Uzasadnienie
A.T. pismem z dnia 21 listopada 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]".
Postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wszczęte zostało wnioskiem A.T. z dnia [...] września 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W..
Wobec braku rozstrzygnięcia sprawy ustalenia odszkodowania za wskazaną nieruchomość Skarżący wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta [...]sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenia za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia.
Wobec niewydania decyzji Skarżący A.T. pismem z dnia 21 listopada 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania złożonego przez niego wniosku o przyznanie odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Ponadto wskazał, że w sprawie zachodzi konieczność przedłożenia oryginału bądź uwierzytelnionego odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po I.S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanych przepisów, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, powinien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem, że organ nie rozpoznał wniosku z dnia 18 września 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] oraz nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a więc wciąż pozostaje w zwłoce.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem trzymiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę przedmiot oraz stan faktyczny sprawy, jest to rozsądny i realny czas w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, z uwzględnieniem złożoności materii orzekania.
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
W przedmiotowej sprawie wniosek wymagający rozstrzygnięcia złożony został w dniu 18 września 2015 r. – od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Powyższe przesądza, że od dwóch lat Skarżący oczekuje na wydanie decyzji. Jednocześnie jednak, jak wynika z analizy akt sprawy, brak jest kompletu dokumentów niezbędnych do jej rozpoznania. Organ jednakże nie zawiesił postępowania w sprawie, chociaż w odpowiedzi na skargę sugerował istnienie okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby takie rozstrzygnięcie.
Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę. Jednakże ocena całokształtu okoliczności związanych z przebiegiem postępowania nie pozwala na ocenę, że zaistniałe zaniechanie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Oprócz faktu niezłożenia dokumentów pozostających w dyspozycji strony, Sądowi znane są twierdzenia wielokrotnie przywoływane przez Prezydenta w innych analogicznych sprawach usprawiedliwiające bezczynność takie jak: złożoność stanu prawnego sprawy, konieczność podejmowania wielu czynności materialno-technicznych, czy wprowadzenie nowej procedury rozpoznawania wniosków w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz związana z tym konieczność ponownej analizy zgormadzonej dotychczas dokumentacji. Wskazane przyczyny mają charakter wewnętrzny i leżą po stronie organu. Jakkolwiek są one nieistotne dla sprawy z punktu widzenia praw strony postępowania domagającej się załatwienia sprawy na jej wniosek, to jednak problemy organizacyjne z jakimi boryka się organ nie mogą być przez Sąd całkowicie ignorowane.
Sądowi z urzędu znana jest ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta Warszawy o odszkodowanie za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], stopień ich skomplikowania wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego mającego miejsce przeszło 60 lat temu, a także trudności Miasta związane z zabezpieczeniem środków finansowych, umożliwiających realizację wszystkich zgłaszanych roszczeń. Okoliczności te chociaż nie uwalniają organu od obowiązku podejmowania czynności zmierzających do merytorycznego załatwienia sprawy oraz przejawiania w tym kierunku efektywnej aktywności to jednak wpływają na ocenę charakteru naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, art. 149 § 1a oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.