Uzasadnienie
Pismem z [...] marca 2019 r. I.N., M.P., A.B., U.K., P.G., M.G. i A.K. wnieśli skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] maja 2017 r., nr [...].
Decyzją tą organ stwierdził, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] maja 1951 r., nr [...] odmawiające przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul [...] ([...]), ozn. nr hip.[...] w części gruntu działki ew. nr [...] z obrębu [...] oddanego w użytkowanie właścicielom lokali nr [...] w budynku przy ul. [...], zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części działki ew. nr [...] stwierdził jego nieważność.
Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem oraz o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że zawiadomieniem z [...] marca 2018 r. organ poinformował, że wpłynęły wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i wskazał, że sprawa zostanie rozpoznana do 31 maja 2018 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu organ, do dnia wniesienia skargi, nie wydał decyzji. Pismem z [...] lutego 2019 r. skarżący wezwali Ministra Inwestycji i Rozwoju do usunięcia naruszenia prawa. Podnieśli, że organ nie tylko nie dotrzymał miesięcznego terminu wskazanego w kodeksie postępowania administracyjnego na załatwienie sprawy, ale również dodatkowego terminu, wskazanego w zawiadomieniu z [...] marca 2018 r. Zaznaczyli, że do dnia wniesienia skargi decyzja kończąca sprawę nie została wydana.
W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w dniach od 9 czerwca do 13 lipca 2017 r. wpłynęło 29 wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z [...] maja 2017 r. Wskazał, że po otrzymaniu tych wniosków przystąpił do analizy materiału dowodowego, w tym do weryfikacji stron postępowania. Pismem z [...] marca 2018 r. powiadomił strony o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do 31 maja 2018 r. Organ dodał, że w toku postępowania była rozpatrywana reklamacja pocztowa dotycząca doręczenia pisma jednej ze stron. Podkreślił, że trwała procedura weryfikowania stron postępowania, poprzez wystosowywanie wniosków o udostępnienie danych osobowych z rejestru PESEL. Zaznaczył, że w dziesięciu postanowieniach z [...] marca 2019 r. stwierdził uchybienie terminów do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a postanowieniem z [...] marca 2019 r., nr [...] przywrócił K.H. i S.M. termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister wyjaśnił, że w celu prawidłowego ustalenia stron postępowania wystosował [...] kwietnia 2019 r. kolejne wnioski o udostępnienie danych osobowych z rejestru PESEL, a [...] kwietnia 2019 r. wystosował pisma do H.M., G.W., W.W. oraz Agencji [...] w przedmiocie ustalenia numerów ksiąg wieczystych dla wyodrębnionych lokali w budynku położonym na terenie przedmiotowej nieruchomości.
Organ podkreślił, że przeszkodą w terminowym załatwieniu sprawy była również reorganizacja, wprowadzenie nowego systemu Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją, bardzo duża liczba spraw prowadzonych przez każdego z referentów oraz fluktuacja kadr.
Pismem z [...] lipca 20109 r. organ poinformował Sąd o wydaniu decyzji z [...] lipca 2019 r., nr [...] Odpis tej decyzji załączył do pisma.
Decyzją z [...] lipca 2019 r. Minister utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 t.j. powoływanej dalej jako P.p.s.a) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie.
Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Minister Inwestycji i Rozwoju pozostawał w bezczynności odnośnie rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] maja 2017 r. Maksymalny termin na rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 K.p.a., tj. termin miesiąca został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy decyzja została wydana po dwóch latach ([...] lipca 2019 r.) od daty wpływu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy (czerwiec 2017 r.) oraz po wniesieniu skargi do Sądu (skarga z [...] marca 2019 r.).
Wydanie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju decyzji z [...] lipca 2019 r., nr [...] przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 600/12 (opubl. CBOiS) wskazał, że sprawa administracyjna jest załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie bowiem decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia. Zdaniem NSA już z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. W konsekwencji NSA stwierdził, że skoro organ wydał decyzję, to usunął tym samym stan bezczynności, a zatem Sąd winien postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie.
Oceniając charakter bezczynności Ministra Inwestycji i Rozwoju licząc od daty wpływu wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy do daty wydania decyzji ([...] lipca 2019 r.) Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Tak długie procedowanie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 Kpa) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa). Zdaniem Sądu, przekroczenie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju terminu o którym mowa w art. 35 § 3 Kpa na załatwienie sprawy miało charakter rażąco nadmierny, skoro organ rozpatrywał wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy przez ponad dwa lata, od daty ich wpływu do organu. Organ podejmował czynności mające na celu weryfikację stron postępowania, jednak podejmowane one były w znacznych odstępach czasu.
Dopiero na skutek wniesienia przez skarżących wezwania do usunięcia naruszenia prawa z [...] lutego 2019 r. oraz skargi do Sądu z [...] marca 2019 r. organ rozpoznał wnioski o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wydał postanowienia, w których stwierdził uchybienie terminów do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero [...] i [...] kwietnia 2019 r. wystosował kolejne wnioski o udostępnienie danych osobowych z rejestru PESEL oraz pisma w przedmiocie ustalenia numerów ksiąg wieczystych dla wyodrębnionych lokali.
Z powyższego wynika, że organ pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy. Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Podnoszone w odpowiedzi na skargę kwestie reorganizacji, wprowadzenia nowego systemu zarządzania dokumentacją, wpływającej dużej ilości spraw do organu oraz fluktuacja kadr nie mogą stanowić usprawiedliwienia bezczynności organu. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 1 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1 a) P.p.s.a., w pkt 2 na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, opłata za pełnomocnictwo w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł.