Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2013 r. J.D i W. G. reprezentowani przez adw. J. S., wystąpili do Prezydenta W. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], o pow. [...] m2, ozn. nr hip. [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przeszła na własność państwa.
Wobec nierozpoznania założonego wniosku odszkodowawczego, w dniu 12 lutego 2014 r. J. G.. i W. G., wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie.
W dniu 24 lutego 2014 r. organ wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich w W.o przesłanie dokumentacji związanej z przebudową [...] stanowiącej część spornej nieruchomości oraz do Spółdzielni [...] o nadesłanie dokumentacji budowlanej oraz lokalizacyjnej związanej z budynkiem posadowionym na tejże nieruchomości. Jednocześnie w tym samym dniu Prezydent poinformował pełnomocnika skarżących o podjętych w sprawie czynnościach, wskazując że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji, rozpatrzenie wniosku nastąpi do dnia 30 czerwca 2015 r.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Wojewoda [..] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta W. do podjęcia w sprawie stosownego rozstrzygnięcia w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia powyższego postanowienia. Jak wynika z akt sprawy Prezydent otrzymał je w dniu 27 maja 2014 r.
Pismem z dnia 15 września 2014 r. J. D. i W. G. reprezentowani przez adw. J.S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w rozpatrzeniu wniosku odszkodowawczego za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...].
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ prowadzi postępowanie już od roku i pomimo tego w dalszym ciągu nie jest w stanie wydać decyzji merytorycznej, przez co narusza ustawowe terminy załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że poinformował pełnomocnika skarżących o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego oraz o planowanym zakończeniu postępowania do dnia 30 czerwca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
Przechodząc do oceny niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.
W myśl artykuł 149 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga J. D. i W. G. na bezczynności Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania odszkodowawczego związanego z przejęciem gruntu [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], zasługuje na uwzględnienie.
Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 15 września 2014 r. wynika, że od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie do dnia wyrokowania, organ nie wydał w sprawie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, również że prowadząc postępowanie organ tylko raz i to po pół roku od złożenia przez skarżących wniosku odszkodowawczego, podjął czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego. Miało to miejsce w dniu 24 lutego 2014 r. kiedy to Prezydent wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich w W. oraz Spółdzielni [...]" o przesłanie dokumentacji związanej z inwestycjami prowadzonymi na spornej nieruchomości.
Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę.
Ponadto organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 k.p.a. i w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a, nie powiadamiał o tym fakcie strony. Zrobił to raz, pismem z dnia 24 lutego 2014 r. wyznaczając przy sobie termin na załatwienie sprawy do dnia 30 czerwca 2015 r. czyli szesnastomiesięczny. Oznaczało to, że organ z góry założył możliwość przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy. Praktyki takie są niedopuszczalne.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania uznał, że na dzień wyrokowania organ był bezczynny, tym samym żądanie skargi dotyczące wydania stosownego orzeczenia w sprawie należało uznać za uzasadnione.
Wobec powyższego mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 k.p.a oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.