Uzasadnienie
Pismem z 12 lutego 2024 r. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Burmistrza Grodziska Mazowieckiego w przedmiocie publikacji petycji.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżący kieruje szereg pism do organu które tytułuje "petycja", a z ich treści wynika, że stanowią one skargi. Skarżący nie wskazuje, które to petycje zostały opublikowane, ani nie odnosi się do wezwań w celu uzupełnienia ich braków formalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zakres kognicji sądów administracyjnych określony został w art. 3 § 2, 2a i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do treści powołanych wyżej przepisów sąd administracyjny uprawniony jest do orzekania w sprawie bezczynności lub przewlekłości organu jedynie w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 i pkt 9 p.p.s.a., a zatem dwóch rodzajów przedmiotowo różnych skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) uregulowanych w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.; tym rodzajem skarg należy objąć materialnoprawną bezczynność lub przewlekłość, a zatem wiązać tylko z wydaniem aktu lub czynności materialnoprawnej kształtujących uprawnienia lub obowiązki jednostki;
2) uregulowanych w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.; tym rodzajem skarg należy objąć procesową bezczynność lub przewlekłość, a zatem wiązać tylko z aktami lub czynnościami o charakterze ściśle procesowym, których celem podjęcia jest wydanie decyzji lub postanowienia.
Analizując przedmiotową sprawę Sąd stwierdził, że jej przedmiot nie wyczerpuje żadnego z kryteriów określonych powyżej oraz nie dotyczy spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego. Przedmiotem niniejszej skargi jest bowiem bezczynność Burmistrza Grodziska Mazowieckiego w przedmiocie publikacji petycji.
Petycja jest środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, nie inicjującym ogólnego postępowania administracyjnego. Zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji nie jest decyzją, postanowieniem ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że do prawa do petycji wykonywanego w trybie ustawy o petycjach, nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. W konsekwencji również bezczynność organu w tym zakresie nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego, a skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o petycjach sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 15 tej ustawy, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do petycji stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Z powołanych regulacji wynika zatem, że zaskarżona rozpoznawaną skargą bezczynność nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Czynności podejmowane przez organy w trybie ustawy o petycjach, a także bezczynność albo przewlekłość w tych sprawach, nie zostały poddane kontroli sądów administracyjnych na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak jest również przepisów szczególnych przewidujących kontrolę sądów administracyjnych w tym zakresie (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SAB/Gd 41/18, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 24 czerwca 2021 r sygn. akt II SAB/Ke 81/21; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 31 stycznia 2023 r. sygn. akt II SAB/Bk 125/22; https://cbois.nsa.gov.pl).
Uwzględniając zatem przedmiot wniesionej skargi, odnoszący się do bezczynności organu w sprawie publikacji petycji, wyjaśnić trzeba, że sprawa ta nie znajduje się pośród spraw objętych kognicją sądów administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.