Uzasadnienie
E. L. i K. L. wnieśli w dniu 1 kwietnia 2010 r. skargę na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w rozpoznaniu wniosku złożonego do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. został przekazany do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Skarżący zarzucili, iż decyzja nie została wydana i wskazali, że wszystkie dokumenty zostały złożone w terminie. Ponadto skarżący wystąpili o przyznanie odszkodowania w kwocie [...] zł za straty finansowe, niemożliwość załatwienia innych spraw administracyjnych i porady adwokackie.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o oddalenie skargi. Uzasadniając to stanowisko organ wyjaśnił, iż wniosek K. i E. L. o skreślenie z rejestru zabytków został przekazany do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu 1 czerwca 2009 r. Następnie wniosek ten przekazano Dyrektorowi [...], któremu zgodnie z pismem z dnia 31 grudnia 2008 r., jako kierownikowi instytucji kultury wyspecjalizowanej w opiece nad zabytkami, powierzono prowadzenie sprawy skreślania zabytków z rejestru. Pismem z dnia 7 grudnia 2009 r. Dyrektor [...] zwrócił się do skarżących o przesłanie dokumentów potwierdzających posiadanie przez nich tytułu prawnego do nieruchomości. Dokumenty te wpłynęły do [...] w dniu 6 stycznia 2010 r. Dyrektor [...] przy piśmie z dnia 9 lutego 2010 r. zwrócił akta postępowania wszczętego wnioskiem skarżących ze względu na swój udział w początkowych etapach pracy przy przedmiotowej kwestii.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponadto wyjaśnił, iż analogicznej sprawy, tj. skreślenia z rejestru zabytków układu urbanistycznego wsi K.[...] dotyczy pismo Stowarzyszenia [...] w K., które wpłynęło do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu 26 sierpnia 2009 r. Do pisma tego została dołączona lista właścicieli działek rolnych wnioskujących o wykreślenie z rejestru zabytków ww. układu. Na liście znajdują się [...] podpisy. Aktualnie weryfikowany jest fakt posiadania tytułów prawnych do nieruchomości znajdujących się na terenie objętych wpisem do rejestru zabytków. Dokumenty przesłało już około [...] osób. Rozpatrzenie tak licznych wystąpień właścicieli działek na terenie K. wymagać będzie przeprowadzenia oględzin nieruchomości tworzących układ ruralistyczny wpisany do rejestru zabytków. O planowanym terminie zakończenia sprawy skarżący zostali poinformowani pismem z dnia 27 kwietnia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, iż organ administracji właściwy do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy ma obowiązek działać wnikliwie, ale także szybko, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa również obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
Organy administracji publicznej obowiązane są, zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Wymagane jest, aby każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.) Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Wobec powyższego uznać należy, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub terminie wyznaczonym w trybie określonym w art. 36 k.p.a., a także w sytuacji, gdy wyznaczenie przez organ nowego terminu załatwienia sprawy było jedynie następstwem opieszałości organu.
Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do sprawy administracyjnej, której dotyczy skarga K. i E. L., Sąd stwierdza, iż w odpowiedzi na skargę organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania dotyczącego podania skarżących o skreślenie z rejestru zabytków działki ew. nr [...], która jest położona na terenie układu urbanistycznego wsi K., wpisanego do rejestru zabytków decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2005 r.
Z odpowiedzi na skargę i dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych wynika, iż organ właściwy do rozpoznania wniosku skarżących nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy i uchybił ustawowym terminom wymienionym w art. 35 k.p.a. Organ nie przedstawił także Sądowi informacji o załatwieniu sprawy w terminie określonym w piśmie z dnia 27 kwietnia 2010 r. Dodać przy tym należy, iż zgodnie z art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), skreślenie z rejestru zabytków następuje na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Oznacza to, iż organem właściwym do wydania decyzji o skreśleniu zabytku z rejestru zabytków jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zatem wymieniony w ustawie organ obciąża obowiązek niezwłocznego wydania decyzji dotyczącej podania zawierającego żądanie skreślenia zabytku z rejestru zabytków.
Nie stanowi okoliczności wyjaśniającej i usprawiedliwiającej zaistniałe opóźnienie potrzeba podjęcia czynności w celu rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] w K., które wpłynęło do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu 26 sierpnia 2009 r. Podanie to zainicjowało kolejne postępowanie administracyjne, które nie powinno mieć wpływu na termin rozpoznania podania skarżących.
W tym stanie sprawy Sąd uznał skargę na bezczynność organu za zasadną.
Skarżący wystąpili w skardze także o przyznanie odszkodowania w kwocie [...] zł. Żądanie to nie mogło być uwzględnione w niniejszym postępowaniu, gdyż uwzględniając skargę na bezczynność organu, Sąd mógł wyłącznie zobowiązać organ do wydania decyzji w określonym terminie.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.