Uzasadnienie
Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] odmówił podjęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1953 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] odmawiającego przyznania J. i M. małżonkom D. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (obecnie [...]) ozn. jako "[...] nr [...]" nr rej. Hip. [...] dz. [...] zawieszonego postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r.
Odmowę organ uzasadnił niedołączeniem do akt sprawy dokumentu potwierdzającego następstwo prawne po A. D. – spadkobierczyni byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości.
W dniu 4 lipca 2016 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa wpłynął wniosek A. W. i S. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r.
W związku z brakiem rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. W. i S. W. w dniu 20 września 2016 r. (data prezentaty organu) złożyli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego.
Następnie pismem z dnia 31 października 2016 r. (data prezentaty organu) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa zarzucając organowi obrazę art. 35 kpa poprzez naruszenie terminów załatwienia sprawy.
W skardze wnieśli o:
- 1) zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania postanowienia we wskazanej sprawie w terminie 14 dni,
- 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- 3) przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
- 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,
- 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazali, że od dnia 30 czerwca 2016 r. brak jest jakichkolwiek informacji o tym, czy zostały podjęte przez organ czynności wyjaśniające, nie wspominając o rozstrzygnięciu sprawy co do meritum lub chociażby informacji o planowanym terminie jej rozstrzygnięcia - co dowodzi zaistnienia nieuzasadnionej i niedopuszczalnej zwłoki w rozpoznaniu sprawy, wbrew treści i funkcji art. 35 i 36 kpa.
Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] rozpoznał już wniosek A. W. i S. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy i utrzymał w mocy zaskarżone przez nich postanowienie z dnia 17 czerwca 2016 r.
Wskazał ponadto, iż postępowania dotyczące spraw rewindykacyjnych są postępowaniami skomplikowanymi i złożonymi – jako, że są to postępowania dotyczące oceny legalności orzeczeń wydanych przed kilkudziesięciu laty, stan prawny nieruchomości jest złożony, a proces ustalania stron postępowania czasochłonny. Normą jest bowiem, iż postępowanie obejmuje kilkaset osób. Ponadto sprawy rozpatrywane są według kolejności oraz stanu zgromadzonego w nich materiału dowodowego i bieżących potrzeb dowodowych. Powyższe powoduje opóźnienie w rozpoznawaniu spraw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – powoływana dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na tej podstawie możliwe zatem było rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Po za tym skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, złożyli do organu - w trybie art. 37§ 1 kpa - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa.
Jeśli zatem w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016), to tak jak ma to miejsce w przypadku skargi na bezczynność, również w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność organu wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowo-administracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe.
W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] rozpoznał wniosek A. W. i S. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] i utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na bezczynność organu nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skoro zatem orzeczenie Ministra zostało wydane po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna.
Wskazać jednak należy, iż zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru.
Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając charakter zaistniałej bezczynności Sąd wziął pod uwagę termin, jaki upłynął od złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, okoliczność wydania przez organ postanowienia oraz wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę.
Oceniając w ten sposób zaistniałą w sprawie bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej - uznając skargę w tej części za niezasadną.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4, art. 149 § 1a, art. 151, art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.