Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 lutego 2013 r. M.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" działka nr [...].
Przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca własność M. P. i J. P., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy m.st. Warszawy, a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa.
Z akt sprawy wynika, że M. P. - spadkobierca poprzednich właścicieli - pismem z dnia 17 września 2009 r. (data prezentaty organu) wystąpił o przyznanie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za wyżej wskazaną nieruchomość.
W związku z niezałatwieniem przez Prezydenta W., w terminie określonym w art. 35 k.p.a., wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] M. P. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem, które organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] uznał za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia.
Mając na uwadze dalszą bezczynność organu w sprawie przedmiotowego wniosku M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyżej wskazaną skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. W uzasadnieniu podniesiono, że ostatnią informacją z organu było pismo z dnia 24 sierpnia 2012 r. informujące, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do końca stycznia 2013 r. Zdaniem skarżącego czas trwania postępowania administracyjnego i brak rozstrzygnięcia w zakreślonym przez Wojewodę terminie, wskazuje jednoznacznie na przewlekłość prowadzenia postępowania przez organ administracji, zatem skarga niniejsza jest zasadna.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stwierdził, że ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji, wskazując że w niniejszej sprawie konieczne będzie wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie wskazał, że pismem z dnia 14 marca 2013 r. strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 k.p.a. i przewidywanym terminie zakończenia sprawy, tj. do końca lipca 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
skarga jest uzasadniona.
Na wstępie podnieść należy, iż przewlekłość organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", czy też nie.
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) powoływana dalej: "k.p.a.", zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
W niniejszej sprawie, po wpłynięciu w dniu 17 marca 2009 r. wniosku M. P. o odszkodowanie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a.
W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.
Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Prezydent W. rozpoznając wniosek z dnia 17 marca 2009 r., przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, Prezydent nie zakończył postępowania.
Zatem, mimo upływu ponad 4 lat, organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. W toku tego postępowania organ zwrócił się: do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...] o przesłanie informacji z rejestru gruntów oraz fragmentu mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi i granicami działek ewidencyjnych przedmiotowych nieruchomości (vide: pismo z dnia 6 maja 2009 r.), do Dyrektora Archiwum Państwowego W. o przesłanie fragmentu Ogólnego Planu Zabudowania W., kopii materiałów inwentaryzacyjnych Biura Odbudowy [...] z lat 1945-1946 dot. przedmiotowej nieruchomości (vide: pismo z dnia 4 czerwca 2009 r.), do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o udzielenie informacji czy na grunt przedmiotowej nieruchomości były wydawane decyzje lokalizacyjne w celu ustalenia daty utraty władania nieruchomością przez byłego właściciela (vide: pismo z dnia 9 października 2009 r.), do skarżącego o dostarczenie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. P. (vide: pismo z dnia 17 marca 2010 r.).
Jednakże analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że poszczególne czynności organu dokonywane były w odstępach kilkumiesięcznych. Takimi działaniami organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zawarte w art. 12 k.p.a. Pierwszy raz o dodatkowym terminie załatwienia sprawy poinformował on skarżącego dopiero przy piśmie z dnia 7 marca 2012 r. nr [...], wyznaczając go wówczas do dnia 30 czerwca 2012 r., a uczynił to dopiero w reakcji na wniesioną skargę na bezczynność (co wynika z zestawienia jej daty – 13 lutego 2012 r. oraz daty pisma organu), którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszwaie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 76/12 odrzucił z uwagi na niewyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a.
W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłości organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.
W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że przewlekłość ta miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w przewlekłości. Postępowania odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. W niniejszej sprawie organ czynności takie, zmierzające do załatwienia sprawy podejmował (choć czynił to przewlekle). Jednakże mając na względzie wspomniany historyczny i skomplikowany charakter sprawy, w załatwieniu której organ pozostaje w zwłoce, nie można uznać, że zwłoka ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.