Uzasadnienie
Skarżąca M. C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie wniosku o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi.
Wniosła o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji dotyczącej odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi - nr sprawy: [...].
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że 20 marca 2008 r. złożyła zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w sprawie odszkodowania za kilkaset działek zajętych pod drogi publiczne, nr sprawy: [...]. Ponadto dwukrotnie interweniowała u pracownika organu w związku z przeciągającym się postępowaniem, tj. 3 sierpnia i 4 września 2008 r.
Skarżąca wskazała, że postanowieniem z [...] lipca 2008 r. nr [...], Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do 31 października 2008 r. Bezpodstawnie jednak Wojewoda zawęził zakres bezczynności Prezydenta W. tylko do nieruchomości objętych księgą hipoteczną "[...]", która to księga nie obejmuje wszystkich działek, będących przedmiotem postępowania.
Skarżąca podniosła, że przyczyną bezczynności organu jest najprawdopodobniej niesłuszny pogląd, który organ zaprezentował w decyzjach odmawiających wypłaty odszkodowania wydanych odnośnie czterech działek, że decyzja deklaratoryjna Wojewody stwierdzająca nabycie nieruchomości zajętych pod drogi, powinna spełniać wszystkie wymogi decyzji wywłaszczeniowej, a zatem określać krąg osób uprawnionych do odszkodowania, który powinien bezpośrednio wynikach z tej decyzji. W ocenie skarżącej, to organ rozstrzygający sprawę odszkodowania obowiązany jest określić osoby uprawnione do otrzymania odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że jest ona niezasadna i wyjaśnił, że 11 maja 2005 r. M. C. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za zajęte pod drogi publiczne nieruchomości położone w W. na terenie dzielnicy W. Wniosek obejmuje około [...] nieruchomości, z czego w niektórych sprawach zostały wydane przez Wojewodę [...] decyzje deklaratoryjne potwierdzające zajęcie przedmiotowych nieruchomości pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r., a w kilku decyzje takie zostały ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, których właścicielem jest W. Organ wyjaśnił, że ze względu na konieczność ustalenia stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa w ok. 40 sprawach wystąpił do Wojewody [...] z prośbą o wyjaśnienie treści wydanych decyzji deklaratoryjnych poprzez podanie z jakiej dotychczasowej księgi wieczystej pochodzą działki wskazane w decyzjach oraz o nadesłanie ewentualnej dokumentacji potwierdzającej prawidłowość uzasadnienia decyzji. Do dnia złożenia skarg Wojewoda [...] nie udzielił odpowiedzi na postawione pytania.
Prezydent W. stwierdził, że istnieją wątpliwości, na czyją rzecz powinno zostać wypłacone odszkodowanie. Decyzje wydane przez Wojewodę [...] nie wskazują, z jakiej księgi wieczystej pochodzą działki, co w konsekwencji nie pozwala określić kręgu osób uprawnionych do odszkodowania.
Prezydent W. wskazał, że wykonując postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r., wydał następujące decyzje administracyjne: nr [...] z [...] października 2008 r., nr [...] z [...] października 2008 r., nr [...] z [...] października 2008 r., nr [...] z [...] października 2008 r., nr [...] z [...] października 2008 r., które wraz z odwołaniem zostały przekazane zgodnie z właściwością do Wojewody [..]. Decyzje te dotyczyły nieruchomości uregulowanych w księdze hipotecznej "[...]".
Ponadto organ wydał decyzję z [...] stycznia 2009 r. nr [...] dotyczącą nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] pochodzącej z KW nr [...] oraz decyzję z [...] stycznia 2009 r. nr [...], dotyczącą nieruchomości położonych w W. przy ul [...] pochodzących z księgi hipotecznej p.n. "[...]. Od tej decyzji strony postępowania również złożyły odwołanie do Wojewody [...].
Prezydent W. wyjaśnił, że kilku spadkobierców byłych właścicieli zamieszkuje na stałe za granicą. Organ zwrócił się do wnioskodawczyni o dołączenie do akt sprawy protokołów z przesłuchań tych osób wypełnionych w urzędach konsularnych.
Prezydent W. wskazał, że termin określony przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] lipca 2008 r. został dotrzymany. Decyzje dotyczące nieruchomości uregulowanych w księdze hipotecznej "[...]" zostały wydane w terminie, a postanowienie Wojewody [...] nie dotyczyło w swej treści pozostałych spraw.
Na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. skarżąca oświadczyła, że Prezydent W. przed wniesieniem skargi wydał siedem decyzji w przedmiocie odszkodowania wskazanych przez skarżącą w piśmie z 25 maja 2009 r. (k. 24 akt sądowych). Wobec tego skarżąca cofnęła skargę, co do wniosku rozpoznanego tymi decyzjami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach.
Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc istnieje stan pozostawania przez organ w bezczynności. Organ pozostaje zatem w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a.
Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Organ rozpoznając wniosek skarżących przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach.
Wniosek o odszkodowanie skarżąca złożyła 11 maja 2005 r.
Wprawdzie koniecznym dla rozpoznania tego wniosku było wydanie przez Wojewodę [..] deklaratoryjnych decyzji stwierdzających nabycie przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi, jednakże na datę złożenia skargi wydanych zostało [...] decyzji (pismo organu k. 29-30 akt sądowych ze wskazaniem numerów spraw oraz 91 teczek akt administracyjnych). Decyzje te wydawane były począwszy od 2006 r. aż do 2009 r. Przy czym najwięcej decyzji wydano w latach 2007-2008 r. Jednakże do dnia wniesienia skargi organ wydał decyzje w przedmiocie odszkodowania tylko w siedmiu sprawach.
Wbrew twierdzeniu organu, skarżąca składając zażalenie w trybie art. 37 k.p.a., nie zawęziła go do odszkodowania za nieruchomości objęte księgą wieczystą "[...]". Natomiast okoliczność, że Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2008 r. ograniczył rozpoznanie zażalenia jedynie do odszkodowania za nieruchomość objętą wyżej wskazaną księgą, nie znosi bezczynności organu w zakresie nierozpoznanych spraw objętych [...] decyzjami w przesłanych do Sądu aktach administracyjnych.
Podnoszona w odpowiedzi na skargę konieczność ustalania stron postępowania i prowadzenia go z udziałem osób zamieszkałych za granicą oraz uzyskania tytułów własności poszczególnych działek, a także wydanie znacznej ilości decyzji, nie uzasadnia prawie pięcioletniej zwłoki w rozpoznaniu wniosku.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku z mocy art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a. (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wobec tego, że skarżąca skutecznie cofnęła skargę na bezczynność w sprawie wniosku o odszkodowanie rozpoznanego siedmioma decyzjami Prezydenta W. wskazanymi w odpowiedzi na skargę i piśmie skarżącej z 25 maja 2009 r., Sąd z mocy art. 161 § 1 pkt 1) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.