Uzasadnienie
C. S. – reprezentowany przez M. S. – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] polegającą na zaniechaniu wypełniania obowiązków określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 1990 r. w sprawie zasad i trybu przejęcia przez wojewodów list kandydatów zarejestrowanych w związkach spółdzielni mieszkaniowych, a także obsługi i kierowania kandydatów do spółdzielni mieszkaniowych (Dz. U. Nr 40, poz. 230), poprzez nie skierowanie C. S. do spółdzielni mieszkaniowej w celu przyjęcia go w poczet członków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych została określona w art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis art. 3 § 2 powołanej ustawy zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego wyżej przepisu prawa wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, określone postanowienia, inne czynności i akty dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty tych jednostek w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego oraz na bezczynność organów w przypadku nie wydania decyzji administracyjnych, określonych postanowień i innych aktów z zakresu administracji publicznej oraz nie dokonania czynności z zakresu administracji publicznej.
Z dołączonych do skargi dokumentów wynika, że skarga dotyczy obowiązku wojewody wynikającego z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości (Dz. U. Nr 6, poz. 36 ze zm.). Na mocy powyższych przepisów, do wojewody należy prowadzenie list kandydatów zarejestrowanych w likwidowanych związkach spółdzielni mieszkaniowych. Zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia prowadzenie list przez wojewodę obejmuje: 1) aktualizację i prowadzenie rejestru kandydatów na członków spółdzielni mieszkaniowych;
- 2) kierowanie zarejestrowanych kandydatów do spółdzielni mieszkaniowych w celu przyjęcia ich w poczet członków;
- 3) inicjowanie różnych form zaspokajania potrzeb mieszkaniowych zarejestrowanych kandydatów. Skarżący zarzuca wojewodzie nie wykonanie obowiązku skierowania C. S. do spółdzielni mieszkaniowej w celu przyjęcia go w poczet członków. Z przepisów powołanej ustawy, jak również rozporządzenia nie wynika, że skierowanie to winno być wydane w formie decyzji lub postanowienia, a zatem jest to jedynie czynność z zakresu administracji publicznej dokonywana przez organ administracji publicznej, w tym wypadku wojewodę.
Jak wskazano wyżej, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na czynności organów administracji publicznej. Są to czynności, które spełniają łącznie cztery przesłanki:
- 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia;
- 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych;
- 3) mają charakter publicznoprawny;
- 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa.
Czynność polegająca na kierowaniu przez wojewodę zarejestrowanych kandydatów do spółdzielni mieszkaniowych w celu przyjęcia ich w poczet członków nie spełnia czwartej z wyżej wymienionych przesłanek. Przesłanka, że czynność dokonywana przez organ administracji publicznej musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (a w niniejszej sprawie – zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia /obowiązku/ wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. Na podstawie § 1, § 2 i § 3 powołanego rozporządzenia na wojewodzie ciąży obowiązek kierowania zarejestrowanych kandydatów do spółdzielni mieszkaniowych w celu przyjęcia ich w poczet członków. Nie wykonanie tego obowiązku przez wojewodę nie uniemożliwia obecnie realizacji przez zarejestrowanego kandydata jego prawa do ubiegania się o przyjęcie go w poczet członków spółdzielni mieszkaniowej, bowiem w obecnym stanie prawnym kandydat ma możliwość swobodnego wyboru spółdzielni mieszkaniowej.
Sprawa ze skargi na bezczynność Wojewody [...] polegającą na nie skierowaniu C. S. do spółdzielni mieszkaniowej w celu przyjęcia go w poczet członków spółdzielni nie należy zatem do właściwości sądów administracyjnych.
Skoro właściwość sądów administracyjnych jest wyłączona, to skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.