Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 lutego 2013 r. J. B., reprezentowana przez adw. A. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2007 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. stanowiącą część gruntów [...], zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...].
Przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca własność A. i M. małż. L., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy m.st. Warszawy, a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa.
Z akt sprawy wynika, że J. B. i J. T. - spadkobiercy poprzednich właścicieli (zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lutego 2002 r. sygn. akt [...]) - pismem z dnia 12 listopada 2007 r. (data prezentaty organu) wystąpiły o przyznanie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za wyżej wskazaną nieruchomość.
W związku z niezałatwieniem przez Prezydenta W., w terminie określonym w art. 35 k.p.a., wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] J. B. wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem, które organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2010 r.
Mając na uwadze dalszą bezczynność organu w sprawie wniosku z dnia [...] listopada 2007 r. J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyżej wskazaną skargę na bezczynność Prezydenta W. W uzasadnieniu podniesiono, że od złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania upłynęło 5 lat, bezskutecznie upłynął termin wyznaczony przez Wojewodę [...], jak również kolejne dodatkowe terminy załatwienia sprawy wyznaczane przez samego Prezydenta, zatem skarga niniejsza jest zasadna.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w celu określenia dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz jakie było przeznaczenie przedmiotowego terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego W. z dnia [...] sierpnia 1931 r., organ zwrócił się pismami z dnia 8 marca 2013 r. oraz z dnia 11 marca 2013 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...]. Jednocześnie wskazał, że pismem z dnia 11 marca 2013 r. strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
skarga jest uzasadniona.
Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", czy też nie.
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) powoływana dalej: "k.p.a.", zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
W niniejszej sprawie, po wpłynięciu w dniu 12 listopada 2007 r. wniosku J. B. i J. T. o odszkodowanie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a.
W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności.
Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Prezydent W. rozpoznając wniosek z dnia 12 listopada 2007 r., przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, Prezydent nie zakończył postępowania.
Zatem, mimo upływu ponad 5 lat, organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. W toku tego postępowania organ zwrócił się: o przesłanie akt własnościowych (vide: pismo z dnia 21 stycznia 2008 r.), do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...] o wydanie wydruku informacji z rejestru gruntów dla wskazanych działek ewidencyjnych oraz odbitki z mapy sytuacyjnej, do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o udzielenie informacji czy teren przedmiotowej nieruchomości objęty został jakąkolwiek decyzją lokalizacyjną, kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji i kiedy się zakończyła, czy teren przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany (vide: pisma z dnia 24 czerwca 2009 r., pismo z dnia 25 lutego 2010 r.), do Delegatury Biura Gospodarki i Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, do Zarządu Dróg Miejskich o udzielenie informacji na podstawie jakich decyzji i w jakiej dacie część przedmiotowej nieruchomości została zajęta pod budowę ul. [...] (vide: pisma z dnia 2 kwietnia 2010 r.) do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego o udzielenie informacji czy przedmiotowa nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. (vide: pismo z dnia 14 marca 2011 r.), do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przesłanie decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego i aktów notarialnych dot. pierwszego i wtórnego obrotu przedmiotową nieruchomością (vide: pismo z dnia 4 lipca 2012 r.).
Jednakże analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że poszczególne czynności organu dokonywane były w odstępach kilkumiesięcznych. Takimi działaniami organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zawarte w art. 12 k.p.a. Pierwszy raz o dodatkowym terminie załatwienia sprawy poinformował on skarżącą dopiero przy piśmie z [...] czerwca 2009 r. nr [...], wyznaczając go wówczas do końca listopada 2009 r., a uczynił to dopiero w reakcji na zażalenie skarżącej (co wynika z zestawienia jego daty – 15 czerwca 2009 r. oraz daty pisma organu).
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.
W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w bezczynności. Postępowania odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. W niniejszej sprawie organ czynności takie, zmierzające do załatwienia sprawy podejmował (choć czynił to przewlekle). Jednakże mając na względzie wspomniany historyczny i skomplikowany charakter sprawy, w załatwieniu której organ pozostaje w zwłoce, nie można uznać, że zwłoka ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.