Uzasadnienie
E. G., dalej "spółka", złożyła do Wójta Gminy M. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011.
Wójt Gminy M. wydał w dniu 26 maja 2017 r. decyzję nr [...], w której odmówił spółce określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011 w wysokości [...] zł.
Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 25 sierpnia 2017 r. nr [...] decyzję, w której uchyliło ww. decyzję organu I instancji.
Kolegium nie doręczyło ww. decyzji pełnomocnikowi spółki A. J.. Decyzja została zaadresowana na nazwisko M. H. i wysłana na adres [...] ul. [...].
Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Kolegium na niezałatwienie sprawy w terminie oraz niepoinformowanie skarżącej o nowym załatwieniu sprawy w ustawowym terminie.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności Kolegium przez pozostawienie jej odwołania bez rozpoznania i zobowiązanie go do jego rozpoznania oraz wydania decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wskazało, że organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego wydał ponownie w dniu 30 listopada 2017 r. decyzję nr [...], w której określił spółce wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie [...]zł. Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji. Organ podał, że doręczenie decyzji Kolegium z dnia25 sierpnia 2017 r. nastąpiło w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), dalej "o.p.". Decyzję wysłano M. H. na adres w K., który jest także adresem pełnomocnika A. J.. Kolegium wskazało, że w toczącym się postępowaniu bierze udział pełnomocnik spółki A. J..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Na wstępie należało wyjaśnić podstawy złożenia skargi przez skarżącą.
Zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Na podstawie art. 139 § 1 o.p., załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.
Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie (art. 139 § 2 o.p.).
Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy (art.139 § 3 o.p.).
Do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 139 § 4 o.p.).
Na mocy art. 140 § 1 o.p., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (art. 140 § 2 o.p.).
Stosownie do art. 141 § 1 o.p., na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do:
- 1) organu podatkowego wyższego stopnia;
- 2) dyrektora izby administracji skarbowej, jeżeli sprawa dotyczy rozpatrywania odwołań od decyzji, o których mowa w art. 83 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, wydanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego;
- 3) Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby administracji skarbowej.
Zgodnie z art. 141 § 2 o.p., organ podatkowy wymieniony w § 1, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powyższy przepis nie wskazuje organu wyższego stopnia nad Kolegium właściwego, do którego należy wnieść ponaglenie.
Sąd podzielił stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku z dnia 27 września 2005 r. o sygn. akt FSK 2142/04 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że w przypadku uchybienia terminowi do rozpoznania środków zaskarżenia przez samorządowe kolegium odwoławcze, czyli działające jako organ drugiej instancji, środek prawny w postaci ponaglenia nie przysługuje.
W takiej sytuacji strona może złożyć w każdym czasie skargę do sądu administracyjnego bez poprzedzenia jej ponagleniem.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.
Sąd nie zgodził się z organem, że decyzja z dnia 25 sierpnia 2017 r. została doręczona w trybie art. 150 o.p. Organ wysłał tę decyzję osobie, która w niniejszej sprawie nie była pełnomocnikiem spółki. Wobec czego decyzja ta nie weszła do obrotu, co w konsekwencji spowodowało stan bezczynności organu w rozpoznaniu odwołania spółki od decyzji organu I instancji z dnia 26 maja 2017 r.
Podkreślić należy, że prawidłowe doręczenie decyzji jest istotne zarówno dla organu jak i strony.
Zgodnie z art. 212 o.p., organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia (ogłoszenia).
Decyzja niedoręczona (niewprowadzona do obrotu) nie wiąże także strony, której zgodnie z art. 211 o.p., musi być doręczona. W stosunku do strony decyzja wywiera skutki prawne (materialnoprawne i procesowe) dopiero z chwilą doręczenia (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 82/10).
Okoliczność wskazana przez organ, że strona brała udział w dalszym postępowaniu przed organem I instancji po uchyleniu przez Kolegium decyzji Wójta z dnia 26 maja 2017 r. nie miała wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy.
Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., że w niniejszej sprawie organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji z dnia 26 maja 2017 r.
Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nierozpoznanie odwołania spółki należało wiązać z pomyłką organu przy doręczeniu decyzji z dnia 25 sierpnia 2017 r.
Sąd zobowiązał organ do rozpoznania przedmiotowego odwołania spółki w terminie 14 dni.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz.153). Skarżącej przyznano kwotę [...]zł, na którą składa się kwota [...]zł tytułem wpisu sądowego, kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.