Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 marca 2012 r. W. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...].
Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21.11.1945 r., grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.
W dniu 13 lipca 2009 r. W. C. i inni spadkobiercy Z. C. (dawnej właścicielki nieruchomości), złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...].
Prezydent W. prowadził postępowanie w sprawie, podejmował szereg czynności - co jednak nie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia 22 lipca 2009 r. wystąpił on do Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji, jakie było przeznaczenie terenu nieruchomości, objętej wnioskiem o odszkodowanie w Ogólnym Planie Zabudowania W. zatwierdzonym w dniu [...] sierpnia 1931 r.
Następnie pismem z dnia 2 listopada 2009 r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. o wydanie zaświadczenia z Księgi Wieczystej prowadzonej dla. nieruchomości przy ul. [...].
Z kolei, w dniu 4 listopada 2009 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w Dzielnicy S o wykonanie odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami nieruchomości hipotecznej [...].
Zaś w związku z koniecznością ustalenia okoliczności realizacji inwestycji na gruncie przedmiotowej nieruchomości, zwrócił się o stosowne dokumenty do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu W. w Dzielnicy S. Pismem z dnia 11 marca 2010 r. Prezydent W. podjął próbę ustalenia daty dotyczącej zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod budowę Trasy [...] oraz zdobycia dokumentów z tym związanych, a następnie zawiadomieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. poinformował pełnomocnika stron o dodatkowym terminie zakończenia sprawy, tj. do dnia 31 maja 2011 r.
Z powodu nie dotrzymania w/w. terminu wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie, pismem z dnia 22 września 2011 r. W. C. i pozostali spadkobiercy Z. C. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania ich wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość.
Natomiast pismem z dnia 27 października 2011 r. Prezydent W. wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2012 r. - podając, jako przyczynę zwłoki, konieczność oczekiwania na informacje odnośnie ewentualnej komunalizacji poszczególnych działek ewidencyjnych, wchodzących w skład przedmiotowej nieruchomości oraz potrzebę sporządzania operatu szacunkowego.
Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy – 3 miesiące od dnia otrzymania przez organ I instancji niniejszego postanowienia wraz z aktami sprawy.
Ponieważ termin ten nie został dotrzymany, dlatego też W. C. w dniu 6 marca 2012 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...], Nr hip. [...].
Skarżący podniósł, że organ I instancji - pomimo treści postanowienia Wojewody [...] - nie załatwił przedmiotowej sprawy w wyznaczonym terminie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż stron została poinformowana o tym, że trwa analiza zgromadzonej dokumentacji oraz o konieczności wykonania operatu szacunkowego określającego wartość tej nieruchomości i wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania do dnia 30 lipca 2012 r.
Do dnia 25 lipca 2012 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania wniosku skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody [...].
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce właśnie w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w Warszawie przy ul. [...] rozpoznawany jest od trzech lat - zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony.
Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa.
Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona.
Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa."
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność - mimo, iż wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu w 2009 r. - nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ administracji, podejmował jednak pewne - rozciągnięte w czasie - czynności w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270), orzekł jak w sentencji wyroku.