Uzasadnienie
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga Ł. K. (zwanego dalej skarżącym), na bezczynność Wójta Gminy Pokój w rozpoznaniu wniosku z dnia 1 lutego 2026 r. (data wpływu do organu – 11 lutego 2026 r.) o udostępnienie informacji publicznej.
Wnioskiem datowanym na dzień 1 lutego 2026 r., działając na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, skarżący wniósł o udostępnienie informacji w postaci:
"1) Protokołów z przeglądów oceny stanu zdrowotnego Pomników Przyrody w roku 2024 oraz 2025 znajdujących się na terenie Gminy Pokój wraz z wnioskami i zaleceniami.
- 2) Decyzji wydanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Opolu na przeprowadzenie pielęgnacji Pomników Przyrody na terenie Gminy Pokój w roku 2024 i 2025.
- 3) Decyzji wydanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Opolu na usunięcie drzew w 2024 i 2025 r. w Zabytkowym Parku w Pokoju, w tym wycinkę drzew wskazanych w załączniku nr 1 (buk pospolity drzewa suche ogłowione).
- 4) Udzielenie informacji kto podjął decyzję o wykonaniu zabiegu ogłowienia (usunięcie koron) drzew w Zabytkowym Parku w Pokoju (zał. 1).
- 5) Protokołów z gwarancyjnego przeglądu wykonanych robót budowlanych wraz z protokołem przeglądu posadzonej roślinności w Zabytkowym Parku w Pokoju, z zaleceniami i uwagami oraz protokół potwierdzający wykonanie lub niewykonanie zaleceń pokontrolnych.
- 6) Kto jest odpowiedzialny za przeglądy drzewostanu znajdującego się w Zabytkowym Parku w Pokoju, kiedy planowany jest przegląd drzew w 2026 r.
- 7) Czy Gmina podjęła działania w celu ustalenia przyczyny masowego schnięcia/zamierania drzew w Zabytkowym Parku w Pokoju? Jeżeli tak to proszę o ekspertyzy dendrologiczne, ekspertyzy korzeni drzew suchych lub inne, w tym Pomników Przyrody.
- 8) Czy Gmina Pokój w okresie trwającej gwarancji Wykonawcy planuje wykonać ekspertyzy dendrologiczne drzew, odkrywki korzeni (płukanie korzeni) w Zabytkowym Parku w Pokoju w celu potwierdzenia lub wykluczenia, że przyczyną schnięcia/zamierania drzew w Parku w Pokoju są nieprawidłowo wykonane roboty budowlane bez zachowania podstawowych zasad pracy w obrębie korzeni drzew."
Wskazał jednocześnie, że informacje należy przesłać na adres mailowy [...] w formie skanów w osobnych plikach na każdą informację ujętą we wniosku.
Pismem datowanym na dzień 25 marca 2026 r., przesłanym elektronicznie, Wójt Gminy Pokój poinformował skarżącego, że nie jest możliwe udzielenie żądanych informacji z uwagi na konieczność skompletowania dokumentacji znajdującej się na różnych stanowiskach pracy oraz konieczność przeanalizowania i wyodrębnienia jej z dokumentów. Organ wskazując jako podstawę swojego działania art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazał, że wnioskowana informacja zostanie udzielona nie później niż w terminie 60 dni od daty wpłynięcia wniosku.
Skarżący – Ł. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Wójta Gminy Pokój, zwanego dalej organem, w dniu 7 maja 2026 r. Domagał się w niej, powołując się na przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zobowiązania ww. do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z wyrokiem; stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na fakt złożenia w dniu 11 lutego 2026 r. wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie gospodarki drzewostanem w Zabytkowym Parku w Pokoju oraz na ciążący na organie obowiązek udzielenia informacji w terminie, o którym stanowi przepis art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Przyznał jednocześnie, że w dniu 5 marca 2026 r. organ przesłał drogą elektroniczną do niego pismo datowane na dzień 25 marca 2026 r., w którym poinformowano go o przedłużeniu terminu do 60 dni. Jednakże do dnia złożenia skargi nie otrzymał żadnej informacji i tym samym skarga jest zasadna.
Wójt Gminy Pokój w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi. Organ przyznał okoliczności podniesione w skardze, a związane z datą złożenia wniosku i przebiegiem udzielania informacji publicznej. Wyjaśnił, że wnioskowane informacje udzielone zostały skarżącemu w dniu 18 maja 2026 r., a opóźnienie w ich udostępnieniu spowodowane było stopniem złożoności sprawy oraz koniecznością zebrania informacji z kilku dokumentów i nie miała charakteru rażącego ani nie wynikało z zaniedbania organu. Podał, że w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 11 lutego 2026 r., działając na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poinformował, że:
"Ad. 1
Protokoły z przeglądów oceny stanu zdrowotnego Pomników Przyrody znajdujących się na terenie Gminy Pokój za lata 2024-2025 wraz z wnioskami i zaleceniami nie znajdują się w posiadaniu Gminy Pokój.
W załączeniu przekazuję natomiast kopię ekspertyz dendrologicznych sporządzonych w dniu 16 kwietnia 2025 r., dotyczących oceny stanu zdrowotnego dwóch pomników przyrody zlokalizowanych na terenie Gminy Pokój, tj. sosny wejmutki rosnącej w Zabytkowym Parku w Pokoju oraz dębu szypułkowego rosnącego w miejscowości Pokój. Przedmiotowe ekspertyzy zawierają ocenę stanu zachowania ww. drzew, a także wnioski i zalecenia.
Ad. 2
Wojewódzki Konserwator Zabytków w Opolu nie wydał decyzji dotyczących pielęgnacji Pomników Przyrody na terenie Gminy Pokój za lata 2024-2025.
Ad. 3
Decyzje wydane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Opolu dotyczące usunięcia drzew w Zabytkowym Parku w Pokoju w latach 2024-2025 zostają udostępnione w załączeniu.
Ad. 4
W związku ze zmianami organizacyjnymi w zakresie zmian pracowników, jakie zaszły w urzędzie, trwa kompletowanie dokumentacji dotyczącej przedmiotowej sprawy. Po zakończeniu czynności związanych z przygotowaniem i analizą dokumentacji zostanie przekazana pełna informacja w zakresie objętym wnioskiem
Ad. 5
Protokoły z gwarancyjnych przeglądów w załączeniu.
Ad. 6
"Z." Sp. z o.o. w zakresie pielęgnacji zieleni w parku wykonuje regularny przegląd stanu drzewostanu dla drzew znajdujących się w obrębie ścieżek, głównych alei, osi widokowych, nad elementami architektonicznymi lub w ich pobliżu przegląd ten odbywa się w każdy poniedziałek i po każdych wyraźnych zmianach pogodowych: burze, silne opady deszczu, wzmożone wiatry.
Ostatni taki przegląd miał miejsce 26 i 27.04.2026r. - na podstawie oględzin złożono wnioski o wykonanie zabiegów pielęgnacji i wycinki w tym świadkowania dla wskazanych we wnioskach drzew.
Termin kolejnego przeglądu drzewostanu w 2026 r. nie został jeszcze wyznaczony
Ad. 7
Gmina Pokój nie podjęła działań mających na celu ustalenie przyczyn schnięcia lub zamierania drzew w Zabytkowym Parku w Pokoju, ponieważ Gmina nie posiada informacji ani przesłanek wskazujących, że przyczyną schnięcia lub zamierania drzew są wykonane roboty budowlane. Jednocześnie informuję, że na dzień dzisiejszy Gmina Pokój nie planuje wykonania dodatkowych ekspertyz dendrologicznych ani odkrywek korzeni w okresie obowiązywania gwarancji wykonawcy robót budowlanych."
W piśmie z dnia 16 czerwca 2026 r. skarżący podtrzymał swoje żądanie. Dodał, że organ udzielił mu odpowiedzi na jego wniosek, ale jest ona wewnętrznie sprzeczna i pozorna oraz ma charakter wybiórczy i stanowi próbę wprowadzenia Sądu w błąd. Zdaniem skarżącego organ w dalszym ciągu jest bezczynny. Odnośnie do pytania 1 stwierdził, że organ poinformował go, że w posiadaniu Gminy Pokój nie znajdują się protokoły z przeglądu oceny stanu zdrowotnego Pomników Przyrody za lata 2024-2025 wraz z zaleceniami, przekazując jednocześnie kopie ekspertyz dendrologicznych sporządzonych 16 kwietnia 2025 r.; w zakresie punktu 2 stwierdził, że jego pytanie dotyczyło udostępnienia decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków regulujących ingerencję w drzewostan na terenie Zabytkowego Parku w Pokoju, w tym w szczególności obiektów precyzyjnie wskazanych na fotografiach, a organ dokonał zawężenia tego pytania do innych drzew; co do punktu 5 wniosku podniósł, że organ przekazał mu protokoły wstępne ignorując żądanie co do dokumentów potwierdzających wykonanie napraw gwarancyjnych i zaleceń, zaś odnośnie do punktu 6 organ wskazał, że udzielono mu informacji, że za przeglądy drzewostanu odpowiada Z. Sp. z o.o., a ostatni taki przegląd miał miejsce 26 i 27 kwietnia 2026 r., a termin kolejnego przeglądu nie został jeszcze ustalony. Zestawienie udzielonych odpowiedzi obnaża kłamstwo.
Na żądanie Sądu organ przesłał wyjaśnienia dotyczące udzielenia odpowiedzi na punkt 4 zadanego pytania we wniosku wraz z treścią udzielonej odpowiedzi w dniu 29 lipca 2026 r. (v. karta 80/2 akt)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości uprawniony jest do orzekania w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.
W zakresie skargi na bezczynność kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Stwierdzając bezzasadność skargi Sąd orzeka, stosownie do art. 151 P.p.s.a., o jej oddaleniu w całości albo w części. Uwzględniając skargę orzeka natomiast na podstawie art. 149 P.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.
Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do art. 149 § 1b P.p.s.a. może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązki, a na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. może orzec o wymierzeniu organowi grzywny.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi Sąd uwzględnił, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia wobec czego, skarga była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania Kodeksu postępowania administrcayjnego jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, nie zaś do czynności materialnotechnicznej polegającej na jej udzieleniu. W związku z tym, dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależniona od uprzedniego skorzystania ze środka zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. Oznacza to, że w odniesieniu do skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b P.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu.
Wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ (podmiot zobowiązany) będąc właściwym w sprawie i zobligowanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy, czy jak w przedmiotowym przypadku wniosku strony. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny czy czynność nie została podjęta, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Powyższe okoliczności będą miały znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa czy też nie.
Przedmiotem sądowej kontroli prowadzonej wskutek skargi na bezczynność nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu jest więc zwalczanie braku działania organu w załatwieniu sprawy i doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była bezczynność Wójta Gminy Pokój dotycząca nieudostępnienia - w terminie 14 dni od daty wpłynięcia wniosku skarżącego z dnia 1 lutego 2026 r. (data wpływu do organu 11 lutego 2026 r.) – wnioskowanych informacji w zakresie gospodarowania drzewostanem w Zabytkowym Parku w Pokoju, w tym Pomników Przyrody.
Dostrzec należy również, iż w przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.) - zwanej dalej ustawą i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępniania informacji publicznych. Jej zaistnienie związane jest przy tym z brakiem podjęcia przez zobowiązany organ czynności ostatecznie zmierzających do rozpoznania wniosku.
W świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy nie budzi wątpliwości, co zresztą nie było kwestionowane w niniejszej sprawie, że Wójt Gminy Pokój jest organem władzy publicznej i stąd też zobowiązany jest do udzielania informacji, które stanowią informację publiczną. W sprawie nie może budzić również wątpliwości, że wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informacje publiczną.
Art. 1 ust. 1 ustawy określa pojęcie informacji publicznej. Stanowi on, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Tę ogólna definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy, który określa rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje mające charakter publicznych. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna", uznając za nią wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym lub Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Dodać należy również, że przepisy ustawy służą realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do informacji związanych z funkcjonowaniem organów władzy publicznej. Z tego względu przy wykładni pojęcia informacji publicznej należy się posługiwać także przepisem art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Uwzględniając powyższe oraz analizując treść wniosku skarżącego uznać należało, iż organ – wbrew stanowisku skarżącego – odpowiedział (wprawdzie z opóźnieniem) na wniosek skarżącego.
Jak wyjaśnił sąd administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 99/16, dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja fizycznie istnieje i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, a zainteresowany nie ma innego trybu dostępu do tej informacji. Dodać należy nadto, że każdy wniosek, niezależnie od tego jaki rodzaj postępowania inicjuje, musi być na tyle precyzyjny i skonkretyzowany, aby możliwe było jego załatwienie. Za niezbędne elementy wniosku o udzielenie informacji uznaje się zakres żądania informacji publicznej oraz określenie miejsca i sposobu jej załatwienia.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że skoro skarżący w punkcie 1 wnioskował o udostępnienie protokołów z przeglądów oceny stanu zdrowotnego Pomników Przyrody w roku 2024 oraz 2025 znajdujących się na terenie Gminy Pokój wraz z wnioskami i zaleceniami, a organ oświadczył, że nie jest w ich posiadaniu, przekazując jednocześnie dokumenty, którymi dysponował, tj. kopię ekspertyz dendrologicznych sporządzonych w dniu 16 kwietnia 2025 r., dotyczących oceny stanu zdrowotnego dwóch pomników przyrody zlokalizowanych na terenie Gminy Pokój, tj. sosny wejmutki rosnącej w Zabytkowym Parku w Pokoju oraz dębu szypułkowego rosnącego w miejscowości Pokój, które zawierały ocenę stanu zachowania ww. drzew, a także wnioski i zalecenia, to w tym zakresie organ nie pozostaje na dzień wyrokowania w bezczynności. Podobnie odnośnie do pytań zawartych w punktach 2, 5 czy 6. Zapytanie w punkcie 2 wniosku nie dotyczyło ingerencji w drzewostan, ale decyzji wydanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Opolu na przeprowadzenie pielęgnacji Pomników Przyrody na terenie Gminy Pokój w roku 2024 i 2025. Skarżący zatem nie sformułował pytania w taki sposób, na jaki wskazuje w piśmie z dnia 16 czerwca 2026 r. W punkcie 5 zawarł skarżący żądanie udostępnienia protokołów z gwarancyjnego przeglądu wykonanych robót budowlanych wraz z protokołem przeglądu posadzonej roślinności w Zabytkowym Parku w Pokoju, z zaleceniami i uwagami oraz protokół potwierdzający wykonanie lub niewykonanie zaleceń pokontrolnych.
Organ przekazał żądany protokół przeglądu gwarancyjnego wykonanych robót, który zawiera odniesienie do posadzonej roślinności, zobowiązanie wykonawcy do wymiany uszkodzonych desek w siedziskach ławek oraz " dostarczenia 400 szt. krzewów na nowe egzemplarze o tożsamych parametrach jakościowych i gatunkowych." Okoliczność, że żądany protokół nie odpowiada oczekiwaniom wnioskodawcy, gdyż nie zawiera danych (zaleceń pokontrolnych, uwag), które jego zdaniem winny się w tym protokole zawierać, bądź stanowić jego załącznik nie oznacza, że organ pozostaje bezczynny w zakresie udostępnienia tej informacji. Informacja dotycząca punktu 6 została skarżącemu udzielona. Organ, stosownie do zapytania odpowiedział, m.in., że "Z." Sp. z o.o. w zakresie pielęgnacji zieleni w parku wykonuje regularny przegląd stanu drzewostanu dla drzew znajdujących się w obrębie ścieżek, głównych alei, osi widokowych". W zakresie pozostałych pytań zawartych we wniosku organ udzielił również odpowiedzi, których skarżący nie kwestionował.
Zakres sformułowanego pytania, a w szczególności jego zrozumiałość i jasność obciąża podmiot wnioskujący o udostępnienie informacji publicznej. Na organie nie ciąży natomiast obowiązek uzupełniania i wyjaśniania zakresu wniosku. Postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem szczególnym i toczy się na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie wyłącznie w czynnościach, o których stanowi przepis art. 16 ustawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 126/16).
W tym miejscu podkreślić należy, że rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia przez organ lub podmiot zobowiązany do jej udostępnienia czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę. Jeśli więc przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna w rozumieniu ustawy, a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy).
Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia (z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie). W przypadku uznania przez organ, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, nie mają takiego charakteru winno nastąpić poinformowanie pismem o powyższym wnioskodawcy. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej na wniosek - co wskazywano powyżej - stąd jej udostępnienie ma formę czynności materialno-technicznej. Na tej też podstawie przyjąć należy, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy.
Związana jest ona przy tym nie tylko z całkowitą biernością i milczeniem podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale także z sytuacją, gdy podmiot ten, będąc w błędnym przekonaniu, poinformuje jedynie wnioskodawcę, że wniosek nie stanowi informacji publicznej, albo informacja zostaje udzielona z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Bezczynność zaistnieje zarówno wtedy, gdy nie zostanie dotrzymany termin załatwienia sprawy, jak i w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15).
W rozpoznawanej sprawie, organ odpowiedział na wniosek skarżącego z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy. W sposób niedostateczny uzasadnił również zawiadomienie o przedłużeniu termu załatwienia wniosku skarżącego.
Powyższe oznacza, że w wymaganym terminie, wynikającym z art. 13 ustawy, organ nie rozpoznał złożonego wniosku w sposób przewidziany prawem, gdyż nie udostępnił żądanej informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia, czy o umorzeniu postępowania. Uznać tym samym należało, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, który to stan ustał w dacie wyrokowania w odniesieniu do całości informacji, o którą zwracał się skarżący we wniosku z dnia 1 lutego 2026 r. i stąd też postępowanie w zakresie zobowiązania organu - stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - należało umorzyć. Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania. W realiach rozpoznawanej sprawy nie można mówić o bezczynności organu, gdyż stan bezczynności ustał po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem niniejszego orzeczenia.
Skoro celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie podmiotu do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, to w zaistniałej sytuacji zobowiązywanie organu do udzielenia informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe. Powyższe stanowiło podstawę do umorzenia w tym zakresie postępowania sądowego w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., w pkt. 3 wyroku, Sąd stwierdził jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone, czy też miało na celu utrudnienie skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Po otrzymaniu wniosku organ podjął czynności związane z jego załatwieniem i wystosował do skarżącego pismo datowane na dzień 25 marca 2026 r. (winno być 5 marca 2026 r. – por. k: 6 akt).
W sprawie nie zachodził zatem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku skarżącego. Stwierdzona bezczynność wynikała natomiast z wielości pytań i jak to stwierdził organ stopnia złożoności sprawy Jednocześnie, skoro zaistniała bezczynność nie miała kwalifikowanego charakteru, w ocenie Sądu, tym samym niecelowe było orzekanie na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. o wymierzeniu organowi grzywny.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 P.p.s.a w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na koszty postępowania składa się uiszczony przez skarżącego wpis, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), tj. 100 zł.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a.