Uzasadnienie
K. S. i K. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nie rozpoznaniu przez organ w terminie ich wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r., o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania o ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. oznaczoną jako "Nieruchomość hipoteczna [...]".
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że pismem z dnia 11 sierpnia 2008 r., wystąpili do Prezydenta [...] o przeprowadzenie postępowania o ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. Wobec braku jakiejkolwiek odpowiedzi w dniu 28 maja 2010 r., pełnomocnik skarżących wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] żądając dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] odmówił ustanowienia na rzecz K. S. i B. R. użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2 położonego przy ul. [...]. Wniesione przez strony zażalenie Kolegium przekazało zgodnie z właściwością do Wojewody [...], który to organ postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] uznał wniesiony środek zaskarżenia za uzasadniony.
Jednocześnie organ odstąpił od wyznaczania nowego terminu załatwienia sprawy, bowiem Prezydent [...] pismem z dnia 31 grudnia 2010 r., zobowiązał się do rozpoznania wniosku skarżących o odszkodowanie do dnia 30 kwietnia 2011 r. W następstwie kolejnych pism Prezydenta [...] przedłużających termin rozpoznania sprawy, skarżący wnosili kolejne zażalenie na nie załatwienie w terminie sprawy do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] uznał je za nieuzasadnione wskazując, że strona wyczerpała już środki zaskarżenia przysługujące jej na bezczynność Prezydenta [...].
Reasumując skarżący wskazali, że do dnia wniesienia skargi do Sądu nie zostali poinformowani o przewidywanym terminie załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania podjął czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji. W szczególności pismem z dnia 15 marca 2013 r., strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu z art. 35 k.p.a. jak również, że postępowanie zostanie zakończone do 30 czerwca 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Przedmiotem skargi K. S. i K. R. jest bezczynność polegająca na nie rozpoznaniu przez Prezydenta [...] wniosku z dnia 11 sierpnia 2008 r. o wszczęcie postępowania dotyczącego ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. oznaczoną jako "Nieruchomość hipoteczna [...]". Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek ów wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 13 sierpnia 2008 r., co wynika z widniejącej na nim prezentaty Urzędu. Kolejnym pismem z dnia 19 czerwca 2009 r., (data wpływu do Urzędu [...]) skarżący zwrócili się o przesłanie informacji o stanie zaawansowania sprawy. Prośba ta została ponowiona przy piśmie z dnia 9 października 2008 r. Kolejnym krokiem skarżących było skierowanie do Wojewody [...] zażalenia na nie załatwienie sprawy w trybie art. 35 k.p.a.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a).
Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a.
Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie.
Bezsporne jest to, że Prezydent [...] do dnia wniesienia skargi do Sądu nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Innymi słowy organ nadal pozostaje w bezczynności. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy wynika, że czynności podejmowane przez Prezydenta [...] polegają mi. in. na gromadzeniu dokumentów potwierdzających prawa podmiotowe wnioskodawcy do ubiegania się o odszkodowanie, potwierdzających przeznaczenie terenu, datę utraty posiadania gruntu przez dawnych właścicieli. Ponadto organ wielokrotnie kierował do skarżących pisma zawierające informacje o kolejnych terminach rozpoznania sprawy – w piśmie z dnia 31 grudnia 2010 r., nr [...] poinformował, że postępowanie w sprawie zostanie zakończone do dnia 30 kwietnia 2011 r., w piśmie z dnia 19 stycznia 2011 r., nr [...] poinformował, że wniosek zostanie rozpatrzony do 30 kwietnia 2011 r., pismem z dnia 9 maja 2011 r., nr [...] ustalił termin rozpoznania sprawy na dzień 31 lipca 2011 r., pismem z dnia 30 grudnia 2011 r., nr [...] na dzień 30 kwietnia 2012 r., pismem z dnia 15 marca 2013 r., nr [...]– na dzień 30 czerwca 2013 r. Jednak zarówno w terminach wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, jak i w terminach wyznaczonych na podstawie przepisu art. 36 § 2 k.p.a. nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
Podkreślenia wymaga również to, że Prezydent [...] nie zastosował się do zaleceń poczynionych przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia 1 lutego 2011 r. nr 162/11 uznającym zażalenie na bezczynność uzasadnione, w którym organ co prawda nie wyznaczył terminu do rozpoznania wniosku skarżących, jednak wyjaśnił, że wiążący jest termin 30 kwietnia 2011 r., który podał Prezydent [...] w piśmie informacyjnym skierowanym do skarżących.
W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku K. R. i K. S. należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy również stwierdzić, że zwłoka Prezydenta [...] ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. z uwagi na to, że organ niemal przez prawie 4 lata nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, choć wielokrotnie wyznaczał terminy, w których miałaby zostać wydana decyzja administracyjna. Takie działanie organu niewątpliwie godzi w przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z rażącym naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.