Uzasadnienie
W dniu 28 maja 2004r. wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargi T. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w uzasadnieniu których wymieniony podniósł, że pomimo złożenia w tym organie, w dniu 27.01.2004r odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z 15 stycznia 2004r. o nr "[...]" r. i zażalenia na postanowienie Prezydenta O. z dnia 19.01.2004r. nr "[...]" oraz upływu terminu określonego w art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, nie zostały załatwione sprawy objęte tymi środkami zaskarżenia. Pomimo upływu terminu skarżący nie został również poinformowany o przyczynach nieterminowego niezałatwienia spraw i o wyznaczeniu terminu ich załatwienia.
Postanowieniem z dnia 27 września 2005r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wydane w tej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 24 czerwca 2004r., którym odrzucono wyżej wymienione skargi T. P., przekazując sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd II instancji wskazał na naruszenie przez WSA art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., w związku z art.141 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.) w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienie tym przepisom polegało bowiem na błędnym przyjęciu, iż w sprawie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego niezbędne było wcześniejsze złożenie do tego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż naruszenie przepisów o terminach załatwienia spraw jest w tym przypadku podstawą wystąpienia do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność (art.3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Skarga ta może być jednak wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy oraz powinna zostać poprzedzona wezwaniem wymienionym w art.52 § 3 p.p.s.a., co powinno być przedmiotem badania sądu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny będąc związanym na podstawie art.190 p.p.s.a. wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w toku ponownej analizy akt stwierdził, iż załatwienie spraw podatkowych przez organ, w związku z wniesionymi przez stronę środkami zaskarżenia, nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Jak wynika bowiem z akt, w ustalonym terminie SKO w O. podjęło wprawdzie czynności w obu sprawach, rozpatrując środki odwoławcze na posiedzeniu w dniu 17 marca 2004r., ale nie zakończyło tych spraw w dwumiesięcznym terminie, skoro stosowne rozstrzygnięcia wydano dopiero 07 maja 2004r., czyli już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Nie zawiadomiono również strony o przyczynach niedotrzymania terminu załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, przyjąć należało, iż w związku z niewydaniem przez organ w terminie stosownej decyzji podatkowej niewątpliwie zachodzą podstawy do przyjęcia bezczynności organu w rozumieniu art.3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Badając jednakże zaistnienie przesłanek wymienionych w art.52 § 3 p.p.s.a. i wskazanych w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego należało stwierdzić, iż w okolicznościach sprawy wniesienie obu skarg było niedopuszczalne, w sytuacji gdy jak wynika z akt, nie zostało poprzedzone powołanym w tym przepisie, uprzednim wezwaniem na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa.
Istotą i celem tego środka prawnego jest zaś stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez organ podatkowy w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Środek ten służy również realizacji zasady, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego i nie może zostać uruchomione dopóki nie zostały w postępowaniu administracyjnym wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych czynności dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne (por. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Komentarz T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wyd.Prawn. LexisNexis Warszawa 2005, str. 241 i 235).
Jeśli zatem w świetle materiałów sprawy niedopełnienie przez skarżącego obowiązku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nie budzi wątpliwości, to na podstawie art.58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało postanowić, jak w sentencji.