Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] marca 2012 r. A. J. oraz M. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] (ob. [...]), pochodzącą z "[...] rejestr hipoteczny [...]", w części obejmującej obecne działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz części działek ewidencyjnych nr [...], [...] oraz [...] z obrębu [...] o łącznej pow. [...] m².
Z akt sprawy wynika, że A. J. i M. P. pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. wystąpili o ustalenie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] (ob. [...]), pochodzącą z "[...] rejestr hipoteczny [...]", w części obejmującej obecne działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz części działek ewidencyjnych nr [...], [...] oraz [...] z obrębu [...] o łącznej pow. [...] m². Jak wskazali Prezydent W. ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] ustanowił na rzecz M. P., A.J. i M. W. prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości w części obejmującej działkę nr [...] i [...] z obrębu [...]. Co do pozostałej części nieruchomości, tj. obejmującej obecne działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz części działek ewidencyjnych nr [...], [...] oraz [...] z obrębu [...] organ odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego.
Pismami z dnia [...] maja 2010 r., [...[ października 2010 r. i [...] stycznia 2011 r. Prezydent W. występował do właściwych jednostek organizacyjnych Urzędu Miasta [...] W., Archiwum Państwowego W. oraz [...] Przedsiębiorstwa [...] [...] S.A. w W. o udzielenie informacji oraz przesłanie dokumentacji wymienionej w ww. pismach, niezbędnej dla rozstrzygnięcia sprawy.
W dniu [...] września 2011 r. A. J. oraz M. P. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. w terminie sprawy przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2012 r.
W międzyczasie organ pierwszej instancji pismami z dnia 28 października 2011 r. zwrócił się do Delegatury Biura [...][...] w [...] W. oraz do Delegatury Biura [...] i [...] o kolejne dokumenty niezbędne do wydania decyzji merytorycznej w niniejszej sprawie odszkodowawczej. Również pismem z tej samej daty organ poinformował stronę o dodatkowym terminie załatwienia sprawy, tj. do 28 lutego 2012 r.
W związku z dalszym nierozpoznaniem wniosku z dnia [...] kwietnia 2010 r., A. J. oraz M. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. W uzasadnieniu podnieśli, że mimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] Prezydent W. nie wydał decyzji co do istoty sprawy. Tym samym uznali, że koniecznym jest zmobilizowanie organu I instancji do podjęcia działań celowych, zmierzających do merytorycznego zakończenia postępowania.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.
Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, powoływana dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Wyjaśnić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia 27 kwietnia 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu w dniu [...] maja 2010 r. wniosku A.J. oraz M. P. z dnia [...] kwietnia 2010 r., po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 Kpa, załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 Kpa.
W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności, bądź też mamy do czynienia z przewlekłością postępowania administracyjnego.
Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Prezydent W. rozpoznając wniosek z dnia [....] kwietnia 2010 r. przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy, Prezydent nie zakończył postępowania. W 2010 r. oraz w styczniu 2011 r. organ stopnia podstawowego podejmował czynności zmierzające do zebrania dokumentacji niezbędnej do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji, jednak już kolejne działania i wystąpienia do właściwych organów, jak również pierwsze pismo informujące o niemożności załatwienia sprawy w terminie wystosowane do stron postępowania, nastąpiły dopiero 28 października 2011 r., tj. w dniu przekazania akt sprawy Wojewodzie [...] w związku z zażaleniem na niezałatwienie niniejszej sprawy odszkodowawczej w terminie. Po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Prezydent W. nie podjął już żadnej czynności zmierzającej do zakończenia postępowania.
Wszystko to pokazuje, że organ I instancji podejmował niezwykle opieszale czynności, które tylko pozorowały pracę organu. Powyższe świadczy jedynie o nienależytym prowadzeniu postępowania.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. ustalona w okresie od 17 maja 2011 r. (zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r.) do dnia wyrokowania była nadzwyczaj naganna i nosząca cechy rażącego naruszenia prawa, a w szczególności podstawowych zasad postępowania wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa. Prezydent nie wykazywał bowiem aktywności zmierzającej do załatwienia sprawy w formie procesowej, co wynikało wyłącznie i bezpośrednio z jego niedziałania i opieszałości. Również wyznaczenie przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy nie zmusiło Prezydenta do podjęcia działań skutkujących wydaniem decyzji co do istoty sprawy.
Z tych względów, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na niepodjęcie żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie i zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.