Uzasadnienie
Pismem z 14 kwietnia 2023 r. E. R., M. G. i R. Z., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w rozpatrzeniu wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. [...] lit. A hip. [...], stanowiącą część dz. ew. nr [...], [...], [...], [...] z obrębu [...].
Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2023 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżących do nadesłania potwierdzonego za zgodność z oryginałem stosownego dokumentu potwierdzającego wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 1 kpa przed wniesieniem do Sądu przedmiotowej skargi, wraz z adnotacją organu wskazującą na datę jego złożenia w organie albo potwierdzeniem nadania go w placówce pocztowej do organu, zakreślając siedmiodniowy termin do dokonania czynności pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie Sąd poinformować pełnomocnika, że Biuro Spraw Dekretowych nie jest organem administracji publicznej. O powyższą informację Sąd zwrócił się również do Prezydenta m.st. Warszawy.
W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik skarżących w piśmie z 3 lipca 2023 r. podał, że Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z 29 września 2020 r. uznał ponaglenie za uzasadnione. Ponadto w piśmie tym pełnomocnik podniósł, że "Jest oczywiste, że BSD jest biurem odpowiedzialnym w tej sprawie, a jego dyrektor działa w imieniu organu Prezydenta m.st. Warszawy (...)".
Prezydent m.st. Warszawy w piśmie z 3 lipca 2023 r. podał zaś, że ponaglenie z 25 sierpnia 2020 r. na bezczynność organu zostało złożone 31 sierpnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na niewyczerpanie środka zaskarżenia, jaki służył skarżącym w postępowaniu przed Prezydentem m.st. Warszawy prowadzącym postępowanie administracyjne w sprawie.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje w szczególności sytuację, gdy skarga została wniesiona z naruszeniem art. 52 § 1 tej ustawy, tj. gdy skarżący złożył skargę pomimo niewyczerpania środków zaskarżenia, jakie służyły mu w administracyjnym toku instancji. W myśl art. 52 § 2 powyższej ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b powołanej ustawy, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści tego przepisu wynika, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Ponaglenie, stosownie do treści art. 37 § 3 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wnosi się bowiem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, a jeżeli nie ma organu wyższego stopnia – do organu prowadzącego postępowanie. Skoro skarga dotyczy bezczynności Prezydenta m.st. Warszawy w rozpoznaniu wniosku o ustalenie odszkodowania – a zatem organu pierwszej instancji – to niezbędnym warunkiem jej skutecznego wniesienia było uprzednie skierowanie do Wojewody Mazowieckiego, czyli organu wyższego stopnia nad organem prowadzącym postępowanie, ponaglenia w trybie art. 37 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 1 kpa.
Skarżący nie skierowali do Wojewody Mazowieckiego ponaglenia, przez co nie wyczerpali trybu zaskarżenia bezczynności organu pierwszej instancji. Za wyczerpanie trybu zaskarżenia nie może być uznane pismo profesjonalnego pełnomocnika skarżących z [...] czerwca 2020 r. wniesienie do Biura Spraw Dekretowych Urzędu m.st. Warszawy, ani jako ponaglenia nie można zakwalifikować pisma z [...] czerwca 2021 r. opatrzonego tytułem "Wezwanie do wydania decyzji", ponieważ pisma te zostały wniesione do niewłaściwego organu. Nadto to ostatnie pismo nie ma charakteru ponaglenia. Biuro Spraw Dekretowych nie jest organem administracji publicznej, lecz jest jednostką organizacyjną Urzędu m.st. Warszawy. Dlatego wniesienie do Biura Spraw Dekretowych Urzędu m.st. Warszawy ponaglenia wbrew przepisowi art. 37 § 3 pkt 1 kpa, nie stanowi wyczerpania trybu zaskarżenia. Wyczerpaniem trybu zaskarżenia byłoby wniesienie ponaglenia do Wojewody Mazowieckiego – jako organu wyższego stopnia – za pośrednictwem Prezydenta m.st.
Warszawy, czego jednak w niniejszej sprawie nie uczyniono. W żadnym z pism, tj. ani w piśmie z [...] sierpnia 2020 r., ani w piśmie z [...] czerwca 2021 r. nie wskazano Wojewody Mazowieckiego, oznaczając jako adresata wyłącznie Biuro Spraw Dekretowych Urzędu m.st. Warszawy, które nie jest organem administracji publicznej, a tym bardziej organem wyższego stopnia w stosunku do Prezydenta m.st. Warszawy prowadzącego postępowanie w sprawie. Zwrócić należy przy tym uwagę na fakt, że skarżący są w toku postępowania administracyjnego reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem. Posiadanie profesjonalnego pełnomocnika powinno być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe. Zasadne jest zatem oczekiwanie, że adwokat, zawodowo zajmujący się świadczeniem pomocy prawnej, sporządzone przez siebie podania kierowane w toku postępowania administracyjnego będzie formułował precyzyjnie i prawidłowo pod względem formalnym, zgodnie z wymogami określonymi dla ponaglenia wnoszonego w trybie art. 37 § 1-3 kpa.
W tej sytuacji skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzygając o zwrocie wpisu od skargi na mocy art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.