosownych upoważnień. W ocenie strony, organ podatkowy II instancji winien był wydać postanowienie, na które przysługiwałaby jej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Tymczasem Dyrektor Izby Skarbowej nie nadał sprawie dalszego biegu. Do skargi dołączono kopię pisma zatytułowanego "Skarga" z dnia 16 września 2009 r.
W odpowiedzi na skargę z dnia 16 września 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż strona nie wyczerpała drogi zaskarżenia. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że pismo to wpłynęło do organu w dniu 17 września 2009 r. Z jego treści nie wynikało jednoznacznie żądanie strony, a zatem pismem z dnia 22 września 2009 r. wezwano stronę do sprecyzowania, czy jest to skarga na działanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, czy też żądanie stwierdzenia nieważności decyzji bądź wznowienia postępowania. Z uwagi na nieudzielenie przez stronę we wskazanym terminie odpowiedzi postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej pozostawił pismo z dnia 16 września 2009 r. bez rozpatrzenia.
W odniesieniu natomiast do skargi datowanej na 18 stycznia 2010 r. organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w dniu 13 marca 2009 r. zostało złożone zażalenie na postanowienie Nr "[...]" z dnia "[...]". Wezwaniami z dnia 1 i 21 kwietnia 2009 r. organ wystąpił do strony o sprecyzowanie żądania zawartego w w/w piśmie. W odpowiedzi na powyższe strona złożyła skargę z dnia 25 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Postanowieniami z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt I SO/Ol 3/09 i z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I SO/Ol 2/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w związku z wydawaniem przez nie decyzji administracyjnych oraz postanowień i innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż złożona w dniu 19 stycznia 2010 r. skarga wraz z przedłożoną kopią pisma z dnia 16 września 2009 r. w istocie stanowi jedną skargę. Świadczy o tym treść skargi z dnia 18 stycznia 2010 r., w której wyraźnie wskazuje się, że pismo z dnia 16 września 2009 r. stanowi jedynie załącznik do tej skargi. Ponadto pismo z dnia 16 września 2009 r. zostało skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej, a nie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zatem intencją strony nie było wszczęcie kolejnego postępowania sądowego. Przedłożenie przez stronę tego pisma wraz ze skargą z dnia 18 stycznia 2010 r. należy rozumieć jako dowodzenie swoich racji w kwestii bezczynności organu II instancji, polegającej na nierozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie zabezpieczenia na majątku. Stąd wniosek Dyrektora Izby Skarbowej o odrzucenie skargi z dnia 16 września 2009 r. nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż pismo to nie zainicjowało odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego.
W odniesieniu natomiast do skargi z dnia 18 stycznia 2010 r., należy zauważyć, że jednym z warunków dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie tzw. toku instancji. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).
Wyliczenie środków zaskarżenia zawarte w powołanym wyżej art. 52 § 2 p.p.s.a. ma charakter przykładowy i niepełny. Świadczą o tym użyte w tym przepisie wyrazy "taki jak". Oznacza to, że również w przypadku środków prawnych nie wymienionych w tym przepisie, jeżeli przysługują one skarżącemu skargę można wnieść po ich wyczerpaniu. Taka sytuacja występuje w przypadku ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z art. 141 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej. Przez niezałatwienie sprawy w wyznaczonym terminie należy rozumieć opieszałość przy dotrzymaniu wszelkich terminów, zarówno ustawowych, jak i wyznaczonych w trybie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej (p. Komentarz do art. 141 Ordynacji podatkowej [w:] C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III, LEX).
Skargę na bezczynność w zakresie nierozpatrzenia zażalenia na postanowienie organu I instancji można zatem wnieść dopiero po złożeniu ponaglenia do właściwego organu. Istotą i celem tego środka prawnego jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez organ podatkowy. Środek ten służy również realizacji zasady, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione dopóki nie zostały wykorzystane przez podmiot, który chce uruchomić to postępowanie, dostępne mu środki weryfikacji kwestionowanych czynności.
W świetle materiałów sprawy niedopełnienie przez skarżącego obowiązku złożenia ponaglenia nie budzi wątpliwości. W tym stanie rzeczy skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało odrzucić.