Uzasadnienie
H. T. i W. T., reprezentowani przez r.pr. S. P., pismem z dnia 4 lutego 2013 r., sprecyzowanym pismem z dnia 23 kwietnia 2013 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie "działań jakie winien był podjąć dla ustalenia i wypłaty odszkodowania w związku z przejęciem od skarżących nieruchomości (części działek nr ew.: [...] ul. [...] w N.) pod drogę gminną.
W uzasadnieniu skargi stwierdzili, że decyzją z dnia [...] grudnia 1990 r. nr [...] Wójt Gminy [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonych we wsi [...] gm. [...] wzdłuż trasy drogi dz. ew. [...], mający na celu wyodrębnienie gruntów przeznaczonych na poszerzenie istniejącej drogi. Podniesiono, że od początku Gmina zobowiązywała się wobec skarżących, że zapłaci odpowiednie odszkodowanie za przejęte pod drogi grunty, to do chwili obecnej nie wydała żadnej decyzji oraz nie wykonała prawnego obowiązku zapłaty odszkodowania zgodnie z art. 98 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Jednocześnie wskazano, że pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. zostało wystosowane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż w przypadku przedmiotowych działek wydzielonych zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami negocjacje w sprawie wypłaty odszkodowania prowadzone są na wniosek właściciela, a zawarcie porozumienia w kwestii odszkodowania zależy od woli wnioskodawcy i Wójta, występujących jako podmioty równorzędne względem siebie. A ewentualne podjęcie przez Wójta negocjacji i zawarcie porozumienia z właścicielem nie stanowi sprawy administracyjnej rozstrzyganej w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powołana dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy, tj. w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Aby zatem skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu musi istnieć sprawa administracyjna zawisła przed tym organem, w której organ jest właściwy i zobowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie skarżący domagają się wydania przez Wójta Gminy [...] decyzji administracyjnej o wypłacie odszkodowania zgodnie z art. 98 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) powoływanej dalej jako: "u.g.n.".
Zgodnie z art. 98 ust. 3 u.g.n. za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem, przy czym przepis art. 131 u.g.n. (dotyczący możliwości przyznania nieruchomości zamiennej) stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Stosownie do art. 129 ust. 5 u.g.n. w przypadku takim decyzję o odszkodowaniu wydaje starosta.
Powyższy przepis, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przewiduje dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy z nich polega na uzgodnieniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego z właściwym organem wysokości odszkodowania i ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy drugi tryb polega na ustaleniu odszkodowania przez organ administracji w drodze decyzji administracyjnej. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania jest możliwe, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień.
Zatem skarga na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przysługuje jedynie na bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie. Powyższe oznacza, że postępowanie administracyjne mające za przedmiot ustalenie odszkodowania musi zostać wszczęte, co jest możliwe wówczas, gdy nie dojdzie do porozumienia pomiędzy organem administracji a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 30 marca 2011 r., II SA/Gd 963/10 (Lex nr 993008) "obligatoryjnym jest przeprowadzenie negocjacji celem uzgodnienia wysokości odszkodowania. Organ administracji zobligowany jest zatem zareagować na propozycję rozpoczęcia negocjacji. Nie muszą się one oczywiście zakończyć porozumieniem, co więcej w przypadku gdy organ jest przekonany o niezasadności żądania powinien odmówić prowadzenia negocjacji. W takim przypadku wypełniona zostaje przesłanka braku porozumienia co do wysokości odszkodowania i strona postępowania może następnie skorzystać z norm regulujących ustalanie i wypłatę odszkodowania według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości". (vide: wyrok NSA z 12.04.2013 r. sygn. I OSK 596/13).
Zgodnie z normą zawartą w tym przepisie, pierwszeństwo przed administracyjnym ukształtowaniem stosunków prawnych pomiędzy byłym i obecnym właścicielem gruntu w przedmiocie zobowiązań odszkodowawczych ma tryb cywilnoprawny. Uzgodnienie, o którym mowa w tym przepisie, nie jest procesem sformalizowanym. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie regulują trybu prowadzenia uzgodnień, czasu ich trwania oraz formy zakończenia. Proces ten, sprowadzający się w istocie do wypracowywania przez zainteresowane strony, w drodze negocjacji, warunków na jakich gotowe są one zawrzeć satysfakcjonującą je umowę w sprawie wysokości odszkodowania jest pozostawiony woli samych negocjujących. O negatywnym ich wyniku można zaś mówić dopiero wówczas, gdy co najmniej jedna ze stron tego procesu nie wyraża zgody na dalsze prowadzenie rokowań.
Związku z powyższym skoro w niniejszej sprawie, w której wniesiono skargę organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania decyzji ani żadnego innego aktu z zakresu administracji publicznej to tym samym skarga na bezczynność organu w tej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.