Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 stycznia 2012 r. U. K., A. K., A. K., W. K., B. K., A. G., G. B., A. B., H. B.i M. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 października 2006 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] domagając się:
- 1. zobowiązania Prezydenta W. do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za w/w nieruchomość w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
- 2. stwierdzenia na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej "ppsa", rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegającego na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego;
- 3. zasądzenia kosztów postępowania zgodnie z art. 200 ppsa.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w dniu 23 października 2006 r. zwrócili się do Prezydenta W. o podjęcie postępowania w trybie art. 215 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o przyznanie odszkodowania z tytułu pozbawienia faktycznej możliwości władania działką o pow.
[...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st.
Warszawy przeszła na własność państwa.
Pismem z dnia 29 marca 2011 r. organ pierwszej instancji poinformował, że ze względu na złożony charakter postępowania trwa analiza zgromadzonej dokumentacji, która ma doprowadzić do wydania ostatecznej decyzji merytorycznej do dnia [...] sierpnia 2011 r.
W dniu 1 września 2011 r. zostało złożone zażalenie w trybie art. 37 kpa na nie załatwienie sprawy w terminie.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2011 r., a ponieważ i ten termin nie został dochowany, skarga niniejsza, zdaniem skarżących, stała się konieczna.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania.
Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.
Wyjaśnić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia 23 października 2006 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Art. 35 § 1 i 2 kpa nakłada na organ obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, natomiast art. 36 § 1 kpa stanowi, że o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ obowiązany jest zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2 art. 36 kpa).
Zdaniem Sądu organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
W niniejszej sprawie, po wpłynięciu do organu wniosku U. K., A. K., A. K., W. K., B. K., A. G., G. B., A. B., H. B.i M. B. z dnia 23 października 2006 r., po stronie organu powstał wynikający z art. 104 § 1 kpa obowiązek załatwienia sprawy przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, a sprawa powinna być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa.
Organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie z przywołanymi przepisami. Jeżeli tego nie czyni, nie załatwia sprawy w terminie, to pozostaje w bezczynności lub też postępowanie prowadzone jest przewlekle.
Z akt sprawy wynika, iż Prezydent W. nie tylko do dnia wniesienia skargi ale i do dnia wydania wyroku nie rozpoznał wniosku skarżących z dnia 23 października 2006 r., a nie załatwiając sprawy przekroczył wskazane terminy załatwienia sprawy przewidziane w kpa, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu przez Wojewodę [...].
Jak wynika z akt sprawy, Prezydent W. w okresie od wyznaczenia przez Wojewodę [...] w dniu 12 października 2011 r. dodatkowego terminu załatwienia sprawy – do dnia 31 grudnia 2011 r. sprawy nie zakończył, również do czasu wniesienia przez skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność z dnia 13 stycznia 2012 r. - nie podjął żadnej czynności w sprawie.
Wszystko to wskazuje, że organ pierwszej instancji przez okres ponad półtora roku, tj. od wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] uchylającej zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji – do dnia wniesienia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tj. do 13 marca 2012 r., czynności podejmował niezwykle opieszale, a czynności te jedynie pozorowały pracę organu.
Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że Prezydent W. naruszył w szczególności podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, 8, 9, 12 kpa, jak również terminy załatwiania spraw administracyjnych określone w art. 35 oraz 36 kpa, a bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ nie tylko sprawy nie załatwił w żadnym ze wskazanych ustawą terminów, czy w dodatkowym terminie zakreślonym przez Wojewodę [...], ale również nie podejmował żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy.
Oznacza to, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie, i zignorował wszelkie terminy załatwienia sprawy.
Zdaniem Sądu stwierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że "ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji." nie usprawiedliwia bezczynności organu, bowiem art. 35 § 3 kpa stanowi jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (niniejsza sprawa tego bez wątpienia wymaga) powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.