Uzasadnienie
I. S. pismem z 12 września 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako [...]".
Jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotowa nieruchomość, na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret", przeszła na własność gminy [...], a następnie stała się własnością Skarbu Państwa.
Skarżąca wnioskiem z [...] października 2014 r. wystąpiła do Urzędu [...] o ustalenie na jej rzecz odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.).
Urząd [...] pismem z 19 grudnia 2014 r. poinformował pełnomocnika skarżącej, że rozpatrzenie wniosku nastąpi do 30 kwietnia 2015 r. Pismem z tej samej daty organ wystąpił również do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości, jednak w odpowiedzi z 15 kwietnia 2015 r. uzyskał informację, że akt tych nie odnaleziono.
Organ pismami z 19 maja 2015 r. wystąpił: do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie informacji z rejestru gruntów i fragmentu mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi i granicami działek ww. nieruchomości (dokumenty nadesłano w dniu 21 lipca 2015 r.); do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o wskazanie, czy istnieje zapis o złożeniu wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu przez byłego właściciela gruntu (w dniu 2 czerwca 2015 r. otrzymano informację, że wniosek taki nie figuruje w rejestrze wniosków dekretowych); poinformował pełnomocnika skarżącej, że decyzja wydana zostanie do 30 września 2015 r.
Skarżąca pismem z [...] maja 2015 r. wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2015 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na rozpoznanie sprawy wynoszący trzy miesiące. Akta sprawy zwrócono do organu w dniu 28 lipca 2016 r.
Urząd [...] pismami z 19 listopada 2015 r.: ponownie wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o informację, czy w zasobie tego biura znajdują się akta własnościowe nieruchomości (w odpowiedzi z 1 grudnia 2015 r. poinformowano, że akt tych nie odnaleziono); do Archiwum Państwowego [...] o informację, jakie było przeznaczenie gruntu w dacie wejścia w życie dekretu w Ogólnym Planie Zabudowania m.st. Warszawy z 1931 r. oraz o nadesłanie ewentualnych innych zatwierdzonych planów szczegółowych dotyczących przedmiotowego terenu (część dokumentów nadesłano w dniu 14 grudnia 2015 r.); Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o udzielenie informacji dotyczących decyzji lokalizacyjnych oraz inwestycji poczynionych na gruncie (w piśmie z 9 grudnia 2015 r. poinformowano, że nie ma dokumentów odnoszących się do tej nieruchomości).
Skarżąca pismem z 18 lutego 2016 r. wniosła o przyspieszenie postępowania. W odpowiedzi z 8 marca 2016 r. organ poinformował, że zakończenie sprawy nastąpi do 30 czerwca 2016 r. Pismem z tej samej daty wystąpił również do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o podanie, w jaki sposób miasto [...] włada przedmiotową nieruchomością oraz jaki jest aktualny sposób jej wykorzystania. Odpowiedź na powyższe wpłynęła w dniu 5 kwietnia 2016 r.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z 12 września 2016 r. na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania skarżąca podniosła, że mimo upływu terminów wskazywanych przez sam organ w pismach do niej kierowanych, jak i terminu wskazanego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] lipca 2015 r., nie została wydana decyzja rozstrzygająca wniosek skarżącej. Nierozpatrzenie tego wniosku stanowi działanie na zwłokę i jest naruszeniem ustawowo określonych terminów załatwienia sprawy, co stoi w sprzeczności z art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", statuującymi zasadę szybkości postępowania i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podał, że w dalszym ciągu gromadzi dokumentacje niezbędną do ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym pismami z 17 października 2016 r. wystąpiono do Wydziału Infrastruktury i Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o nadesłanie stosownej dokumentacji, jak również poinformowano pełnomocnika skarżącej o przewidywanym terminie zakończenia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności, czy też przewlekle prowadzi postępowanie, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu (przewlekłe prowadzenie postępowania) Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] prowadzi przedmiotowe postępowanie w sposób przewlekły, bowiem od 9 października 2014 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżącej z 7 października 2014 r., do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zdaniem Sądu był to czas wystarczający do zbadania, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin czterech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd miał przy tym na względzie, że organ oczekuje jeszcze na dokumentację niezbędną do zakończenia postępowania, o która wystąpił pismami z 17 października 2016 r.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie przewlekłość postępowania nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Choć bowiem wniosek skarżącej złożony został 2 lata temu, to jednak przez ten czas organ regularnie podejmował czynności zmierzające do skompletowania materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji. W tym celu pismem z 19 grudnia 2014 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości (odpowiedź otrzymał w dniu 15 kwietnia 2015 r.); pismami z 19 maja 2015 r. wystąpił: do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie informacji z rejestru gruntów i fragmentu mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi i granicami działek ww. nieruchomości (dokumenty nadesłano w dniu 21 lipca 2015 r.); do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o wskazanie, czy istnieje zapis o złożeniu wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu przez byłego właściciela gruntu (w dniu 2 czerwca 2015 r. otrzymano informację, że wniosek taki nie figuruje w rejestrze wniosków dekretowych); pismami z 19 listopada 2015 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z prośbą o odnalezienie akt własnościowych nieruchomości (w odpowiedzi z 1 grudnia 2015 r. poinformowano, że akt tych nie odnaleziono); do Archiwum Państwowego [...] o informację, jakie było przeznaczenie gruntu w dacie wejścia w życie dekretu w Ogólnym Planie Zabudowania m.st.
Warszawy z 1931 r. oraz o nadesłanie ewentualnych innych zatwierdzonych planów szczegółowych dotyczących przedmiotowego terenu (część dokumentów nadesłano w dniu 14 grudnia 2015 r.); Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o udzielenie informacji dotyczących decyzji lokalizacyjnych oraz inwestycji poczynionych na gruncie (w piśmie z 9 grudnia 2015 r. poinformowano, że nie ma dokumentów odnoszących się do nieruchomości); pismem z 8 marca 2016 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o podanie, w jaki sposób miasto st. Warszawa włada przedmiotową nieruchomością oraz jaki jest aktualny sposób jej wykorzystania (odpowiedź wpłynęła w dniu 5 kwietnia 2016 r.), natomiast pismami z 17 października 2016 r. wystąpiono do Wydziału Infrastruktury i Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o nadesłanie stosownej dokumentacji w sprawie.
Mając zatem na uwadze szereg podjętych przez organ, regularnych czynności procesowych, jak również mając na względzie specyfikę i skomplikowany charakter postępowania prowadzonego w przedmiocie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie sposób zarzucić organowi, że przewlekłe prowadzenie przedmiotowego postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.