Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. E.D. reprezentowana przez radcę prawnego J.B., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnym [...], ozn. hip. [...].
Zarzuciła Prezydentowi W. naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy i wniosła o:
- - stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. oraz zobowiązanie go do wydania orzeczenia w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość w terminie miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy;
- - stwierdzenie, iż niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- - przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym;
- - zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazała, że pismem z dnia [...] maja 2011 r. wezwała organ do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] października 2011 r. Prezydent W. wyznaczył termin wydania decyzji do końca lutego 2012 r. Terminu tego jednak nie dotrzymał. W dniu [...] marca 2012 r. strony złożyły zażalenie na bezczynność Prezydenta W. do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] sierpnia 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 250/12 oddalił skargę na bezczynność Prezydenta W. wskazując, iż wniesiona w tej sprawie skarga była przedwczesna, gdyż została wniesiona przed rozpoznanie przez Wojewodę [...] zażalenia na bezczynność organu pierwszej instancji. Skarżąca wskazała, że powyższy wyrok się uprawomocnił a organ nadal pozostaje w bezczynności, nie zakończył bowiem prowadzonego postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu ani nie podjął stosownej czynności. Wskazała, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. upłynął, wyznaczony przez organ, termin na wydanie decyzji. Oczekiwana decyzja jednak nie zapadła, co oznacza jej zdaniem, że organ pozostaje bezczynny.
Skarżąca wskazała poza tym, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się już łącznie ponad dwa lata i dwa miesiąca, a Prezydent W. nie podejmuje od dłuższego czasu żadnych czynności w sprawie oraz nadal nie wydał ostatecznej decyzji w sprawie, co stanowi, jej zdaniem, przejaw rażącego naruszenia prawa. Ponadto wyjaśniła, że z uwagi na brak działań ze strony Prezydenta W. pełnomocnik skarżącej w dniu [...] października 2012 r. złożył do Wojewody [...] ponowne zażalenie w trybie art. 37 kpa. Wojewoda nie wydał co prawa postanowienia w tym przedmiocie ale pismem z dnia [...] października 2012 r. poinformował stronę, że w przedmiotowej sprawie zostały wyczerpane środki zaskarżenia przysługujące stronom postępowania oraz że "z uwagi na fakt, iż wyczerpano (...) środki zaskarżenia może (...) wnieść skargę na przewlekłość Prezydenta W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie".
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda [...] wyznaczył mu termin zakończenia postępowania wszczętego na wniosek spadkobierców dawnych właścicieli, o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej przy [...], do dnia [...] sierpnia 2012 r. Wyjaśnił ponadto, że wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania powyższego wniosku. Akta przedmiotowej sprawy wpłynęły do Urzędu W. w dniu [...] października 2012 r. Organ wskazał poza tym, że pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. poinformowano pełnomocnika strony, że ze względu na złożony charakter postępowania oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe terminowe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazano dzień [...] marca 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Stosownie do przepisu art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli strona zgłosi taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie niniejszej wniosek taki zawarty został w skardze. Odpowiadając na skargę organ nie odniósł się do tego wniosku, nie wyrażając tym samym sprzeciwu.
W ocenie Sądu wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest uzasadniona.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, w postępowaniu odwoławczym zaś - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Co prawda jak wynika z akt sprawy Prezydent podejmował czynności zmierzające do załatwienia niniejszej sprawy, działania te jednak podejmowane w dużych odstępach czasu w sposób, który ewidentnie nie prowadził do sprawnego zakończenia sprawy.
W szczególności podkreślić wypada, że jak wynika z akt sprawy po dokonaniu zwrotu akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 25 października 2012 r. (data wpływu do organu) do czasu złożenia przez stronę skargi w niniejszej sprawie tj. w dniu [...] listopada 2012 r. (data wpływu skargi do Urzędu W.) organ nie podjął żadnej czynności w sprawie. Na marginesie wskazać należy, że toczące się postępowanie sądowe w sprawie skargi na bezczynność, nie wstrzymuje biegu terminów wskazanych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego i nie zwalnia organu z obowiązku wydania rozstrzygnięcia w sprawie w wyznaczonym terminie.
Uznając skargę za uzasadnioną Sąd uznał ponadto, że bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Wniosek o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość [...], jest rozpoznawany przez Prezydenta W. z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, organ nie dotrzymał także wyznaczonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Z akt nie wynika ponadto aby do dnia orzekania przez Sąd, zostało wydane merytoryczne rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze charakter sprawy, Sąd zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.