Uzasadnienie
- I. S.A. (Skarżąca) z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 9 maja 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną jako "[...]" - działka nr [...]. W skardze wniosła o: 1) zobowiązanie Prezydenta do merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
- 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zarzuciła organowi naruszenie art. 35 i art. 36 Kpa przez pozostawanie w bezczynności od maja 2014 r. i niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w Kpa. Podniosła, że w związku z nierozpoznaniem wniosku o odszkodowanie wniosła zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Wskazała, że pismem z dnia 9 września 2014 r., Wojewoda wezwał Prezydenta do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w zażaleniu i przekazania akt sprawy, wezwanie to ponowione zostało w piśmie z dnia 9 września 2014 r. Oba powyższe pisma pozostały bez odpowiedzi.
W związku z powyższym Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Pomimo powyższego, Prezydent nadal nie podjął rozstrzygnięcia i nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że przedmiotowe postępowanie znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w przepisie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774). Jednocześnie wskazał, że pismem z dnia 4 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej poinformowany został o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w postanowieniu Wojewody oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 maja 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną jako "[...]" - działka nr [...] wpłynął do organu w dniu 16 maja 2014 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął bieg termin na załatwienie sprawy zgodnie z art. 35 § 3 Kpa. Pomimo jego upływu Prezydent nie zakończył postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania dotyczącego odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...].
Co do charakteru bezczynności organu Sąd uznał, że bezczynność, której się on dopuścił nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Przemawia za tym ponad 20- miesięczny brak aktywności organu, polegający na niepodejmowaniu czynności zmierzających do merytorycznego zakończenia sprawy oraz nieinformowaniu strony o przebiegu postępowania, niewyznaczaniu terminu zakończenia postępowania, braku wskazywania przyczyn niezałatwiania sprawy, do czego obliguje norma zawarta w art. 36 § 1 Kpa.
Oceny Sądu nie zmienia to, że pismem z dnia 4 lutego 2016 r. organ wskazał pełnomocnikowi skarżącej przyczyny niedotrzymania terminu załatwienia sprawy (konieczność zgromadzenia dokumentacji, bardzo duża ilość spraw z zakresu odszkodowań) i w trybie art. 36 § 1 Kpa poinformował stronę o zakończeniu postępowania do dnia 30 maja 2016 r. Sąd zwraca uwagę, że opisane wyżej czynności organ podjął dopiero w dacie sporządzenia odpowiedzi na skargę. Podjęcie tych czynności świadczy o tym, że po ponad 20 miesiącach sprawa cały czas znajduje się na początkowym etapie jej załatwiania. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 Kpa), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł jak pkt 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 niniejszej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).