Uzasadnienie
M. W., M. K. i W. M. wniosły skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...], obręb [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]. W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało wniesione zażalenia za uzasadnione i wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy do 15 czerwca 2016 r.
Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 września 1962 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] do czasu wyjaśnienia kwestii pełnomocnictwa udzielonego J. U. przez M. U. i W. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W sprawie niniejszej, w związku z wydaniem przez Prezydenta W. postanowienia z dnia [...] października 2017 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 września 1962 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] do czasu wyjaśnienia kwestii pełnomocnictwa udzielonego J. U. przez M. U. i W. M.. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Taką drogę wybrały zresztą same skarżące, gdyż z oświadczenia ich pełnomocnika złożonego na rozprawie w dniu 23 stycznia 2017 r. wynika, że zostało złożone zażalenia na ww. postanowienia z dnia [...] października 2016 r. Natomiast na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność organu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego.
Dokonanie przez Sąd, w postępowaniu ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, oceny prawidłowości zawieszenia postępowania prowadziłoby w istocie do oceny zgodności z prawem stosowania przez organ norm prawa procesowego i materialnego w prowadzonym przed nim postępowaniu, co jest nieuprawnione, gdyż te kwestie mogą być przedmiotem oceny jedynie w postępowaniu dotyczącym kontroli postanowienia o zawieszeniu postępowania. Zatem w sprawie niniejszej, w związku z wydaniem przez Prezydenta W. postanowienia z dnia [...] października 2017 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 września 1962 r. zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania w sprawie rozpoznania ww. wniosku powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności.
Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ postanowienia po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. (aktualnie art. 149 § 1a p.p.s.a.), że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaistniała na dzień wniesienia skargi bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zażalenie M. W. i M. K. na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 września 1962 r. wpłynęło w dniu 21 lutego 2011 r. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Prezydent W. odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], zaś Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Prezydenta W. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2012 r. sygn.. akt I SA/Wa 336/12 decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] zostały uchylone.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało wniesione przez skarżące zażalenie na niezałatwienie sprawy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w terminie za uzasadnione i wyznaczyło nowy termin zakończenia postępowania określając je na 15 czerwca 2016 r. Ponadto organ zwrócił się pismem z dnia 4 lutego 2016 r. do Archiwum Państwowego o nadesłanie poświadczonej za zgodność kopii pełnomocnictwa. Archiwum Państwowe w Warszawie pismem z dnia 23 lutego 2016 r. poinformowało, że w jego ewidencji nie figuruje żądany dokument.
Następnie pismem z dnia 7 października 2016 r. organ zwrócił się o nadesłanie tego dokumentu do Sądu Rejonowego dla W.. Materiał dokumentacyjny sprawy wskazuje, że postępowanie prowadzone na skutek wniosku z dnia 1 września 1962 r., w ocenie Sądu charakteryzowało się brakiem koncentracji działań zmierzających do zakończenia sprawy. Organ podejmował w sprawie czynności w dużych odstępach czasu, a przez blisko cztery lata (2012 – 2016) nie wykonał w sprawie żadnej czynności. Następnie, organ wydał postanowienie z dnia [...] października 2016 r. o zawieszeniu postępowania.
Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie nie informował wnioskodawcy o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że bezczynność organu przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Podejmowanie działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy w tak dużych odstępach czasu pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W przedmiocie zobowiązania organu do wydania orzeczenia, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe (pkt 2 wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 i 205 § 2 ppsa.