Uzasadnienie
A. G. w dniu 28 listopada 2008 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji o stwierdzenie nabycia przez Gminę O. prawa własności nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w obrębie [...], Gmina O. (części działek ewidencyjnych nr [...]), zajętej pod drogę publiczną ul. [...].
W treści skargi dokładnie przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Wyjaśnił, że [...] lutego 2005 r. został złożony wniosek w sprawie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia przez gminę O. z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną [...]. Przez cały 2006 r. skarżący nie otrzymał żadnych informacji na temat tego postępowania. W dniu 25 lipca 2007 r. otrzymał jedynie pismo od Zastępcy Dyrektora Wydziału [...] Urzędu Wojewódzkiego w W., w którym stwierdzono, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nastąpi do dnia 31 grudnia 2007 r. Skarżący podkreślił przy tym, że organ wojewódzki nie dochował jednak wskazanego przez siebie terminu i nadal pozostaje w sprawie bezczynny.
W tej sytuacji A. G. wniósł o zobowiązanie Wojewody [...] do wydania przedmiotowej decyzji w terminie 30 dni od daty wydania wyroku i dodatkowo o zobowiązanie Wojewody [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podniósł, że zebranie dowodów niezbędnych do rozpoznania przedmiotowej sprawy wymaga aktywności ze strony skarżącego oraz Urzędu Miasta i Gminy O., polegającej na złożeniu dokumentów potrzebnych do ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Podkreślił, że wielokrotnie występował do Burmistrza Miasta i Gminy O. o zlecenie wykonania właściwej mapy prawnej wskazującej, jaka część gruntu stanowiącego własność A. G. była zajęta pod drogę publiczną według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z pismem Urzędu Miasta i Gminy O. z [...] października 2005 r. wykonanie tego dokumentu miało być zlecone w 2006 r., jednak do chwili obecnej nie wpłynęła do organu dokumentacja wydzielająca grunt zajęty pod drogę według stanu na powyżej wskazaną datę.
Wojewoda wniósł jednak o odrzucenie skargi wskazując, że jest ona niedopuszczalna, gdyż skarżący nie złożył zażalenia do Ministra Infrastruktury na bezczynność organu, a tym samym nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 kpa.
Wobec stwierdzenia organu o niewyczerpaniu przez A. G. trybu dotyczącego wniesienia skargi na bezczynność, Sąd pismem z 20 lipca 2009 r. zwrócił się do skarżącego o podanie, czy występował w przedmiotowej sprawie, w trybie art. 37 kpa, do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność Wojewody [...]. W piśmie z dnia 24 lipca 2009 r. skarżący poinformował, że w dniu [...] kwietnia 2008 r. na podstawie art. 37 kpa zwrócił się za pośrednictwem Wojewody [...] do Ministra do spraw Administracji Publicznej o wyznaczenie Wojewodzie dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Na potwierdzenie tego faktu załączył kopię pisma z dnia [...] kwietnia 2008 r., w treści którego powołując się na art. 37 kpa wnosił jak wyżej. Stosownie do umieszczonej na tym piśmie prezentaty wpłynęło ono do Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] kwietnia 2008 r. (k-33 akt sądowych).
Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że A. G. w dniu [...] sierpnia 2004 r. zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w O. z wnioskiem o wypłacenie odszkodowania za [...] m2 gruntu zajętego pod [...] drogi [...]. Wniosek ten został przekazany do rozpoznania Staroście Powiatu [...], który postanowieniem z [...] grudnia 2004 r. nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego do dnia doręczenia Staroście Powiatu [...] ostatecznej decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę O. prawa własności wskazanej nieruchomości.
Ponadto w dniu [...] lutego 2005 r. Starosta wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nabycia przez Gminę O. z mocy prawa własności wskazanej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną [...], gdyż zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) podstawą ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości o których mowa jest ostateczna decyzja Wojewody. Ustalenie przez Starostę odszkodowania za przejętą nieruchomość może natomiast nastąpić dopiero po wydaniu w/w decyzji i nadaniu jej klauzuli ostateczności.
W aktach sprawy znajduje się również pismo Wojewody [...] z 25 lipca 2005 r. informujące skarżącego, że sprawa zostanie rozpoznana w terminie 1 miesiąca od zgromadzenia całości dokumentacji, pismo A. G. z 21 stycznia 2007 r. zatytułowane "skarga", w którym wskazał on na przewlekłość Wojewody w prowadzeniu postępowania administracyjnego, pismo skarżącego z 19 czerwca 2007 r., w którym ponownie sygnalizował przewlekłość postępowania Wojewody oraz odpowiedź Wojewody [...] z 25 lipca 2007 r., w której organ zobowiązał się do załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z posiadanymi kompetencjami, Sąd badał jedynie zasadność postawionego w złożonej skardze zarzutu dotyczącego bezczynności Wojewody [...], a nie oceniał działania (bądź braku działań) odpowiedzialnego pracownika Urzędu Wojewódzkiego zajmującego się daną sprawą. Pracownik ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków służbowych w sposób i na zasadach określonych w przepisach prawa urzędniczego i innych aktach normujących obowiązki pracownika, aktach mianowania czy umowach o pracę. Wobec czego wniosek skarżącego o ukaranie dyscyplinarne pracownika winnego przewlekłości postępowania, jako niepodlegający kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mógł być przez Sąd rozpatrywany.
Wskazać jedynie należy w tej sytuacji, że zgodnie z treścią art. 223 § 2 kpa pracownik organu państwowego, pracownik samorządowy oraz organu organizacji społecznej, winny niewłaściwego i nieterminowego załatwiania skarg i wniosków, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa. Stronie zaś przysługuje zgodnie z treścią art. 227 kpa prawo złożenia skargi do właściwego organu, którym w tym wypadku jest Wojewoda [...], której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Przechodząc do rozpatrzenia zasadności złożonej przez A. G. skargi wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Pod pojęciem "załatwienie sprawy" trzeba przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub decyzji o umorzeniu postępowania. W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, albo – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w ustawowym terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016).
W ocenie Sądu orzekającego z analizy nadesłanych akt administracyjnych sprawy bezsprzecznie wynika, że Wojewoda [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Skarżący w latach 2005-2009 kolejnymi pismami zwracał się do Wojewody o wydanie decyzji dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Gminę O. prawa własności nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w obrębie [...], Gmina O. zajętej pod drogę publiczną ul. [...]. Pomimo wielokrotnych wystąpień skarżącego oraz wyznaczenia przez organ ostatecznie terminu rozpatrzenia sprawy na dzień 31 grudnia 2007 r., postępowanie w sprawie prowadzone od 2005 r. do dziś nie zostało zakończone. Wojewoda podejmował czynności w postępowaniu cyklicznie, w dość znacznych odstępach czasowych i z reguły jako reakcje na pisma i skargi składane przez A. G. Z treści pism organu wynika, że zwracając się o uzupełnienie materiału dowodowego niedokładnie zapoznał się z całością akt, bowiem do tego samego urzędu zwracał się kilka razy o nadesłanie coraz to innych brakujących dokumentów, co istotnie przedłuża prowadzenie postępowania administracyjnego i stoi w sprzeczności z zawartą w art. 12 kpa zasadą szybkości.
W aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji z czynności organu, które podejmowałby na przestrzeni 2006 r. oraz 2008 r. Wnioskować z tego można, że w ciągu tych dwóch lat Wojewoda nie podjął żadnych działań zmierzających do rozpatrzenia złożonego w 2005 r. wniosku. Potwierdza to skarżący wskazując, że w 2006 r. nie otrzymał jakiejkolwiek informacji na temat toczącego się postępowania administracyjnego.
Ponadto za całkowicie chybiony i niezgodny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym uznać należy zarzut Wojewody zawarty w odpowiedzi na złożoną skargę, że to brak odpowiednich (wnioskowanych przez organ) działań ze strony Urzędu Miasta i Gminy O. do 2009 r. jest powodem niemożliwości rozpatrzenia przez Wojewodę złożonego 4 lata temu wniosku. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem nadesłana przez Starostwo Powiatu [...], już przy piśmie z dnia 28 sierpnia 2007 r., kopia mapy zasadniczej, kopia mapy ewidencyjnej i kopia mapy z opracowania geodezyjnego dla przedmiotowych działek ewidencyjnych nr [...], na której jest uwidoczniony przebieg drogi ul. [...]. Do materiałów tych załączony jest również "Wykaz powierzchni", z którego wynika jaka powierzchnia działki nr [...] została zajęta pod tę drogę. Od [...] sierpnia 2005 r. w aktach sprawy znajduje się kopia uchwały Rady Narodowej Miasta W. nr [...] wraz z wykazem dróg [...] w części dotyczącej [...], a od dnia 2 kwietnia 2007 r. wypisy z rejestru gruntów dla przedmiotowych działek nr [...] stanowiących część ulicy [...].
Mimo, że ostatnie z wymienionych dokumentów (mapy) wpłynęły do Wojewody w dniu 3 września 2007 r. (zgodnie z prezentatą na piśmie) Wojewoda przez ponad 2 lata nie podjął w sprawie żadnych działań, nie dokonał nawet analizy posiadanych materiałów w celu przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego.
Niezasadny jest również postawiony przez Wojewodę [...] w odpowiedzi na skargę zarzut niewykorzystania prze skarżącego trybu zażaleniowego. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego, w dniu [...] kwietnia 2008 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło złożone za pośrednictwem tego organu zażalenie w trybie art. 37 kpa na przewlekłość Wojewody [...], adresowane do Ministra do spraw Administracji Publicznej. Wskazanie przez skarżącego błędnego adresata tego zażalenia nie ma żadnego wpływu na jego załatwienie, w sytuacji gdy zostało złożone za pośrednictwem właściwego organu, a z jego treści jednoznacznie wynika żądanie wnioskodawcy.
Natomiast brak wiedzy Wojewody [...] o piśmie, które za jego pośrednictwem winno już dawno być przesłane do właściwego Ministra, potwierdza tylko zasadność postawionych w skardze zarzutów. W tej sytuacji nie ma żadnych wątpliwości, że skarga na bezczynność Wojewody [...] jest całkowicie uzasadniona. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają zatem uwzględnienie skargi na bezczynność organu, co z kolei obliguje Sąd do wyznaczenia Wojewodzie [...] terminu do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w określonym czasie. Biorąc pod uwagę długotrwałość postępowania oraz fakt, że w aktach sprawy znajdują sie już odpowiednie dokumenty Sąd uznał, że termin jednego miesiąca licząc od dnia zwrotu akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem jest terminem adekwatnym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.