Uzasadnienie
J. G. (dalej jako "skarżący") pismem z 29 lipca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" działka nr [...] o pow. 452 m2.
Jak wynika z akt administracyjnych powyższa nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...](Dz.U. Nr 50, poz. 279).
Były właściciel gruntu H.S., wnioskiem z 30 listopada 1948 r. wystąpił do Zarządu Miejskiego w [...] o ustanowienie na jego rzecz prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.
Prezydium Rady Narodowej [...] decyzją z [...] marca 1972 r. nr [...] odmówiło wnioskodawcy przyznania prawa własności czasowej do części ww. gruntu o pow. 452 m2.
J.G. (następca prawny byłego właściciela) pismem z 20 sierpnia 2002 r. wystąpił o zwrot przedmiotowej nieruchomości.
W rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 7 września 2010 r., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1972 r. Następnie pismem z dnia 15 maja 2014 r. Minister przekazał Prezydentowi [...] akta nieruchomości i wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W związku z bezczynnością Prezydenta, pismem z 3 czerwca 2016 r. J.G. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z zażaleniem na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie, natomiast pismem z dnia 29 lipca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że pomimo upływu dwóch lat od przekazania akt przez Ministra sprawa nie została zakończona, a nawet nie zostały powzięte jakiekolwiek czynności w sprawie przez Prezydenta. Organ naruszył tym samym zasadę rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, a także maksymalne terminy załatwienia sprawy, tj. art. 8, art. 12 i art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "k.p.a." Wobec tego wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku dekretowego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt sprawy, o stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Prezydenta do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że nie było możliwe rozpoznanie powyższej sprawy z uwagi na przekazanie akt do tut. Sądu w związku ze złożoną skargą na bezczynność, dotyczącą przyznania własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. W dniu 12 kwietnia 2017 r. organ otrzymał akta z Sądu i decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a." - sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Akta sprawy wraz z decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r., wpłynęły do Prezydenta w dniu 19 maja 2014 r. Od tej daty do dnia wniesienia skargi nie podjęto już jednak żadnej czynności w sprawie, mimo wystosowania przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wprawdzie Prezydent decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ale z decyzji tej nie wynika, aby podjął czynności w niniejszej sprawie, dotyczącej innej nieruchomości (położonej przy ul. [...]).
Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a., bowiem do dnia wniesienia skargi, nawet raz nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ od ponad 3,5 roku pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie od dnia złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej nawet raz nie poinformował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a.
Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd miał przy tym na względzie datę złożenia wniosku wszczynającego przedmiotowe postępowanie (tj. 30 listopada 1948 r.).
W odniesieniu do zarzutu, dotyczącego zobowiązania do dyscyplinarnego ukarania pracownika organu należy stwierdzić, że ustawa nie przewiduje nałożenia takiego obowiązku na organ.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł oraz 17 zł opłata za pełnomocnictwo.