Uzasadnienie
M. B., A. B., A. B., S. B., E. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nie wydaniu przez organ decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.) dalej jako u.g.n. - za dom jednorodzinny i działkę położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], przejętą na własność Państwa mocą dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279).
Skarżący zaznaczyli, że wniosek o odszkodowanie złożyli do organu w dniu [...] sierpnia 2011 r. Z uwagi na brak jego rozstrzygnięcia w terminie zakreślonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w dniu 3 listopada 2011 r., wnieśli zażalenie do Wojewody [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., uznał środek zaskarżenia za zasadny i wyznaczył organowi dodatkowy termin rozpoznania sprawy.
Skarżący wskazali, że w świetle przytoczonych okoliczności w niniejszej sprawie istnieje stan bezczynności polegający na braku merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zgłoszonego żądania. Terminy ustawowe zostały wielokrotnie przekroczone, co czyni skargę zasadną.
Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Działu Nieruchomości Dekretowych Skarbu Państwa Urzędu m. W. wyjaśnił, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 u.g.n. kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. W sprawie konieczne będzie również wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Wskazał również, że pismem z dnia 4 kwietnia 2010 r., pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezent [...] nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Przedmiotem skargi M. B., A. B., A. B., S. B. i E. B. jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r., o przyznanie odszkodowania za opisaną w nim nieruchomość.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie.
Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce.
Wspomnieć należy, że wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2011 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem mimo upływu prawie roku Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2011 r., którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione.
W ocenie sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Zaznaczyć również należy, że z uwagi na to, że w okresie trwania stanu bezczynności organ podejmował czynności wskazujące na zamiar zakończenia postępowania (występował o akta własnościowe, o kopie planu zabudowania, kopie dokumentów z Biura Odbudowy [...], informacje z ewidencji gruntów), jak również poinformował stronę, że postępowanie zostanie zakończone w terminie do 31 marca 2012 r., (por. pismo Kierownika Działu Nieruchomości Dekretowych Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...]) zwłoka organu nie ma w ocenie sądu charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a.
W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.