Uzasadnienie
Skarżący P. G. pismem z 19 sierpnia 2016 r. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]". Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zobowiązanie organu do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek dekretowy, ponowiony pismem z 15 października 2008 r. nie został rozpoznany. Skarżący wyjaśnił, że postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zobowiązało Prezydenta do załatwienia sprawy w terminie do 30 września 2014 r. Jednakże organ nie wydał decyzji. Nie podejmował także żadnych czynności w sprawie.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279).
Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. z [...] lutego 1949 r. nr [...], tytuł własności uregulowany był jawnym wpisem na rzecz M. M. W dniu 25 maja 1949 r. do Zarządu Miejskiego w W. wpłynął wniosek M. M. o przyznanie prawa własności czasowej do ww. gruntu.
Prezydent wskazał, że aktualnie prowadzone jest postępowanie administracyjne o oddanie w użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu, na podstawie art. 7 dekretu [...]. Organ podał, że pismem z 15 września 2016 r., wystąpiono o nadesłanie kopii dokumentów, na podstawie których obecni i poprzedni właściciele gruntów stanowiących działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...] nabyli prawo własności ww. działek oraz kopii dokumentów, na podstawie których obecni i poprzedni użytkownicy wieczyści gruntów stanowiących działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] nabyli prawo użytkowania wieczystego ww. gruntów.
Natomiast na podstawie art. 36 § 1 kpa skarżący został poinformowany pismem z 22 września 2016 r. o przyczynach uniemożliwiających zakończenie niniejszego postępowania w terminie wskazanym w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] kwietnia 2014 r. oraz o terminie wydania decyzji w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1) i 3) oraz § 1a ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 ppsa. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, przez zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne.
Przenosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1) ppsa, tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Bezsporne jest, że Prezydent do dnia wyrokowania nie rozpoznał sprawy. Wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego złożony został jeszcze przez byłą właścicielkę M. M., a następnie ponowiony przez jej spadkobiercę – skarżącego - pismem z 15 października 2008 r. Po wpłynięciu wniosku organ pismem z 20 stycznia 2009 r. wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w [...] o nadesłanie akt nieruchomości. Kolejne czynności w sprawie Prezydent podjął po ponad dwóch latach. Pismami z 11 i 21 kwietnia 2011 r. zwrócił się ponownie do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w [...], do Archiwum Urzędu W., Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego, [...] Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie akt, wniosku dekretowego M. M., informacji i dokumentów.
Następnie po złożeniu przez skarżącego zażalenia na bezczynność Prezydent poinformował skarżącego, że decyzja zostanie wydana do końca września 2014 r. Również taki termin załatwienia sprawy zakreślony został w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] kwietnia 2014 r. Jednakże termin ten nie został dochowany.
Po upływie prawie dwóch lat i po ponagleniach skarżącego odnośnie wydania decyzji w sprawie, organ pismem z 10 lutego 2016 r. wystąpił o nadesłanie mapy z naniesionymi hipotecznymi granicami nieruchomości, wydruku z ewidencji gruntów. Dokumenty zostały nadesłane do organu 10 marca 2016 r.
Już po wniesieniu skargi organ wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w [...] o nadesłanie kopii dokumentów na podstawie których obecni i byli właściciele i użytkownicy wieczyści nabyli prawa do gruntu. Pismem z 22 września 2016 r. Prezydent poinformował skarżącego, ze decyzja zostanie wydana do końca grudnia 2016 r.
Z przyczyn wyżej wskazanych nie ulega wątpliwości, że postępowanie Prezydenta pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 kpa. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Zdaniem Sądu taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Organ w okresach: od stycznia 2009 r. do marca 2011 r., od kwietnia 2011 r. do maja 2014 r., a następnie do lutego 2016 r. nie podejmował czynności w sprawie. Czynności podjęte w 2016 r. były skutkiem interwencji skarżącego i złożonej skargi. Organ jedynie dwukrotnie wskazał terminy zakończenia postępowania, przy w jednym przypadku po złożeniu skargi.
Jak wyżej wskazano stopień naruszenia prawa powstały w związku z brakiem działań organu w wyżej podanych okresach czasu oraz długość prowadzonego postępowania uzasadniają uznanie, że bezczynność, której dopuścił się organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ rażąco naruszył przepisy art. 8, 12, 35 § 3, 36 kpa.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1) i pkt 3) oraz § 1a ppsa orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.