Uzasadnienie
W. R., H. R. i W. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną [...]. W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy mimo wydania przez Wojewodę [...] postanowienia o wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia sprawy. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji stosownie do przepisów postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że pismem z dnia 23 stycznia 2014 r. skarżący zostali poinformowani o warunkach jakie musi spełnić nieruchomość, aby można było przyznać odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Poza sporem jest to, że J. B. (poprzedniczka prawna skarżących) w dniu [...] marca 2010 r. wniosła do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Z treści wniosku wynika, że skarżąca opiera swe żądanie na przepisie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 Nr 102, poz. 651 ze zm.), a więc domaga się przyznania odszkodowania na drodze postępowania administracyjnego. Wobec tego w niniejszej sprawie Prezydent W. miał obowiązek rozpoznać wniosek popierany przez następców prawnych J. B. na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego poprzedzone zostało złożeniem do Wojewody [...] zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie jako organu wyższego stopnia. Oznacza to, że wymóg formalny o jakim mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w postaci złożenia zażalenia z art. 37 § 1 k.p.a. w odniesieniu do skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...] marca 2010 r., został przez stronę skarżącą spełniony.
Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13).
W kontekście wskazanego wyżej rozumienia pojęcia "przewlekłości postępowania" uznać należało, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaszły podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. w sprawie wszczętej na skutek wniosku poprzednika skarżących z dnia 7 marca 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...]. Po złożeniu wniosku o przyznanie odszkodowania jedynymi czynnościami organu było zwrócenie się: do Biura Gospodarki Nieruchomościami o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości ([...] październik 2010 r.), do Archiwum Państwowego w W. o nadesłanie materiałów archiwalnych dotyczących nieruchomości ([...] listopad 2010 r.), do Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta W. o nadesłanie wydruku z ewidencji gruntów działki ewidencyjnej nr [...] ([...] marca 2012 r.).
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w okresie od dnia wniesienia przez poprzednika skarżących wniosku o przyznanie odszkodowania, tj. od dnia [...] marca 2010 r. do dnia wyrokowania organ nie wydał decyzji. Zatem w ocenie tutejszego Sądu postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób opieszały i przewlekły. Podejmowane w toku postępowania czynności., nie zmierzały do koncentracji materiału dowodowego. Tym samym w postępowaniu, organ nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 35, a ponadto podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania.
W przedstawionych okolicznościach sprawy zasadne, zdaniem Sądu, pozostawało uznanie, iż postępowanie w sprawie przyznania skarżącym odszkodowania prowadzone jest przez Prezydenta W. w sposób przewlekły. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd - na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżących przez wydanie decyzji administracyjnej w terminie czterech miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi. W ocenie Sądu, wskazany termin jest odpowiedni ze względu na przedmiot sprawy oraz pozostaje adekwatny do stopnia zaawansowania postępowania administracyjnego (pkt I wyroku).
Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania oraz bezczynność nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku) Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Jednakże, celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności. W niniejszej sprawie nie doszło do tego, że organ nie podjął w sprawie żadnych czynności. Z akt sprawy wynika, że Prezydent W. informował skarżących pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. o swoim stanowisku w sprawie.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej ppsa) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.