Uzasadnienie
A.S. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. złożyła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] hip. nr [...].
Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji, w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości prawem przepisanej.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że pomimo upływu blisko 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku Prezydent nie podjął i nadal nie podejmuje żadnych czynności w sprawie. Podniosła, że zaniechanie przez organ zawiadomienia strony postępowania o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, jest uchybieniem wskazującym na bezczynność organu administracji. Dodała, że Prezydent [...], pozostając bezczynny w niniejszej sprawie, naruszył w sposób ewidentny przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6, 8, 9, 12 § 1, 35 § 1, 35 § 3, 36 § 1 K.p.a. Takie naruszenie świadczy natomiast o rażącym naruszeniu prawa, a także o lekceważeniu wiążących organ przepisów prawa.
Skarżąca wskazała, że pismem z dnia [...] marca 2016 r. wniosła zażalenie do Wojewody [...] na bezczynność Prezydenta [...].
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi 3 miesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w postępowaniu o odszkodowanie konieczne jest ustalenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wynikające z przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodał, że pełnomocnik strony został poinformowany, o tym że z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie, w terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 1 a P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym, w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Po pierwsze organ od dnia 23 grudnia 2015 r., tj. od daty wpływu wniosku o odszkodowanie do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie z akt sprawy nie wynika, aby od dnia 23 grudnia 2015 r., organ podjął skuteczne działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania.
Jedyną bowiem czynnością w sprawie było poinformowanie skarżącą pismem z dnia [...] października 2016 r., że z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji, nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie, w terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2016 r. Jednocześnie organ wskazał, ze wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony w przewidywanym terminie do dnia 28 lutego 2017 r.
Stwierdzić zatem należy, że poza poinformowaniem skarżącej o niemożności rozpoznania sprawy w terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...] oraz o przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku, organ nie podjął żadnych innych działań zmierzających do zebrania całości dokumentacji, czy wydania merytorycznej decyzji w sprawie.
Ponadto, organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem do dnia wniesienia skargi nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Dopiero na skutek wniesienia skargi na bezczynność Prezydent poinformował skarżącą pismem z dnia [...] października 2016 r. o przyczynach nierozpatrzenia wniosku w terminie oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 28 lutego 2017 r., którego to terminu nie dochował.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad roku organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie przez ponad rok nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a.
Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.