Uzasadnienie
S.R., K.E., I.C., Parafia [...] w [...], J.D., A.L., I.Z., A.D., A.R., J.R. i U.N. pismem z [...] marca 2019 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] lit. [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. Ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że [...] maja 2016 r. złożyli wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] lit. [...], jednak wniosek nie został rozpoznany. Z tego względu, pismem z [...] czerwca 2018 r., wnieśli ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpoznane. Wskazali, że pomimo upływu prawie 3 lat nie doczekali się wydania rozstrzygnięcia. Nie zostali także powiadomieni o czynnościach dowodowych przeprowadzonych w sprawie oraz nie otrzymali żadnych powiadomień o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy przez organ.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że nieruchomość położona jest na obszarze objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279 z póz. zm.). Wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej został złożony [...] października 1948 r. Natomiast pismem z [...] maja 2016 r. skarżący zwrócili się o rozpoznanie tego wniosku. Prezydent wskazał, że ponaglenie skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie zostało przekazane przy piśmie z [...] czerwca 2018 r. wraz z wyjaśnieniami. Zaznaczył, że do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę akta nie zostały mu zwrócone i nadal znajdują się w organie wojewódzkim. Wskazał na dużą ilość toczących się postępowań z wniosków o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, wobec czego często zdarza się, że musi ustalać następstwo prawne po dawnych właścicielach, co również wydłuża postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 t.j. powoływanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu sąd administracyjny winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 Kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie natomiast z treścią art. 37 § 1 pkt 1 Kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 Kpa.
Jak bezspornie wynika z akt administracyjnych do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], nr hip. [...] lit. [...]. Pismem z [...] maja 2016 r. skarżący domagali się rozpoznania wniosku dekretowego złożonego w 1948 r. Organ nie podjął czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Jedyną czynnością było przekazanie przy piśmie z [...] czerwca 2018 r. ponaglenia skarżących z [...] czerwca 2018 r. wraz z aktami sprawy Wojewodzie [...].
Pomimo upływu ustawowego terminu Prezydent [...] nie zakończył postępowania, co stanowi o zasadności niniejszej skargi. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczony czteromiesięczny termin daje realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Rozpoznawanie wniosku przez tak długi czas rażąco narusza art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 Kpa.
Tymczasem stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Z przyczyn wyżej omówionych uznać należy, że organ pozostaje w bezczynności, która rażąco narusza prawo.
Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa (pkt. 3 sentencji).