Uzasadnienie
J. B. i K. B. (dalej: skarżący) pismem z dnia 2 lutego 2016 r. (data wpływu do Sądu 15 listopada 2016 r.) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 października 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
J. B. i K. B. złożyli do Prezydenta [...] wniosek z dnia 7 października 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...].
Skarżący pismem z dnia 9 listopada 2015 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta w terminie sprawy o przyznanie odszkodowania. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] uznał zażalenie za nieuzasadnione.
W skardze na bezczynność skarżący zarzucili Prezydentowi niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie. W związku z powyższym wnieśli o zobowiązanie organu do wydania w terminie 1 miesiąca decyzji w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość, przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że pełnomocnik skarżących został poinformowany o tym, że z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji, nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest bowiem, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy wniosek wpłynął do organu w dniu 7 października 2015 r. Zatem, od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy określony w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Tymczasem, pomimo upływu ponad roku i sześciu miesięcy od złożenia przez skarżących opisanego wniosku Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. Z tego względu, Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 7 października 2015 r. w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W ocenie Sądu, w opisanych wyżej okolicznościach przedmiotowej sprawy wyznaczony termin trzymiesięczny dla załatwienia wniosku odszkodowawczego jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia w sprawie.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Postępowanie w sprawie rozpoznania wyżej opisanego wniosku trwa już ponad rok i sześć miesięcy. Tymczasem stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających gromadzenia dokumentów. Ponadto, brak możliwości zakończenia postępowania - pomimo starań organu, które muszą znajdować odzwierciedlenie w aktach sprawy - powinien zostać zakomunikowany stronie niezwłocznie po upływie terminów ustawowych (art. 36 k.p.a.). Zaś, w niniejszej sprawie, organ po raz pierwszy uczynił zadość powyższym obowiązkom dopiero pismem z 25 października 2016 r., to jest w dniu, w którym przekazana została do Sądu złożona przez skarżącą skarga na bezczynność organu.
Jednocześnie w ocenie Sądu brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej stosowanie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie powołanego przepisu jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z k.p.a. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z uwagi na brak wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej Sąd oddalił skargę w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W punkcie 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.