Uzasadnienie
W dniu 2 listopada 2020 r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga J. L. (dalej zwanego "skarżącym") na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej zwanego "organem") po wydaniu wyroku NSA z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 742/18. Mocą tego wyroku NSA uchylił wyrok tutejszego Sądu z 23 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 706/15 oraz decyzję organu z "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
Powyższa skarga została przekazana tutejszemu Sądowi przez organ wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w której organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie bowiem do art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej jako "p.p.s.a." "skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć zaś sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie".
W sprawach związanych z umarzaniem należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.); dalej jako "k.p.a.". Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie bezczynności organu administracji publicznej stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia. Zgodnie zaś z art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, a jeżeli nie ma organu wyższego stopnia - do organu prowadzącego postępowanie.
W świetle podanych regulacji prawnych, skierowanie skargi na bezczynność organu w kontrolowanej sprawie, wobec braku organu wyższego stopnia, winno poprzedzać skierowanie przez skarżącego ponaglenia do tego organu. Z przekazanych Sądowi akt sprawy, a także oświadczeń skarżącego zawartych w skardze i załączników do tej skargi, nie wynika jednak, aby skarżący dopełnił tego obowiązku przed wniesieniem skargi. Stąd też skarga wniesiona w niniejszej sprawie musi być uznana za przedwczesną, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Na marginesie wymaga zauważenia, że weryfikację ewentualnej bezczynności organu na drodze administracyjnej przewidywały także przepisy k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Przepisy te, na mocy art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), znajdują zaś zastosowanie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w niniejszej sprawie przez organ po wyroku NSA z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 742/18. Także wówczas, art. 37 § 1 k.p.a. przewidywał, że na bezczynność organu stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym ugruntowany był wtedy pogląd, że uprzednie wyczerpanie ww. środków prawnych warunkuje skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (zob. postanowienie NSA z 27 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1883/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Skarżącemu wyjaśnić natomiast należy, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność organu będzie mógł wnieść w każdym czasie po uprzednim wniesieniu do tego organu ponaglenia na niewydanie decyzji po wyroku kasatoryjnym NSA z 7 czerwca 2018 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.