Uzasadnienie
J. C. w piśmie z dnia 9 sierpnia 2013 r. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 24 lipca 2013 r. o stwierdzenie nieważności postępowania. Następnie odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata "do wniesienia skargi konstytucyjnej".
Uzasadniając złożony wniosek, skarżący podał, że źródło jego utrzymania stanowi renta inwalidzka II grupy w wysokości [...] zł, powołał się przy tym na przedłożony w sprawie o sygn. akt I SAB/Sz 14/13 dowód potwierdzający wysokość tego świadczenia. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku, oszczędności, prowadzi "własną i samodzielną egzystencję – bez rodziny". Skarżący podał także, że posiada "status pokrzywdzonego" według posiadanych zaświadczeń IPN oraz wskazał na prowadzone postępowanie o ustalenie uprawnień osoby represjonowanej. W uzasadnieniu wniosku poinformował też o swoim stanie zdrowia, wskazując, że jest osobą psychicznie chorą i niepoczytalną.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r. referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, uznając, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym opłacić profesjonalnego pełnomocnika w związku z niniejszym postępowaniem.
Odnosząc się do wniosku J. C. o ustanowienie adwokata do wniesienia skargi konstytucyjnej, referendarz wyjaśnił, że z treści art. 253 zdanie pierwsze p.p.s.a., wynika, iż kompetencja sądu ogranicza się jedynie - oprócz samego przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata - do zwrócenia się do rady okręgowej rady adwokackiej. Następnie to organ samorządu korporacyjnego wyznacza określoną osobę do reprezentowania skarżącego. Wyznaczony na podstawie postanowienia wydanego przez referendarza adwokat, jest pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie i Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sądowoadministracyjnej. Zakres czynności pełnomocnika wyznacza art. 39 p.p.s.a. Wobec powyższego referendarz sądowy wskazał, że wniosek skarżącego o ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika "do wniesienia skargi konstytucyjnej" jest pozbawiony podstaw prawnych i nie może zostać uwzględniony.
Pismem z dnia 22 stycznia 2014 r. J. C. wniósł od postanowienia z dnia 17 stycznia 2014 r. sprzeciw, wnosząc tylko o ustanowienie adwokata do wniesienia skargi konstytucyjnej według złożonego pisma z dnia 11 stycznia 2014 r. Skarżący wskazał, że nie chce mieć adwokata z urzędu w sprawie – "gdyż to sąd i ustanowiony adwokat z urzędu w sprawie tworzą fałszywe akta sprawy (...)".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przepis art. 245 § 3 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na skarżącym, albowiem zwrot: "gdy wykaże" oznacza, że na skarżącym spoczywa ciężar dowiedzenia, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że postanowienie referendarza wskutek wniesienia sprzeciwu, straciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd. Wniosek J. C., złożony w toku postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu ze względu na niskie dochody (renta inwalidzka w wysokości [...] zł), brak majątku i oszczędności oraz samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Natomiast wobec oświadczenia skarżącego, że nie chce mieć adwokata z urzędu w sprawie, sąd uznał, że skarżący cofnął wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Co do wniosku Skarżącego o ustanowienie adwokata do wniesienia skargi konstytucyjnej, wskazać należy, że zgodnie z art. 253 zdanie pierwsze p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Zatem w ramach ustawowych kompetencji, sąd przyznając prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata, zwraca się następnie do okręgowej rady adwokackiej. Wówczas organ samorządu korporacyjnego wyznacza - w zgodzie z właściwymi dla niego regułami - określoną osobę do reprezentowania skarżącego.
Wyznaczony na podstawie postanowienia adwokat, jest pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie i Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sądowoadministracyjnej. Zakres czynności pełnomocnika wyznacza art. 39 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 39 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do:
- 1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem;
- 2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach;
- 3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie;
- 4) odbioru kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że wniosek skarżącego o ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika "do wniesienia skargi konstytucyjnej" jest pozbawiony podstaw prawnych i nie może zostać uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd uznał za uzasadnione przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.